کاهش نرخ سپرده بانکی دلیل افزایش دلار

به گزارش گروه اقتصاد بین الملل فارس مجله اقتصادی بیزینس ویک طی گزارشی از وضعیت بازار ارز در ایران نوشت با اعلام خبر احتمال بالا بردن نرخ بهره برای تثبیت بازار توسط رئیس کل بانک مرکزی ایران، واحد پول این کشور روز چهارشنبه پس از کاهش ارزش بی سابقه ای که در اوایل هفته تجربه کرده بود، مجددا با افزایش ارزش روبرو شد.
بهمنی همچنین به صورت ضمنی تایید کرد که بخشی از علت کاهش ارزش ریال در روزهای اخیر مربوط به تاثیرات روانی ناشی از تحریم جدید آمریکا  بوده است.
این گزارش افزود: اظهارات محمود بهمنی، رئیس کل بانک مرکزی ایران را می توان نشانه روشنی از تاثیر گذاری تحریم ها بر اقتصاد متکی به نفت ایران دانست. روزنامه های چاپ ایران روز چهارشنبه از قول بهمنی نوشتند: «نوسانات پیش آمده در بازار ارز در روز های اخیر پیش از هر چیز نتیجه عوامل روانی بوده و نمی تواند ادامه داشته باشد.» وی افزود: «من این را با اطمینان کامل می گویم که تحریم ها مشکلی برای اقتصاد کشور ایجاد نمی کنند. با علم به این موضوع، دشمن به ایجاد تنش های روانی دل بسته است. اگر ما مرعوب آثار روانی شویم در واقع در زمین دشمن بازی کرده ایم.»
بر اساس ای گزارش، ارزش ریال در برابر دلار روز چهارشنبه مجددا افزایش یافت و هر دلار معادل 15100 ریال معامله شد. این در حالی بود که دو روز پس از امضای بسته جدید تحریم ایران توسط رئیس جمهور آمریکا، ارزش ریال در روز دوشنبه به پائین ترین میزان ارزش خود رسیده بود و هر دلار آمریکا در بازار ارز ایران معادل 17800 ریال معامله شده بود. هر چند این تحریم ها قرار است از 6 ماه دیگر به مرحله اجرا گذاشته شوند، اما تاثیراتی را بر بازار ایران بر جای گذاشته است.
رئیس کل بانک مرکزی ایران همچنین از احتمال افزایش نرخ بهره سپرده های بانکی برای تثبیت بازار ایران در کنار اقدامات دیگر خبر داد.
وی افزود: «دولت در صدد کنترل بازار ارز است و بزودی اقداماتی را انجام خواهد داد. نرخ دلار درآینده نزدیک کاهش خواهد یافت.» وی اضافه کرد: « استفاده از ابزارهای مالی و پولی نظیر انتشار اوراق قرضه با نرخ سود بالا در دستور کار قرار گرفته تا بتوانیم نقدینگی سرگردان را به بانک ها هدایت کنیم.» وی این اقدام را اولویت اول بانک مرکزی ایران اعلام کرد.
مسئولان ایران در روزهای اخیر به فروشندگان ارز دستور داده بودند تا دلار را به قیمت 14000 ریال بفروشند که این مسئله موجب سردرگمی و عدم انجام معامله توسط بسیاری از صرافان شد. سایر فروشندگان ارز نیز با سرپیچی از دستور مقامات دلار را به قیمت 15600 ریال فروختند.
بهمنی اعلام نکرد که دولت چگونه قصد دارد نوسانات بازار ارز را کنترل کند، اما پایین نگه داشتن نرخ ارز چندان محتمل به نظر نمی رسد. در مقابل بانک مرکزی ایران می تواند با تزریق ارز و افزایش نرخ بهره، بازار ایران را تثبیت نماید.
یک  کارشناس اقتصادی گفت، یکی از دلایل اصلی افزایش نرخ ارز را می توان دستور دولت به بانک ها برای کاهش نرخ بهره سپرده ها دانست. در حالی که بانک ها نرخ بهره 17.5 درصد را به عنوان سود سپرده یک ساله در نظر گرفته بودند، بانک مرکزی نرخ بهره را تا 14 درصد پایین آورد و سپرده گذاران را تحریک به بیرون کشیدن پول های خود از بانک ها و خرید طلا و دلار کرد.
بر اساس این گزارش در آمد سرشار ایران حاصل از فروش نفت در سال های اخیر منبعی برای بالا نگه داشتن ارزش ریال بوده است. اما این سیاست در دراز مدت و با توجه به فشارهای سیاسی و اقتصادی وارده بر اقتصاد ایران از سوی غرب نمی تواند جوابگو باشد. به نظر می رسد، افزایش نرخ بهره نیز در دراز مدت نخواهد توانست علاج کاهش ارزش ریال باشد.
جان آلترمن، کارشناس مسائل ایران در مرکز مطالعات استراتژیک بین المللی در واشینگتن، اظهار داشت: « به نظر نمی رسد ترس از کاهش ارزش 30 درصدی ریال را بتوان با افزایش 3 یا 4 درصدی نرخ بهره مرتفع کرد.
تازه ترین تحریم آمریکا علیه ایران، شرکت ها و موسسات مالی خارجی طرف معامله با بانک مرکزی ایران را از آغاز یا ادامه انجام معاملات با نهادهای مالی آمریکایی باز می دارد. دولت اوباما تلاش می کند با اقدامات گوناگون از تاثیر این تحریم ها بر قیمت جهانی نفت و فشارها بر متحدان کلیدی آمریکا که به نفت ایران وابسته هستند، بکاهد.
ایران در واکنش به این اقدام آمریکا، تهدید کرده که در صورت عملی شدن این تحریم ها تنگه هرمز، مسیر استراتژیک ترانزیت نفت که حدود یک ششم نفت مورد نیاز روزانه جهان از آن می گذرد را خواهد بست.
اظهار نظرهای مقامات آمریکا و ایران قیمت نفت را به بالای 100 دلار در هر بشکه رسانده است. ایران، چهارمین صادر کننده بزرگ نفت جهان است که حدود 4 میلیون بشکه نفت در روز تولید می کند. اقتصاد ایران به میزان 80 درصد به درآمدهای حاصل از فروش نفت وابسته است.