«نگاه شما»: لياقت ما خيلي بيش از اينهاست

رضا هزاوه، بیننده «تابناک» در پیامی به ایمیل «نگاه شما» نوشت:

همه ما هر روزه به عناوين گوناگون در سطح شهر رفت و آمد مي‌كنيم. پياده يا سوار بر وسايل نقليه، هر يك به نوعي براي رسيدن به مقصود خود عجله و خود را محق بر تخلفات مختلف و تضييع حق دیگر شهروندان مي‌دانيم.

اشتباه نشود، مقصود نگارنده تأیيد اين حركات نيست و فقط درددل يك شهروند است. اگر در متن زير مطالبي نگاشته مي‌شود، اطمينان داشته باشيد از سر دلسوزي است و قصد توهين و افترا به هيچ شخص و مقامي را نداشته و ندارم.

در آغاز با چند پرسش از مسئولين آغاز مي‌نمايم.

جناب آقاي مسئول، خواهشمندم خلاف را شرح دهيد و بفرمایيد كه آيا خلاف، فقط ورود به محدوده تعريف شده طرح ترافيك است؟ يا فقط رد شدن وسايل نقليه از چراغ قرمز در سر تقاطع‌ها يا سرعت بيش از حد مجاز در جاده‌هاست؟

چه تعريفي براي كوچك يا بزرگ شمردن خلاف وجود دارد؟ اصلاً خلاف كوچك يا بزرگ معني دارد؟ جناب آقاي مسئول، در استانداردها اينگونه تعريف شده كه يا قانوني را وضع نكنيد و يا اگر وضع كرديد همه ملزم به رعايت آن هستند و اما و اگر وجود ندارد و تبصره پذير هم نيست. اگر حركات مارپيچي خودروها در خيابان‌ها و بزرگراه‌ها خلاف است چرا برخورد قاطع نمي‌شود؟ اگر عبور وسايل نقليه سنگين از خط سبقت بزرگراه‌ها خلاف است چرا برخورد جدي نمي‌شود؟ اگر عبور عابرين پياده از تقاطع‌ها در زماني كه چراغ عابر قرمزمي باشد خلاف است چرا برخورد قاطع نمي‌شود؟

آيا تنها حركت با سرعت بيشتر از حد مجاز جرم است؟ آيا خودرویي كه با سرعتي كمتر از حد مجاز تعريف شده در مسير حركت خود و بدون توجه به سايرين و در نهايت آرامش در خط مياني و يا خط سبقت حركت مي‌كند و از اين راه باعث كندي حركت و اجبار سايرين به تغيير مسير و بر هم زدن نظم حركت و احتمال وقوع تصادف مي‌شود، مرتكب خلاف نشده است؟ در تقاطع‌هایي كه چراغ راهنمایي دارد يا ندارد (امروزه فرقي نمي‌كند) وظيفه مأمور راهنمایي و رانندگي چيست؟ آيا راهنمایي و هدايت و كنترل ترافيك نيست؟

آيا مي‌بايست در يك گوشه پياده روتنها نظاره‌گر بي نظمي‌ها و بي انضباطي‌هاي همه ما باشد و هيچ کاری نكند؟ آيا فقط باید با يك دسته قبض جريمه منتظر ورود خودرو غير مجاز به محدوده طرح ترافيك و پر كردن دسته قبض جريمه باشد؟ آيا نمي‌بايست با متخلفان برخورد جدي نمود؟ مجازات نقض قانون چيست؟ يعني هر كسي مي‌تواند به تعبير خود، قانون مدني يك كشور را، به نفع خود تغيير دهد؟

جناب آقاي مسئول، آيا تاکنون با خودرو و لباس شخصي و بدون علائمي كه نشانگر مسئوليت شما باشد در سطح شهر تردد كرده‌ايد؟ آيا تا به حال در پشت چراغ قرمز راهنمایي و رانندگي مدتي را به انتظار سبز و آزاد شدن راه مانده‌ايد؟ آيا تاکنون مجبور نشده ايد كه در هنگام عبور از تقاطع‌ها در حالي كه حق تقدم عبور با وسيله نقليه است، به زور از ميان خيل عظيم عابران پياده كه بي توجه به رنگ چراغ راهنمایي و بدون كوچكترين مكث و تأملي در مسيرهاي دلخواه خود در داخل و خارج از محل خط كشي و گاهي در مسير قطر تقاطع و ميادين و درست در مقابل ديدگان مأموران شريف راهنمایي و رانندگي در حال حركت هستند رد شويد و با چشم نگران ثانيه‌هاي باقيمانده تا تغيير رنگ چراغ را نظاره گر باشيد؟

آيا تا کنون پس از گذر از يك تقاطع با جنگ اعصاب فراوان بلافاصله با سيل عظيم مسافراني كه در انتظار سوار شدن به تاكسي، بيش از نيمي از معبر خيابان را اشغال و مسدود نموده و همچنين خودروهاي مسافربري را كه به قصد سوار و پياده نمودن مسافر دقيقاً بلافاصله بعد از تقاطع و بيشتر مواقع به صورت دوبله توقف مي‌كنند، نديده ايد؟ آيا تاکنون با كاميون‌ها و اتوبوس‌ها و ساير وسايل نقليه سنگيني كه راكبين آنها وسيله نقليه خود را با موتورسيكلت مقايسه مي‌كنند و حركات آكروباتيك و نمايشي و تغيير مسيرهاي ناگهاني و بدون استفاده از چراغ راهنما (اگر داشته باشند) و گاهي به قول امروزي‌ها لايي كشي انجام مي‌دهند، برخورد نكرده‌ايد؟

آيا با موتورسواراني كه بدون در نظر گرفتن سلامتي خود و ديگران، دقيقاً از مياني‌ترين قسمت باند عبوري، بدون كلاه ايمني و حتي در ساعات تاريكي هوا بدون هر گونه چراغ و علامت هشداردهنده‌اي به صورت دو تركه و سه تركه و بيشتر و گاهي در حال حمل بارهایي حجيم در حال تردد هستند برخورد نكرده ايد؟ آيا با خودروهایي كه به صورت ناگهاني اقدام به تغيير مسير مي‌نمايند برخورد نكرده‌ايد؟ آيا با رانندگاني كه خود را محق مي‌دانند كه در نهايت آرامش خودروی خود را دوبله و يا در محل‌هاي غير مجاز پارك كرده تا از مغازه‌اي خريد نمايند، برخورد نكرده ايد؟ آيا تاکنون بدون اينكه شناسایي شويد و به عنوان يك شهروند عادي جرأت تذكر به متخلفين را به خود داده‌ايد؟ اگر موارد فوق و هزاران از اين دست را نديده ايد، حتماً در اين شهر زندگي نمي‌كنيد و اگر ديده‌ايد كه... .

نگارنده خود هر روزه هزاران مورد از موارد فوق را نظاره‌گر و متأسف است.

جناب آقاي مسئول؛ گمان نمي‌كنيد كه سهم بسيار بزرگي از آلودگي هواي كلانشهرها، خيلي بيشتر از آنكه تقصير خودروسازها و خودروهاي غيراستاندارد باشد، بر عهده همين بي نظمي‌ها در سطح شهرهاست؟ هيچ تفاوتي هم ندارد، بي نظمي حركت عابر پياده در مسيرهاي سواره رو همانقدر در آلودگي هوا سهم دارد كه خودرو موتوري. اجازه بفرمائيد تا منظور خود را با ذكر يك مثال كوچك كه هر روزه و در همه تقاطع‌ها و به راحتي قابل ملاحظه است عنوان نمايم؛ فرض را بر آن بگذاريد كه در يك تقاطع شلوغ و آکنده از وسايل نقليه چراغ راهنمایي براي مدت يك دقيقه سبز و خودروها اجازه ادامه مسير دارند و اگر بي نظمي در حركت نباشد و مسير حركت آزاد باشد، فرضاً چيزي نزديك به يكصد خودرو موفق به گذر از تقاطع شوند. حال اگر به دلايلي كه در بالا اشاره شد ،بي نظمي در حركت باشد، اين تعداد به نصف و يا كمتر تقليل مي‌يابد و با قرمز شدن چراغ، خودروهاي باقي مانده، با موتورهاي روشن در انتظار آزاد شدن مسير و در حال آلوده تر نمودن هواي شهر باقي مي‌مانند و اين قصه همچنان ادامه دارد... .

به باور نگارنده، خلاف، خلاف است و كوچك و بزرگ ندارد. به باور من، گذر وسايل نقليه از خط ممتد در مسيرها همانقدر جرم است كه بالا رفتن از ديوار مردم. عبور عابر پياده از چراغ قرمز همانقدر جرم است كه عبور وسايل نقليه موتوري. اگر ما نام خود را متمدن مي‌گذاريم و به فرهنگ چند هزار ساله خود مي‌باليم، باید در نظر داشته باشيم كه لازمه تمدن و شهرنشيني رعايت قوانين و مقررات و احترام به آنهاست. احترام به همنوع است. فرقي ندارد، كوچك و بزرگ نمي‌شناسد. مرد و زن ندارد كاري هم به عقايد و رنگ و نژاد و قوميت و سياست و ساير مسائل ندارد. همه مردم در برابر قوانين يكسان و ملزم به رعايت همه جانبه آنها هستند.

درددل بسيار است و مجال عنوان آن اندك. در پایان با ذكر يك خاطره مطلب را به پايان مي‌برم.

چند سال قبل به بهانه بازديد از يك نمايشگاه تخصصي به يكي از شيخ‌نشين‌هاي خليج هميشه فارس رفته بودم. در ملاقاتي كه با يكي از نزديكان داشتم متوجه شدم كه از خودرو شخص ديگري استفاده مي‌كند از وي علت را جويا شدم و در پاسخ مطلبي گفت كه من را مدتها به فكر فرو برد. وي اينچنين گفت: «مدتي قبل در ساعات پاياني شب در حال تردد در خيابان بودم، هنگام رسيدن به تقاطع با چراغ زرد روبرو شدم و بدون توجه به آن به مسير خود ادامه دادم در نهايت و پيش از عبور كامل از تقاطع چراغ راهنمایي قرمز شد با عدم توجه به قبض جريمه‌اي كه همراه با تصوير پلاك و ساعت وقوع خلاف و ساير مشخصات، با پست الكترونيكي براي من ارسال شده بود و عدم پرداخت جريمه در مهلت مقرر، اعمال قانون شده و خودرو من به مدت سه ماه توقيف و در پاركينگ متوقف شده است».

اندكي بيشتر فكر كنيم. لياقت ما خيلي بيش از اينهاست.