خاویار بدلی، بازار را شوکه کرد

جهان صنعت: بازار مرغوب‌ترین و ناب‌ترین خاویار ایران و جهان در گلستان در قبضه و محاصره خاویارهای تقلبی وارده از سوی برخی کشورهای حاشیه دریای خزر قرار گرفته و بازار خاویار اصیل ایرانی در معرض خطر است.

شبه خاویارها یا خاویار بدلی و مصنوعی فقط از نظر ظاهری به خاویار شباهت دارند و فواید خاویار را ندارند و این نوع خاویار از برخی کشورهایی نظیر اسپانیا، ژاپن، آذربایجان و کشورهای مشترک‌المنافع به گلستان وارد می‌شود.

خاویار بدلی را حتی شبه خاویار نامیدن درست نیست و این محصول مصنوعی بوده و از نظر پروتئین و خواص نسبت به خاویار در رده پایینی قرار دارد.

براساس اعلام کارشناسان بهداشتی و شیلات، فروش خاویار به صورت قاچاق و بدلی، غیربهداشتی و غیرقابل مصرف است و با استانداردها فاصله دارد.

خاویار تقلبی از شکم ماهی خاویاری و تخم آن تولید نمی‌شود و این‌گونه‌های بدلی و مصنوعی خاویار فقط به دلیل افزودن مواد و رنگدانه‌ها طعم خاویار را می‌دهند و هیچ‌یک از خواص خاویار را ندارند.

ورود و قاچاق این‌گونه از مواد غذایی می‌تواند هم سلامت فرد را به مخاطره اندازد و هم به جایگاه واقعی خاویار ایران در جهان لطمه بزند.

خاویاری که استاندارد نیست

مصطفی عقیلی‌نژاد، مدیر ماهیان خاویاری گلستان در همین زمینه به مهر گفت: ماهیان تقلبی ماهیان خاویاری نیستند و برای تولید آن از ترکیبات مختلف برای فرآوری و از اسانس‌های رنگی استفاده می‌شود.

وی افزود: افزودن این رنگدانه‌ها و اسانس‌ها، سلامت انسان‌ها را تهدید می‌کند و سرطانزاست.
وی اظهار داشت: این ماهیان خاویاری تقلبی از برخی کشورهای حاشیه خزر از جمله آذربایجان، تولید و از ترکمنستان وارد گلستان می‌شود و بر بازار خاویار استان لطمه وارد می‌کند.

وی یادآور شد: گلستان بزرگ‌ترین مرکز صید ماهیان خاویاری ایران است که باوجود کاهش هر ساله استحصال این محصول، 50 درصد خاویار ایران و مرغوب‌ترین خاویار جهان را تولید می‌کند.
مدیر ماهیان خاویاری گلستان عنوان کرد: خاویار تقلبی یا شبه خاویار، تهدید برای جایگاه این استان در زمینه تولید این محصول بوده و ضروری است این نوع خاویار در مراکز بهداشتی شناسایی شده و وضعیت آن از نظر قانونی مشخص شود.

وی تاکید کرد: باید برای جلوگیری از ورود آن برنامه منسجمی ارایه شود تا شاهد از بین رفتن جایگاه خاویار گلستان در جهان نباشیم.

وی به تولید خاویار استان در شش ماهه سال‌جاری اشاره کرد و گفت: در این مدت 650 کیلوگرم خاویار در استان استحصال شد که نسبت به مدت مشابه سال قبل برابر بوده است.
عقیلی‌نژاد افزود: همچنین پنج مرکز فرآوری و صید ماهیان خاویاری در استان وجود دارد که مطابق با قوانین و استانداردهای اتحادیه اروپا فعالیت می‌کنند.وی اظهار داشت: انقراض گونه‌های ماهیان خاویاری نگران‌کننده بوده و در دوره 20 ساله، تولید خاویار در خزر 20 برابر کاهش یافته است.

مصطفی عقیلی‌نژاد بیان داشت: 45 درصد صادرات خاویار دریای خزر مربوط به ایران است و برای حفظ جایگاه ایران و گلستان در این عرصه باید تهدیدهای فراروی را کاهش دهیم.

سوء استفاده وارد کننده ها

مدیرکل شیلات گلستان نیز در این خصوص گفت: ماهیان‌ خاویاری‌ یکی‌ از با ارزش‌ترین‌ ماهیان‌ جهان‌هستند و براساس‌تحقیقات انجام گرفته‌ ذخایر بسیاری‌ از ماهیان‌ خاویاری‌ در منطقه در حال‌انقراض‌است.

علی‌اکبر پاسندی افزود: از دلایل عمده کاهش میزان صید ماهیان خاویاری را می‌توان ایجاد سد و پل روی‌ رودخانه‌های‌ مهم‌حوضه‌دریای‌ خزر، تخریب‌ محل‌های‌ تخم‌ریزی‌ طبیعی بر اثر فرسایش‌ حوضه‌‌های‌ آبخیز رودخانه‌ها، آلودگی‌های مختلف در محیط‌های آبی، کامل نبودن قانون حفاظت از منابع آبزیان، صید بی‌رویه و غیرمجاز و ناکافی بودن تکثیر مصنوعی برشمرد.

وی اظهار داشت: یگان حفاظت منابع آبزی برای صیانت و حفظ ذخایر منابع آبزی و جلوگیری از انقراض نسل برخی گونه‌های ماهیان خاویاری، با کنترل و پیشگیری از صید غیرمجاز تمامی مناطق استان گلستان را تحت نظارت و بازرسی قرار می‌دهند.

مدیرکل شیلات گلستان خاطرنشان کرد: حفاظت و نگهداری از این ذخایر عظیم امری ضروریست و با مشارکت بیشتر ساحل‌نشینان و با مدیریت و برنامه‌ریزی یگان حفاظت از منابع آبزی این امر محقق می‌شود.

خاویار تقلبی که از مبادی غیرقانونی و توسط افراد فرصت‌طلب و سودجو وارد کشور می‌شود با قیمتی بسیار پایین‌تر از خاویار طبیعی توزیع می‌شود کاملا غیربهداشتی هستند.خاویار تقلبی به دلیل استفاده از چربی‌های گیاهی و اسانس برای سلامتی مصرف‌کنندگان مضر و استفاده مداوم آن اثرات سوء به‌جا می‌گذارد.همچنین باید این موضوع در کمیسیون‌های قاچاق و شوراهای بهداشتی نیز بررسی و پیگیری و تلاش گسترده‌ای برای جلوگیری از ادامه این روند آغاز شود.