واکاوی یک ماجرای هرساله

ساماندهی تعطیلات در ایران امر به غایت بغرنج و پیچیده‌ای است. در واقع هرگونه تغییر وضعیت در تعطیلات باید با عنایت به شرایط خاص نظام جمهوری اسلامی ایران باشد تا بتوان بهترین روش و راهبرد را در این خصوص اتخاذ کرد.

به گزارش خانه ملت، سال هاست ماجرای ساماندهی تعطیلات درکشور هر از چند گاهی و به مناسبت های مختلف از سوی مسئولان مطرح و پس از مدتی در هیاهو و جدل های بعضا غیرکارشناسانه به ورطه فراموشی سپرده می شود و هر سال این قصه تکراری ادامه می یابد.

اما بدور از همه این جنجال ها ساماندهی تعطیلات در ایران امر به غایت بغرنج و پیچیده‌ای است. در واقع هرگونه تغییر وضعیت در تعطیلات باید با عنایت به شرایط خاص نظام جمهوری اسلامی ایران باشد تا بتوان بهترین روش و راهبرد را در این خصوص اتخاذ کرد.

دفتر مطالعات فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی در این خصوص با بیان این مطلب که ایران تنها کشور در جهان است که تعطیلات خود را براساس دو تقویم تنظیم کرده است، اعلام کرد: با توجه به تغییرات تقویم قمری و چرخش آن، در مواردی تعطیلات مذهبی با تعطیلات ملی یا حکومتی و آخر هفته همراه می‌شود و میزان تعطیلات را به‌شدت افزایش می‌دهد.

در بخشی از این گزارش آمده: واقعیت دیگر نظام جمهوری اسلامی ایران آن است که ایران تنها کشوری است که در جهان دارای نظام سیاسی - دینی است و همین مسئله باعث شده که تعداد تعطیلات مذهبی در کشور ۳ برابر میانگین جهانی باشد. علاوه بر این به‌دلیل ماهیت دینی نظام سیاسی است که تعطیلات مذهبی براساس تقویم قمری تنظیم شده است. درواقع بیشترین مسئله درخصوص تعطیلات، مربوط به تعطیلات مذهبی براساس تقویم قمری است و این امر به‌دلیل ماهیت دینی نظام جمهوری اسلامی ایران است. بنابراین در ساماندهی تعطیلات واقعیت دیگر، ماهیت دینی نظام است که نمی‌توان بدون توجه به اقتضائات و الزامات نظام دینی و اولویت‌های آن درخصوص تعطیلات تصمیم‌گیری کرد.

در هر حال افزایش یا کاهش تعطیلات در جامعه ما به خصوص در چند سال اخیر به یک پروپاگاندای سیاسی نیز تبدیل شده و دولت نهم و دهم نیز به خوبی از این ابزار برای  بالابردن میزان رضایتمندی مردم استفاده کرده است.

تعطیلی روزهای بین تعطیلاتی، تعطیلی به دلیل آلودگی هوا، کاهش ساعت‌های کاری در ماه رمضان و از همه پرحاشیه‌تر اعلام تعطیلی چند روزه عید فطر از جمله مواردی است که دولت برای نشان دادن تمایل خود به تعطیلی و کسب رضایت مردم آن را مطرح کرده است.

افزایش تعطیلات از سوی دولت درحالی مطرح می شود که اغلب کارشناسان معتقدند از مواردی که در فضای جامعه باعث رخوت شده و اراده‌ها را تضعیف و به فرهنگ کار آسیب وارد می‌کند، تعطیلات فراوان، خصوصا تعطیلات پشت سر هم و طولانی است.

اما رئیس جمهور نظر متفاوتی نسبت به کارشناسان دارد. به اعتقاد محمود احمدی نِژاد تعطیلات در ایران در مقایسه با سایر کشورهای جهان بسیار کم است و باید افزایش یابد چرا که با افزایش تعطیلات، جامعه به سمت و سوی سلامت و استحکام نهاد خانواده پیش می‌رود. این نظر البته که مخالفان بسیاری داشته و دارد.

نظر رئیس دولت درباره افزایش تعطیلات باعث شد تا وی از طرح تعطیلی روزهای پنجشنبه سخن بگوید. طرحی که  انتقادات بسیاری به همراه داشت. احمدی نِژاد در دفاع از این طرح گفت: طبق گزارش ارائه شده در شورایعالی انقلاب فرهنگی کمترین میزان تعطیلات متعلق به کشوری بود که هم‌اکنون در خلیج عدن قرار دارد و با مشکلات بسیاری روبروست و پس از آن کم‌ترین تعطیلی متعلق به کشور ما با ۷۵ روز تعطیلی است. بقیه کشورها بالای صد روز تعطیلی دارند.

همزمان با پیشنهاد تعطیلی پنجشنبه‌ها از سوی رئیس‌جمهور، هیات دولت در آخرین نشست خود با تصویب طرح افزایش تعطیلات عید فطر نشان داد که برای افزایش تعطیلات در کشور تنها شعار نداده است وارد حیطه عمل نیز شده است؛ اما مطرح شدن موضوع افزایش تعطیلات عید فطر آن هم میانه ماه مبارک رمضان روایت تکراری آزمونی به خطا رفته در سال های گذشته است.

 پایگاه اطلاع رسانی دولت در هفتمین روز از ماه مبارک رمضان اعلام کرد که رئیس جمهوری لایحه افزایش تعطیلات عید فطر را به مجلس فرستاده است اما یک روز پس از عبدالعی تاجی معاون حقوقی، امور مجلس و استانهای معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور در گفت وگویی از ارائه لایحه افزایش تعطیلی عید فطر و روز پنجشنبه‌های دستگاه اجرایی "به زودی" از سوی دولت به مجلس خبر داد.

اما این تصمیم می توانست در فاصله ای یکسال  گذشته توسط دولت اتخاذ شود؛ کما اینکه جرقه آن نیز اگر نگوییم در سه سال  قبل ؛‌ که در سال گذشته زده شد و طی آن ۵۰ نماینده مجلس با ارائه طرحی درصدد بالابردن اختیارات دولت برای افزایش تعطیلات عید فطر بر آمدند.

در هر حال محمود  احمدی نژاد  از ابتدای قرار گرفتن در جایگاه ریاست جمهوری بارها تمایل خود را به افزایش تعطیلات نشان داده است؛ چنانچه دولت وی از دست و دل بازترین دولت‌های پس از انقلاب در تعطیل کردن روزها به شمار می‌آید.

اما آنچه در ایران درباره تعطیلات مساله ساز شده است نه تعداد تعطیلات، بلکه توزیع و پراکندگی تعطیلات است و باید به نحوی این تعطیلات را ساماندهی کرد.

"محمدرضا خباز" عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با خانه ملت، میزان تعطیلات در ایران را در مقایسه با کشورهای صنعتی بسیار متفاوت ذکر می‌کند و می گوید: متاسفانه میانگین کار مفید در ایران ۲۹ دقیقه است در حالی که ژاپنی ها کار مفیدشان بیش از ۵ ساعت است از این رو شاهد رشد اقتصادی چشمگیری در آن کشور هستیم.

نماینده مردم کاشمر یادآور می‌شود: اگر بخواهیم جهاد اقتصادی محقق شود باید فرهنگ کار را که در واقع فرهنگ دینی ماست تقویت کنیم تا از این طریق به یک رشد اقتصادی مطلوب دست یابیم زیرا در این مورد با میانگین جهانی فاصله داریم با افزایش تعطیلات از روندی فعلی نیز دورتر خواهیم شد.

 "سید جواد زمانی"  سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس  در این ارتباط گفت: چند سالی است که بحث کاهش تعطیلات رسمی مطرح است و انتقادات زیادی هم بر ایام تعطیلات کشور شده است.

 وی افزود: اگر به دنبال توسعه واقعی هستیم باید با عزم ملی به دنبال بازنگری در روزهای تعطیل سال باشیم

 محمد دهقان، عضو هیأت رئیسه مجلس نیز به خانه ملت گفت: وضعیت تعطیلات در کشور نامناسب است و بخش مهمی از وقت مردم در تعطیلات می‌گذرد، به همین دلیل باید بحث تعطیلات در کشور سامان‌دهی شود.

 ایام زیاد تعطیلات در کشورمان مورد نقد و بررسی بسیاری از کارشناسان اقتصادی و اجتماعی و نمایندگان مجلس  واقع شده است، برخی آن را مفید می‌دانند و برخی هم علت عقب ماندگی در توسعه و رشد کمتر اقتصادی را در تعطیلات زیاد کشور جستجو می کنند.

 روشن است که موضوع تعطیلات نیز چون سایر موارد به نظرات رییس جمهور و سایرین تقسیم بندی شده است و در این بین آنچه اهمیت یافته، این پرسش است که آیا تعطیلات واقعا در ایران زیاد است یا کم؟‌ آیا ساماندهی تعطیلات در کشور صورت می‌پذیرد یا خیر؟

 نامتجانس بودن ایام تعطیل در کشور بحثی است که باید به آن کاملا توجه شود به خصوص در سال جهاد اقتصادی؛ با این همه تنها اهرم قانونی برای کنترل و ساماندهی تعطیلات در کشور طرح ساماندهی تعطیلات است که کارشناسان امید دارند از بایگانی خارج شده و مورد بررسی و تصویب نمایندگان مجلس هشتم قرار بگیرد.