آمار تکان دهنده از تلفات جادهای
گزارش رسمی مرکز تحقیقاتی وزارت راه نشان میدهد ایران از نظر میزان مرگ و میر تصادفات جادهای در صدر کشورهای جهان قرار گرفته است به گونهای که طی دوره 14 ساله 1373 تا 1386 تعداد 267562 نفر در تصادفات جادهای برون و درون شهری جان خود را از دست دادهاند.
طبق اظهار نظر مقامات راهنمایی و رانندگی و نیز تحلیل دادههای آماری به ازای هر کشته معمولا 10 نفر مجروح داریم که اگر این آمار را ملاک قرار دهیم طی دوره 14 ساله حدود سه میلیون نفر نیز در تصادفات جادهای دچار مصدومیت شدهاند.
به نوشته «تهران امروز»، اگر چه این برای اولین بار نیست که مراکز کارشناسی درباره صعود ایران به صدر کشورهای پر تلفات در تصادفات جادهای هشدار داد هاند اما با این وجود، این برای اولین بار است که یک گزارش کارشناسی با دادههای ریز آماری درباره تلفات جادهای در ایران منتشر میشود. آمارهایی که زنگهای خطر را به صدا در میآورد.
پژوهشکده حمل و نقل که زیر نظر وزارت راه و ترابری فعالیت میکند و بازوی تحقیقاتی وزارت راه به شمار میآید، اخیرا گزارشی را منتشر کرده است که به صورت مستند به تحلیل تلفات جادهای در ایران از سال 1373 تا 1386 پرداخته است.
بر اساس این گزارش «برآورد هزينههاي تصادفات جادهاي ايران» در سال 1386 نشان ميدهد كه هزينهاي بالغ بر 18 هزارو 500 ميليارد تومان معادل 18/5 ميليارد دلار خسارت به كشور وارد شده است. همین گزارش نشان ميدهد كه ايران بين سالهاي 1381 تا 1383 (2004-2002 مکان دوم جهاني را آن هم با اندکی اختلاف پس از كشور السالوادوردر قاره آمريكا از نظر «تعداد كشته به ازای 100 هزار نفر جمعيت» در تصادفات جادهاي به خود اختصاص داده است.
بر اين اساس در السالوادور تعداد كشته به 100 هزار نفر جمعيت در تصادفات جادهاي در سالهاي مورد بررسي 43 نفر و در ايران 41 نفر بوده است. اين تعداد براي كشور انگلستان 6 نفر، آمريكا 17 نفر، چين 6 نفر، مالزی 32 نفر، کره 33 نفر، سوریه 12 نفر، عربستان 22 نفر، بنگلادش 20 نفر و هند 15 نفر بوده است.
همين آمار نشان ميدهد از سال 1373 تا سال 1386 نزديك به 300 هزار نفر در تصادفات جادهاي در سراسر كشور جان خود را از دست دادهاند.تحلیل محتوایی آمارهای منتشره نشان میدهد که هر خانواده ايراني در سال 1386 به طور متوسط حدود يكميليون تومان بابت تصادفات ترافيكي در كشور هزينه متحمل شده است.
در گزارش پژوهشكده، حمل و نقل اينگونه نتيجهگيري شده است كه در سال 1386، هزينه تصادفات براي مجموع تصادفات درونشهري و برونشهري در مجموع 18 هزارو 500 میلیارد تومان معادل 18/5 ميليارد دلار بوده است. براساس گزارش پژوهشکده حمل و نقل، هزينه تصادفات كشور در سال 1386 از كل توليد ناخالص داخلي بيش از 50 درصد كشورهاي جهان نظير غنا، اردن، بحرين و... بيشتر بوده است.
در اين گزارش عنوان شده است كه هزينه 18 ميليارد دلاري تصادفات در سال 86 به تنهايي 33 سال بودجه فعلي راهداري كشور، 220 سال بودجه فعلي ايمنيسازي نقاط حادثهخيز كشور، هزينه ايجاد دو ميليون شغل براي جوانان ، ساخت 12 برج بهاندازه بزرگترین برج ساخته شده در دوبی يا خريد 60 فروند هواپيماي ايرباس را پوشش میدهد.در اين گزارش، نرخ بازگشت سرمايهگذاري در ارتقاي ايمني ترافيكي دستكم 360 درصد پيشبيني شده است و البته مركز تحقيقات RTL انگلستان اين رقم را براي ايران تا هزار درصد هم محاسبه كرده است.
پژوهشکده حمل و نقل در پایان هشدار داده است که آمارها به شدت هشداردهنده است و چارهاي جز سرمایه گذاری برای ارتقای ایمنی جادهای نیست. پژوهشکده حمل و نقل افزوده است این برای نخستین بار است که چنین تحقیقات جامع و مستندی صورت گرفته است.
نگاهی به این آمارها نشان میدهد که تلفات جادهای در ایران طی یک دوره 10 ساله با میزان تلفات انسانی در دوران جنگ تحميلي عراق عليه كشورمان برابری میکند و همین موضوع بهاندازهای از اهمیت برخوردار است که برای آن عنوان «آمارهایی فراتر از نگرانی» انتخاب کنیم.
درباره دلایل میزان بالای تصادفات در جادههای ایران مباحث بی شماری شکل گرفته است و بهرغم کنترل سیر فزاینده مرگ و میر در تصادفات جادهای اما باز هم نگرانیها رفع نشده است و ایران همچنان در صدر کشورهای پر تلفات جادهای قرار دارد.
پیش از این علیرضا زمانی، نماینده مجلس و عضو کمیسیون اجتماعی در گفتوگویی با مهر گفته بود: سالانه تصادفات به وقوع پیوسته در کشور بیش از 20 هزار کشته و 200 هزار مجروح بر جای میگذارد که میتوان گفت هر ساله شاهد سونامی تصادفات در کشور هستیم. وی ادامه داد: ایران از حیث آمار کشتههای تصادف در رتبه اول دنیا قرار دارد، این در حالی است که تعداد خودروها در بسیاری از کشورها از تعداد خودروهای ایران بسیار بیشتر است.
