80 درصد مدارس در انتظار مربيان بهداشت
هنگامي كه در سال 86 اعلام شد كه آموزش و پرورش با كمبود 16 هزار مربي بهداشت روبهروست، كمتر كسي باور ميكرد كه با گذشت 3 سال تعداد مربيان بهداشت مورد نياز مدارس به 17 هزار نفر برسد؛ اين در حالي است كه مجوز جذب همه نيروهاي حقالتدريسي، آموزشيار نهضت و مربيان ورزش صادر شده، اما مربيان بهداشت از قلم افتادهاند.
آييننامه اجرايي استخدام مربيان بهداشت حدود 5 سال قبل در كميسيون فرهنگي هيات دولت تصويب شد، در روزهايي كه 80 درصد مدارس كشور از وجود مربي بهداشت بيبهره بودند. براساس آن قرار بود نه تنها تكليف مربيان بهداشت مدارس كه بيشتر نيروهاي روزمزدي و قراردادي بودند تعيين شود، بلكه تعدادي از مراقبان بهداشت از وزارت بهداشت و درمان براي جبران كمبود نيروي آموزشديده به مدارس منتقل شوند.
اين آييننامه كه بعدها در سايه استخدام 40 هزار نيروي حقالتدريسي در قالب استخدام 5 هزار نيروي بهداشت به مجلس رفت با مخالفت شوراي نگهبان روبهرو شد. اشكال آنان، تحميل بار مالي سنگيني بود كه از جانب جمع زيادي از معلمان به آموزش و پرورش وارد ميشود.
فرهاد بشيري، عضو كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس در اين باره خبر ميدهد كه آموزش و پرورش ناچار است تا سال آينده كمبود 17 هزار مربي بهداشت را جبران كند، چرا كه در حال حاضر فقط 3 هزار مربي بهداشت داريم. به گفته او استاندارد جهاني، حضور يك مربي به ازاي هر 750 دانشآموزدر مدارس است، اما متاسفانه به رغم دستور استخدام 40 هزار نيروي حقالتدريسي، هنوز تكليف مربيان بهداشت روشن نيست.
براساس آمارهاي رسمي، مدارس كشور براي حدود 13 ميليون دانشآموز به 6 برابر تعداد موجود مربي بهداشت نياز دارند. از سوي ديگر وزارت آموزش و پرورش در سالهاي اخير براي جبران كمبود نيروي آموزشديده، افرادي را با عنوان مربي بهداشت و با مدرك تحصيلي بهداشت مدرسه به صورت قراردادي جذب كرده كه وضعيت نابسامان اين نيروها نشان ميدهد كه تاكنون بهداشت مدارس بخصوص در شهرستانها و روستاها جدي گرفته نشده است.
معلماني با سالي 600 هزار تومان دستمزد
وقتي بچهها به صف ميشوند، ناخنهايشان را ميبينيم، مقنعه سفيد بعضيها آنقدر شسته نشده كه رنگش به خاكستري ميزند. بعضيشان بوي نم ميدهند. خودكار را در دستم ميچرخانم و به يكيشان نزديك ميشوم. نگاه معصومش با چشمهاي آبي، حركت دستم را دنبال ميكند. 10 يا 11 ساله است. خودكار را آرام به داخل موهايش فرو ميبرم و مقنعهاش را كنار ميزنم. خودكار از انبوه موهاي به هم چسبيدهاش بيرون ميآيد. در حالي كه تودهاي از شپشهاي به هم چسبيده بر آن نشسته، با ديدن اين صحنهها در ابتدا وحشت ميكردم، اما حالا عادت كردهام. هر روز به آنها ميگويم دندانهايشان را مسواك بزنند. گاهي خودم برايشان شامپو ميخرم... .
اينها قسمتي از درددل يك مربي بهداشت در روستاهاي استان گلستان است. براي آنها كه در تهران زندگي ميكنند، باور اين كه هنوز كودكان و نوجواناني در شهرستانهاي كوچك شپش به سر دارند و با گذشت سالها كسي از ضعف چشمان آنها خبردار نميشود، دشوار است، اما براي مربيان بهداشتي كه هر سال منتظر ميمانند تا شايد آموزش و پرورش در صورت نياز براي 6 تا 9 ماه با آنان قرارداد ببندد و پس از آن حقوقي از 400 تا 600 هزار تومان نصيبشان كند، امري عادي است. متاسفانه از استانهاي مختلف كشور خبر ميرسد كه امسال با وجود گذشت بيش از يك ماه از سال تحصيلي، مربيان قراردادي بهداشت در شهرها و شهرستانهاي كوچك و نيز روستاهاي دور از مركز به دليل بار مالي به كار دعوت نشدهاند.
يكي از اين مربيان ـ كه نامش محفوظ است ـ دراينباره ميگويد: «از سال 82 در مدارس به صورت قراردادي كار ميكنم. هر سال 2، 3، 5 يا 9 ماه با ما قرارداد ميبندند و بيش از 3 مدرسه را به ما ميسپارند، ماهي 80 تا 100 هزار تومان حقوق ميگيريم و 6 روز هفته به مدارس ميرويم. متاسفانه ما فوقديپلم بهداشت مدارس داريم و تنها محل كار ما مدارس است؛ اما با وجود مشكلات زياد جسمي و روحي دانشآموزان از ضعف و انحراف چشم يا كمشنوايي، از مشكلات دوران بلوغ تا رعايت نشدن بهداشت فردي و... امسال هنوز مربيان بهداشت اجازه ورود به مدارس را پيدا نكردهاند.»
اين در حالي است كه به گفته حسن تاميني ليچايي، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس، در حال حاضر حدود 80 درصد مدارس كشور، مربي بهداشت متخصص ندارند. آنچه در حال حاضر در مدارس كشور مشاهده ميشود، استخدام برخي نيروها با عنوان بهداشت با مدارك تحصيلي ادبيات، زيستشناسي، مامايي، تاريخ و... است. يكي از مربيان بهداشت در شهرستان اردبيل ميگويد: عجيب است كه در شهري مثل تهران، اين نيروها استخدام شدهاند؛ اما در روستاهاي اطراف اردبيل كه امكان شيوع قارچ و ناراحتيهاي پوستي و كچلي ديده ميشود، مربيان منتظرند تا اگر آموزش و پرورش مايل بود با آنها براي مدت چند ماه قرارداد ببندد!
قول بدهيد از مربيان بهداشت چيزي نپرسيد
از چند ماه قـــبل، برخي مربـــيان بهداشت با توجه به ضرورت وجودشان در مدارس، از آموزش و پرورش استان و حتي وزارتخانه خواستند تا دستكم به آنها به صورت يك نيروي قراردادي توجه كنند كه هر سال قراردادشان با آموزش و پرورش تمديد شود. اين مربيان بارها با دفتر مديران كل وزارتخانه تماس گرفتند و از پاسخگو نبودن مسوولان گله داشتند.
حسن ضياءالديني، مديركل دفتر سلامت و پيشگيري از آسيبهاي اجتماعي وزارت آموزش و پرورش از مديراني بود كه مربيان بهداشت خواستار صحبت با وي بودند. به همين دليل «جامجم» نيز خواستار مصاحبه مختصر با وي شد.
پس از چند روز انتظار، منشي اين دفتر از ما خواست كه در صورت مصاحبه، حق پرسش هيچ سوالي درباره مربيان بهداشت از آقاي مدير نداريم. با وجود پذيرش اين امر از سوي «جامجم»، با گذشت نزديك به 2 هفته، سرانجام خانم منشي از سوي آقاي مديركل پاسخ داد: «ايشان حاضر به مصاحبه با شما نيستند.»
مشكلاتي كه نظام سلامت از آن ميگذرد
با آغاز سال تحصيلي جديد مسوولان وزارت آموزش و پرورش گزارش ميدهند كه سنجش سلامت نوآموزان با موفقيت انجام شد، بر بوفه مدارس نظارت ميشود و صابون و دهانشويه و شير و نان غني شده و... بزودي در مدارس توزيع خواهد شد. آنچه مربيان بهداشت از وضعيت بهداشت فردي مدارس در شهرستانهاي كوچك و دور از پايتخت خبر ميدهند، نبود مربيان بهداشت آموزش ديده براي نظارت بر بوفهها، سوءتغذيه پنهان، عيوب انكساري چشم، ناهنجاريهاي قامتي و مشكلات روحي و رواني در برخي دانشآموزان است كه به دليل خلأ وجودي مربيان، اين امر تشديد خواهد شد. با ادامه اين روند بايد منتظر باشيم سال آينده نيز آموزش و پرورش اعلام كند با كمبود بيش از 17 هزار مربي روبهرو هستيم.
