هشت ایراد مجلس به واگذاری سهام عدالت
1 - قبل از تصویب قانون اصلاح موادی از قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و اجرای سیاستهای کلی اصل 44قانون اساسی، اقدام دولت در سنوات 85 و 86 درخصوص اختصاص درصدی از سهام شرکتهای غیرصدری به طرح سهام عدالت فاقد وجاهت قانونی و مبانی حقوقی بوده است زیرا وفق موادی از قانون برنامه سوم توسعه تنفیذی در ماده 9 قانون برنامه چهارم توسعه در واگذاری سهام دولتی مشمول مقررات و ضوابطی میباشند که در فرآیند توزیع سهام عدالت ملحوظ نمیباشد.
2 - دهکهای اقشار جمعیتی کشور جایگزین دهک درآمدی شدهاند.
3 - سازوکارهای علمی و دقیق شناسایی و تفکیک دو دهک پایین درآمدی که مشمول 50 درصد تخفیف در بهای سهام واگذار شده میشوند از چهار دهک بعدی تاکنون فراهم نشده است. البته تاکنون برای حدود 43 میلیون نفر دعوت نامه صادر شده که حدودا 38 میلیون نفر از آنها ثبتنام کرده و حدود 37 میلیون نفر سهامدار نهایی شدهاند.
4 - نظر به تامین بازپرداخت بهای سهام واگذار شده از محل سود اختصاص یافته، مستفاد میشود شرکتهایی که به طرح توزیع سهام عدالت منظور میشوند باید سودآور باشند همچنین مستند به تبصره 1 ماده 34 قانون یاد شده مبنای قیمتگذاری سهام اختصاص یافته، قیمت فروش نقدی سهام در بورس خواهد بود. شرکتهای مذکور جهت پذیرش در بورس الزاما باید در سه سال آخر سودآور بوده و امکان سودآوری در آینده نیز وجود داشته و زیان انباشته نداشته باشند. در حالی که تعدادی از شرکتهای واگذاری شده در قوانین بودجه سالانه بهعنوان شرکتهای زیانده درج شده یا در صورتهای مالی حاکی از زیان عملیاتی میباشد.
5 - وفق مستندات، چنانچه سود دریافتی در هر سال تکافوی میزان اقساط همان سال را نکند بدهی خریداران سهام «دارندگان سهام عدالت» از سود متعلقه سنوات بعد قابل تسویه خواهد بود لذا میتوان نتیجه گرفت:
اولا- بازپرداخت بهای سهام عدالت به صورت اقساط مساوی سالانه خواهد بود که در قرارداد واگذاری هم قید شده است.
ثانیا- پس از کسر اقساط هر سال، سود باقی مانده قابل تقسیم بین مشمولین سهام عدالت خواهد بود.
بدیهی است، روش اجرایی فعلی پرداخت بخش عمده اقساط را به سالهای آتی و برعهده دولتهای بعدی محول میكند. بهطوری که در پایان دوره تقسيط، دارندگان سهام مکلفند راسا نسبت به پرداخت بدهی و تسویه حساب اقدام كنند در غیر این صورت سهام عدالت به میزان بدهی تسویه نشده از وثیقه سازمان خصوصی سازی آزاد و طبق مقررات فروخته خواهد شد.
6 - تاکنون به حدود 21 میلیون نفر از مشمولین مرحله اول و دوم و سوم سود سهام تخصیص داده شده که اقساط متعلقه آنها حدود 14 هزار میلیارد ریال میشود در حالی جمعا تا پایان بهمن 88 مبلغ سههزار میلیارد ریال به حساب خزانه واریز شده است.
7 - هيات مدیره شرکتهای واگذار شده مکلفند پس از تصویب صورتهای مالی در مجامع عمومی و تعیین میزان سود قابل تقسیم بین صاحبان سهام، با رعایت ماده 240 اصلاحی قانون تجارت سهم سود سهام عدالت را پرداخت نمایند. بابت عملکرد سه سال گذشته (پایان سال مالی منتهی به تیر ماه 88) حدود 54 درصد از سهم سود شناسایی شده «بالغ بر 21150 میلیارد ریال ») در تعهد شرکتهای مشمول طرح توزیع سهام عدالت میباشد. به همین جهت بخشی از سودهای توزیع شده بین مشمولین برخوردار از سهام عدالت بابت عملکرد سال مالی 86 شرکتهای سرمایهپذیر از محل سود سهام وصولی عملکرد سال مالی 87 تامین شده است. طبق آمار ارائه شده از طرف شرکت کارگزاری سهام عدالت (سهامی خاص) مانده طلب سهام عدالت از شرکتهای سرمایهپذیر تا پایان سال مال منتهی به تیر ماه 89 مبلغ 19.626.485.911.727 ریال میباشد.
8 - به تناسب واگذاری سهام عدالت، مدیریت دولت در شرکتهای مشمول واگذاری منتقل نشده است و بخشنامه مورخ 25/ 8/ 89 دولت، بهرغم لغو آن توسط هيات تطبیق مصوبات و نامه ریاست محترم مجلس مورخ 3/ 12/ 88 هنوز اصلاح نشده و احکام مدیران لغو نشده است.


