با دخترانمان چگونه رفتار کنیم؟

آرمان: دختران مهم ترین درس‌های زندگی را از زنانی یاد می‌گیرند كه به طور روزمره با آنها در تماسند و رابطه نزدیك و صمیمانه‌ای با آنها دارند. هرچه تعداد الگوهای زنانه‌ای كه دختران پیش رو دارند، بیشتر و موفق‌تر باشد، آنان نیز چشم اندازوسیع‌تری از آینده پیش رو خواهند داشت؛ و هرچه راهنمایی‌ها و هدایت‌هایی كه به آنان می‌شود واقع بینانه تر و انعطاف پذیرتر باشد، شانس آنان درانتخاب شیوه‌های زندگی شایسته و كارآمد، بیشتر می‌شود.

درواقع هرتلاشی كه برای ارتقای توانمندی‌ها و اعتماد به نفس دختران می‌شود، به الگوهایی بستگی دارد كه از زنان، خانواده ومحیط خود می‌گیرند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند كه دختران تا سنین 12-10 سالگی از اعتماد به نفس بیشتری برخوردارند ولی بعد از دوران بلوغ تحت تأثیر هیجانات درونی، القائات محیطی و تغییرات فیزیكی بدن خود قرار می‌گیرند و دچار ضعف و كاهش حس ارزشمندی وجود می‌شوند. همین عمل، یعنی نداشتن اعتماد به نفس منجربه كاركرد ضعیف درسی آنها، سستی روابط اجتماعی و متعاقب آن ناتوانی در حل بحران‌های زندگی‌شان می‌شود، به حدی كه افكار و عقاید منفی، روحیه‌ای افسرده و پژمرده و ناتوانی در برقراری مناسبات دوستانه در آنها رشد می‌كند.

درحالی كه می‌توان با استفاده از روش‌های ساده و كارآمد نه تنها آنها را نسبت به قابلیت‌ها، استعدادها و توانایی‌های‌شان آگاه كرد، بلكه برای ورود به زندگی آینده‌شان نیز آماده، مقاوم و انعطاف پذیر كرد.اغلب دختران به دنبال حذف تفكرات كلیشه ای، اندیشه‌ها و نگرش‌هایی هستند كه به نوعی مانع پیشرفت آنان در ابعاد گوناگون اجتماع شده است. آنها مدعی‌اند پدر و مادر و سایر مراقبانی كه مسوولیت رشد و پرورش آنها را به عهده دارند، موجب این گونه افكار
تبعیض آمیزدر مورد احراز نقش‌های مختلف بوده‌اند.

با توجه به این موضوع، چگونه می‌توان به دختران كمك كرد با تصورات قالبی و سنتی درباره نحوه زندگی آینده خود مواجه شوند و دیدگاه‌های نوینی برای آینده خود ترسیم كنند؟

بدین منظور توجه به چند پیشنهاد و راهكار زیر می‌تواند مؤثر باشد:دختران حق دارند خودشان باشند و در برابر تصورات كهنی كه درباره نقش‌های آنان در جامعه می‌شود، پایداری كنند.رویارویی با دیدگاه‌هایی كه در رسانه‌های جمعی برای پذیرش نقش‌های منفی و منفعل زنان ارائه می‌شود.

قدردانی از زنانی كه در كتاب ها، فیلم‌ها و محافل اجتماعی به مقابله با نگرش‌های منفی درباره زنان پرداخته‌اند.حمایت از رویكردهای تربیتی كه بر پایه توانایی‌ها و رشد روحی ـ روانی كودكان استوار است.

از دخترتان بپرسید؛ آیا عروسك می‌خواهد یا كامیون؟ جعبه جواهرات می‌خواهد یا مجموعه وسایل آزمایشگاهی؟ ترجیح می‌دهد فلوت بزند یا طبل؟ پیراهن تازه می‌خواهد یا یك برنامه كامپیوتری؟ و هیچ گاه فكر نكنید كه می‌دانید دخترتان چه می‌خواهد.

دختران حق دارند خواسته‌ها یشان را مشتاقانه و مبتكرانه بیان كنند.به دختران مهارت‌هایی بیاموزید كه بتوانند به وسیله آنها روی پای خود بایستند و نظرات‌شان را بدون اینكه پیاپی از همه معذرت بخواهند، به راحتی ابراز كنند.دختران را در تصمیم گیری‌های خانه، مدرسه و فعالیت‌های آموزشی فرهنگی بعد از مدرسه شركت دهید. به آنها نشان دهید رسا بودن صدایشان می‌تواند مشخصه مؤثری در زندگی آینده خود و اطرافیان‌شان باشد.اطمینان حاصل كنید دختران برای اخذ موقعیت‌های اجتماعی شرایط عادلانه‌ای دراختیار دارند. آنها باید به پیشرفت‌های‌شان افتخار كنند، آزادانه تلاش كنند و گاهی هم تصمیمات مهم و مخاطر‌ه‌آمیزی بگیرند.به دختران كمك كنید مهارت‌ها و اعتماد به نفس‌شان را با گفتن جملاتی مثل سعی می‌كنم، تلاش می‌كنم...، تقویت كنند و كمتر جمله‌هایی مثل نمی‌دانم چطور؟، نمی‌كنم، نمی‌خواهم و یا نمی‌توانم بگویند.

مطمئن باشید دختران در شرایط مساوی برای ابراز عقیده (بدون این كه كلام‌شان قطع شود)، ابتكار عمل و انتخاب روش ـ همچون سایر افراد دیگر ـ دراختیار دارند.مانع فعالیت‌های خلاقانه دختران نشوید. آنها را تشویق كنید مشتاقانه به دنبال موفقیت‌های گوناگون زندگی‌شان باشند. بدوند، فعالیت كنند، گاهی نامرتب باشند، اشتباه كنند ولی به دنبال اهداف و آرمان‌های‌شان باشند.

فرصت‌هایی برای دختران پیش آورید كه استعدادها و شایستگی‌های‌شان دیده و شنیده شود و بتوانند درباره اهداف عالیه آینده خودآزادانه صحبت كنند.دختران را زیبا، قشنگ و دلفریب نخواهید بلكه آنها را قوی، باهوش و جسور بخواهید.به دختران كمك كنید تن انگاره سالمی داشته باشند.

به آنها یاد بدهید كه برای زندگی چیزی فراتر از اندازه، ظاهر و صورتی فریبنده لازم است.به دختران این توانایی را بدهید كه نسبت به القائات رسانه ها، مطبوعات و فیلم‌هایی كه درباره دختران تهیه می‌شود، دیدی فكورانه داشته باشند. دختران را به دلیل تلاش ها، مهارت‌ها و موفقیت‌های‌شان تمجیدو تحسین كنید، نه برای زیبایی و لباس پوشیدن شان.به دختران روش‌های مقابله با استرس‌ها و فشارهای روانی را بیاموزید. پژوهش‌های مختلف نشان می‌دهند دختران بیش از پسران تحت فشارها و اضطرابات گوناگون قرار می‌گیرند.

هترین شیوه كاستن از این گونه احساسات و هیجانات درونی ورزش، فعالیت‌های هنری ـ فرهنگی، آرام سازی روانی و رفتن به محیط‌های آرام طبیعت است.روش‌های ورزشی دفاع از خود و تقویت جسمانی را به دختران پیشنهاد كنید.به دختران بگویید در مكان‌هایی كه احساس امنیت نمی‌كنند، با هم باشند. با توجه به تفاوت‌های گوناگون اجتماعی ـ فرهنگی خود، در صدد یافتن راه‌هایی برای مقابله دختران با ناامنی‌های جامعه باشید.دختران حق دارند خودشان را برای كارها و مشاغل آینده‌شان آماده سازند و استقلال فكری داشته باشند.

زنانی را به دختران معرفی كنید كه در عین داشتن مشاغل اجتماعی، به زندگی خانوادگی و تربیت فرزندان‌شان می‌رسند.فرصت‌هایی برای دختران به وجود آورید كه بتوانند نقش‌های گوناگون اجتماعی، تجارب و فعالیت‌هایی كه معمولاً برای پسران مناسب می‌دانند، آشنا شوند. دختران ممكن است به آچار دست نزنند، نجاری یاد نگیرند، تعمیركار برقی نشوند، اما اگر آنها را به انجام چنین كارهایی هدایت و تشویق كنید ممكن است خود را در آن درگیر كنند و شیوه استفاده از ابزار را یاد بگیرند.

افسانه شاهزاده‌ای سوار بر اسب سفید را فراموش كنید. اغلب زنان امروز برای داشتن زندگی آینده‌شان كار و تلاش می‌كنند پس دختران را به امید شاهزاده‌ای كه می‌آید و او را به دنیای شگفت انگیز رؤیاها می‌برد، بار نیاورید.

درباره مسائل مالی خانواده به صراحت با دخترتان صحبت كنید. به او یاد دهید كه تصمیم گیری‌های مالی صحیح، بخشی از زندگی روزانه هر انسانی است. درباره درآمدها، مخارج و بودجه خانواده با او صحبت كنید وسعی كنید به او بیاموزید كه چگونه می‌تواند بیلان خرج و مخارج را بدون كم و كسری‌های ماهیانه حفظ كند.

توجه داشته باشید، طرفداری از دختران به منزله طرد پسران نیست.امروزه بسیاری از مردان به دنبال ایفای نقش‌های پدری‌شان هستند و سعی می‌كنند با نادیده گرفتن جنسیت فرزندان‌شان، ویژگی‌های پسندیده و مثبت انسانی را در آنان پرورش دهند. والدین می‌توانند با كمی تفكر و تعمق درباره اعمال و رفتارشان دریابند كه چه پیام‌هایی را به فرزندان خود (به ویژه دختران) انتقال می‌دهند. برای مثال، دختر خردسالی كه همواره شاهد اظهارنظرهای پدر و مادرش است و متوجه می‌شود كه همیشه حرف پدرش بدون پشتوانه منطقی پیش است، مسلماً نگرش ناامیدكننده‌ای درباره دختر بودن خود پیدا می‌كند.

پس اكنون زمان آن رسیده است كه رفتارها، واكنش‌ها و تأثیراتی كه اعضای خانواده بر یكدیگر می‌گذارند، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید و سعی كنید موقعیتی فراهم آورید كه صدای فرزندانتان ـ چه دختر و چه پسر ـ یكسان شنیده شود.

تحقیقات نشان می‌دهند كه دختران از ترس این كه مورد تمسخر و انتقاد سایرین قرار نگیرند، ترجیح می‌دهند سكوت پیشه كنند و بی هیچ كوششی برای جلب توجه دیگران ساكت و بی صدا بمانند.درحالی كه پسران مدام در حال بحث، اظهارنظر و یكه تازی هستند.

دانستن این موضوع كه والدین همان قدر كه به پیشرفت پسرشان اهمیت می‌دهند، به پیشرفت دخترشان نیز اهمیت می‌دهند، تأثیر عمیقی بر خود پنداره دختران می‌گذارد و موجب تقویت حس ارزشمندی، كفایت و شایستگی‌شان می‌شود. آنچه یك دختر نوجوان نیاز دارد، آن است كه می‌تواند با اتكا به خویشتن راه زندگی خود را پیدا كند و از فرصت‌هایی كه برای شكوفا شدن قابلیت هایش دراختیار دارد، بهره برد.