قانون جدید سربازی؛ بفرما یا ... ؟!

مجلس هشتم که آخرین روز‌هایش را می‌گذراند، پس از ۳ سال قانون جدید نظام وظیفه را تصویب کرد، قانونی که تقریبا هیچ چیز مهمی نداشت! صرفا یکی دو جا نظام وظیفه و دولت را موظف مخیر کرده بود که اگر دلشان خواست به وضعیت سربازان رسیدگی بیشتر کنند و از طرف دیگر تشدید برخورد با مشمولین غایب را تصویب کرده بود که حتی در زمان جنگ تحمیلی هم چنین چیزی بی‌سابقه بوده است و چنین تنبیه سختی برای مشمولین غایب درنظر گرفته نشده بود.

اینکه مجلس هشتم از سر هوس و یا اتفاق این قوانین را تصویب کرده است و یا عامدانه، موضوعی است که نیازمند کنکاش است ولی فرض را می‌گذاریم که ورود نمایندگان به موضوع قانون سربازی برای کسب نتیجه‌ای بوده است، ولی این نتیجه و این قانون واقعا چه بوده؟

آنچه از ظاهر مشخص است هر چه است به زیان مشمولین غایب است و بفرما است به مسئولین نظامی که هر چه خواهند با مشمولین غایب انجام بدهند ولی در نگاه دیگر ستاد کل و سازمان وظیفه عمومی با لگدی از سوی مجلس وارد گودی شده‌اند که پیروزی در آن نیست، مشمولین غایب برای ستاد کل در حکم آب است ولی تعارف لیوان آب با پرت شدن در استخر آب تفاوت بسیار دارد.

ستاد کل در بهترین شرایط بتواند ظرفیت سازی کند و تعداد پذیرش سرباز را به ۵۰۰ هزار در سال برساند، حداقل ۴۰۰ هزار تای آنکه مشمولین سالانه هستند که بخدمت احضار می‌شوند و عذر قانونی هم ندارند، می‌ماند یکصد هزار نفر فضا که امکان داشته باشد برای جذب مشمولین غایب ظرفیت سازی شود. این در حالی است که به اظهار خود مسئولین مربوطه ۵۰۰ هزار مشمول غایب داریم که البته براورد ما ۳ میلیون می‌باشد، حال در نظر بگیریم تا سال آینده یکصد هزار نفر مشمول غایب هم بخدمت اعزام شدند و مشمول غایب جدیدی هم نداشتیم، یعنی سال آینده خرداد ماه مسئولین نظامی حداقل باید اقرار به وجود ۴۰۰ هزار مشمول غایبی داشته باشند که در آن وقت دارای جرم نظامی فرار از خدمت می‌باشند، این تعداد بر اساس براورد ما کمتر از دو میلیون و نهصد هزار نفر نخواهد بود.

از طرفی جرم فرار از خدمت، جرمی ساده محسوب نمی‌شود که از آن بشود به آسانی گذر کرد، نتیجه چه می‌شود؟ به نظام وظیفه می‌گویند دستگیر کن و سرباز گیری انجام بده، ظرفیت نخواهد داشت. زندان هم برای این تعداد وجود ندارد، زندان هم بود هزینه داشت و از طرفی عرف جامعه این موضوع را پسندیده نمی‌داند که فردی به سربازی نرفته باشد و زندانی شود، ستاد کل هم که نمی‌تواند برای یک یا دو سال ظرفیت سرباز وظیفه را چند برابر کند و دوباره کاهش دهد، خلاصه مجلس قانونی را تصویب کرده است که خواسته و یا ناخواسته مسئولین نظامی را با بحرانی روبرو می‌کند که خارج شدن از آن بدون راهکاری نظیر معافیت سنی که لااقل بخشی از مشمولین غایب را معاف می‌کند و باعث فراغ بال ستاد کل می‌شود نخواهد بود.

لذا بیشتر از اینکه مشمولین سنین بالا نگران قانون تشدید برخورد با مشمولین غایب باشند، این ستاد کل و نظام وظیفه است که نگران خواهد بود، اگر بگیرد و به سربازی ببرد آن‌ها را که نه گنجایش آن را دارد و نه این سربازان می‌انسال برایش کارامد هستند، اگر هم نکند که باید پاسخگوی بی‌لیاقتی در برخورد با خیل کثیری از مجرمین باشد، مجرمینی که بدون انجام عمل خلاف و ناپسند بموجب قانون مجرم شده‌اند

ادریس پویا / وبلاگ سربازان غایب