حقیقت تلخ ناباروری یا شیرینی فرزندخواندگی؟!
آرمان: دنیای غریبی است؛اینجا مادر و پدری هر لحظه ملتمسانه به درگاه خدا زاری میکنند، نذر و نیاز میکنند، تاصاحب فرزند شوند، فرزندی که باآمدنش نوید زندگی به آنها میدهد و خانهشان را گرم میکند؛ آن طرف تر کودکی محتاج یک نگاه و لبخند است، محتاج یک آغوش گرم و بزرگترین آرزویش داشتن خانواده است. تعدادی از آنها نمیتوانند واقعیتها را درک کنند و بااین واقعیت زندگی کنار بیایند،اما زوجهایی هم هستند که به جای سردی زندگی، باواقعیت کنار میآیند و چراغ زندگیشان را باکودک بیپناهی که هر شب دریک مرکز نگهداری کودکان بیسرپرست بارویای خانوادهای گرم و صمیمی به خواب میرود، روشن میکنند.
پذیرش کودکان بیسرپرست و یتیمان به فرزندی، یکامر پسندیده و ستودنی است،اینامر خواه به منظور کمک به آنان و خواه درجهت رفع نیازهای معنوی پدران و مادران فاقد فرزند باشد، از دیرباز درجوامع بشری معمول و مرسوم بوده است؛ فرزند خواندگی یكی از پدیدههایی است كه به دلیل بیهویت بودن فرزندانی كه دراین فرآیند مورد پذیرش واقع میشوند از گذشته تاكنون مشكلات حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زیادی را به همراه خود داشته است.
معصومی، یکی از داوطلبان گرفتن فرزند که 7 سال است ازدواج کردهاما صاحب فرزند نشده است، درمورد مراحل فرزندخواندگی میگوید: ابتدا دادخواستی را مبنی بر قبول سرپرستی طفل به مجمع قضایی دادیم، قرار است پس از تایید صلاحیت من و همسرم دردادگستری و طی مراحل قانونی باپرونده به بهزیستی محل سکونت مان معرفی شویم.
وی ادامه داد: دادگاه دردو مرحله به تقاضای فرزند خواندگی رسیدگی و مبادرت به صدور رای میکند و درصورتی که دادگاه زوجین را از جهات اخلاقی و مادی واجد شرایط تشخیص دهد، ما را به بهزیستی معرفی میکند.
وی گفت: پس از انتخاب کودک، دادگاه مبادرت به صدور حکم سرپرستی آزمایشی کرده و پس از آن حکم سرپرستی دائم را صادرمیکند و مراتب به اداره ثبت احوال برای صدور شناسنامه ابلاغ میشود.
وی درباره مراحل قانونی قبول فرزندخواندگی بعد از معرفی از سوی دادگاه به بهزیستی میگوید: خانوادهها دراین مرحله باشرکت درشورای فرزندخواندگی بهزیستی و بررسی و تایید صلاحیت درفهرست نوبت فرزندخواندگی قرار میگیرند.
وی میگوید:این طور که مسئولان بهزیستی میگویند زوجین میتوانند جنسیت کودک یا سالم بودن آن را تعیین کنند و درصورتی که درموارد نادری کودک بیمار بود میتوانند او را برگردانند؛اما خانوادهها اجازه ندارند داخل قسمتها بگردند و کودکی را انتخاب کنند؛ زیرا بچهها اکثرا باهم زندگی میکنند و گشت زدن میان آنها برای انتخاب کردنشان، تاثیرمنفی بر روحیه آنها خواهد گذاشت.
وی ادامه داد: پروسه فرزندخواندگی درایران طولانی است و مشکلات فراوانی دارد، من و همسرم گاهی از ادامه پیگیری دلسرد میشویم.اماامید به داشتن فرزند و درآغوش کشیدن آن ما را به ادامه راه مصمم میکند.
رسول بابازاده جامعه شناس گفت: مشکلات قانونی و حقوقی فرزندخواندگی یکی از موانع اصلی عدم گرایش زوجین نابارور بهاینامر است. وی افزود: افرادی که مبادرت به فرزندخواندگی میکنند، پشتوانه حقوقی و قانونی برایاین کار ندارند و چه بسا پس از مدتیاین افراد یا خانوادهها بامشکلاتی همانند حضانت و سرپرستی، ارثیه و حقوق خانوادگی مواجه میشوند که نیاز به برطرف کردناین مشکل وجود دارد.
این استاد دانشگاه عدم شناسایی کامل بچههای بیسرپرست توسط سازمانها و مراجع قانونی، نبود آمار دقیق و لازم از مشخصات و آدرس و خصوصیات آنها نگاه از روی ترحم جامعه بهاین گونه افراد، نبود سیستم قانونی و حقوقی جامع برای ساماندهی و انجام کارهای مربوط بهاین قشر از جامعه از مشکلات و موانع گسترشاین فرهنگ درجامعه است.
بابازاده ورود کودکان بدون سرپرست به محیط زندگی خانوادههای فاقد فرزند و رهایی آنها از مسیر پرتلاطم زندگی و بحرانهای روحی و روانی، خارج شدن برخی کودکان بیسرپرست از چرخه زندگی ناسالم و محنت بار، حاکمیت فضای زندگی سالم بر خانوادهها و تامین کسر محبت برخی خانوادههای نابارور را از جمله پیامدهای مثبت گسترش مقوله فرزندخواندگی درجامعه دانست.
