خواسته‌های ایران از مذاکرات هسته‌ای چیست؟

تنها سه روز مانده به برگزاری مذاکرات هسته‌ای میان جمهوری اسلامی ایران و گروه 1+5، توجه سیاستمداران و تحلیلگران جهانی به نتیجه این مذاکرات معطوف است؛ اما آنچه پیش از نتیجه باید مطرح شود، موضوعاتی است که بناست به عنوان دستور کار مذاکرات مورد بحث و گفت‌وگو قرار گیرد.

به گزارش «تابناک»، در روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌های متعددی درباره تقاضاهای غرب از مذاکرات و انتظارات متقابل ایران مطرح شده و اظهارات مقامات دو طرف نیز در این رابطه به عنوان نکات قابل استناد، بحث و بررسی می‌شود.

در همین باره، روزنامه «نیویورک تایمز» چند روز پیش با انتشار مطلبی خبر داد که هدف آمریکا و کشورهای غربی از گفت‌وگو، متقاعد نمودن ایران به تعطیل کردن تأسیسات هسته ای در «فردو» و نیز انتقال اورانیوم 20 درصد غنی شده به بیرون از کشور است.

در مقابل، اظهارات «فریدون عباسی»، رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان مبنی بر اینکه ایران تنها به میزان مورد نیاز برای رآکتورهای تحقیقاتی اورانیوم 20 درصد تولید خواهد کرد و تولید بیش از این میزان به صرفه نیست، از سوی رسانه‌های غربی به عنوان نشانه‌ای مبنی بر عزم ایران برای رسیدن به توافق تعبیر شد.

از سوی دیگر، سخنان «علی اکبر صالحی»، وزیر امور خارجه در این رابطه که ایران هیچ گونه پیش شرطی را در مذاکرات نخواهد پذیرفت، به منزله سیگنال دیگری برای کشورهای غربی بود تا مرزهای ایران در مذاکرات را به شکل روشن تری دریابند.

با همه این موارد، بی گمان جمهوری اسلامی ایران باید با چشم‌اندازی مشخص وارد مذاکرات شود و ضمن در دست داشتن یک استراتژی مدون با هدف مشخص برای مذاکرات، اصول تاکتیکی لازم در این جهت را نیز مدنظر قرار دهد.

در این میان، گویا آنچه باید به عنوان مهمترین دستاورد از مذاکرات مدنظر تیم مذاکره کننده کشورمان قرار بگیرد، تلاش برای خارج کردن پرونده هسته ای ایران از شورای امنیت و بازگرداندن آن به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است.

در حقیقت، بحث‌ها بر سر برنامه هسته ای ایران از هنگامی حاد شد و جدی‌تر مورد توجه جامعه بین المللی قرار گرفت که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گزارش خود از فعالیت‌های هسته‌ای ایران را به شورای امنیت سازمان ملل فرستاد. نتیجه این امر تاکنون چهار قطعنامه بوده که به ادعای غرب، برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تصویب شده اند.

همه این رویدادها در حالی رخ داد که نه گزارش‌های آژانس و نه گزارش‌های دستگاه‌های اطلاعاتی کشورهای غربی، تاکنون نشانه‌ای از حرکت ایران به سوی سلاح هسته‌ای را به نمایش نگذاشته‌اند.

به این ترتیب و با در نظر گرفتن این زمینه، تلاش ایران در مذاکرات باید معطوف به این باشد که با کوتاه نیامدن از حق اساسی کشور مبنی بر در اختیار داشتن فناوری صلح آمیز هسته ای، با در پیش گرفتن رویه‌های اعتمادساز و با مطرح کردن مشخص این خواسته که پرونده ایران باید به آژانس برگردد، روند جاری به سود کشورمان تغییر پیدا کند.

بازگشت پرونده هسته ای کشورمان به آژانس، نتایج مهمی را در بر دارد که مهمترین آن، لغو قطعنامه‌های تحریمی شورای امنیت علیه ایران است. این امر باعث خواهد شد تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا نیز توجیه خود را از دست بدهد و وضعیت ایران به حالت عادی بازگردد.

به این ترتیب، در صورتی که مذاکره کنندگان کشورمان ضمن در پیش گرفتن تاکتیک‌های مناسب، رسیدن به هدف فوق را مبنای کار خود قرار دهند، این امر می‌تواند بیشترین موفقیت را برای جمهوری اسلامی ایران به همراه داشته باشد.