پرونده دوپينگ در فوتبال ايران؛ شروع از کجا؟
گل؛ اولين باري که نام دوپينگ وارد ادبيات فوتبال ايران شد در دهه 50 و پس از بازي معروف استقلال و پرسپوليس بود. در سال 54 و پس از باخت پرسپوليس مقابل استقلال، همايون بهزادي سرمربي وقت پرسپوليس مدعي شد که چند تن از بازيکنان استقلال از مواد غيرمجاز استفاده کرده اند و مدعي آزمايش از بازيکنان استقلال شد. فدراسيون فوتبال که در ان زمان تيم ملي را آماده حضور در المپيک 1976 ميکرد، دچار چالش شده بود و پرونده اين دوپينگ با برکناري بهزادي از پرسپوليس مختومه شد.
اوايل دهه هفتاد دوباره بحث دوپينگ در فوتبال ايران به راه افتاد. در بازي کشاورز و پرسپوليس در فصل 73 قرار شد در بين دو نيمه از 3 بازيکن نمونه گيري شود. پرسپوليسيها حاضر به همکاري نشدند و با اين توجيه که در بين دو نيمه آزمايش نميگيرند، عدم همکاري شان را با ماموران دوپينگ توجيه کردند.
اولين حکم محروميت ناشي از دوپينگ در فوتبال ايران به نام نعيم سعداوي مدافع سابق پرسپوليس و تيم ملي بود.6 خرداد 1376 حکم محروميت نعيم سعداوي و فرشاد فلاحت زاده مدافع کمکي پرسپوليس در جام باشگاههاي آسيا از سوي AFC صادر شد و اين دو بازيکن يک سال محروم شدند.
نکته قابل توجه آن بود که سعداوي در مرحله نهايي مسابقات در مالزي که آزمايش داده بود، اصلا براي پرسپوليس بازي نکرد . توجيه باشگاه پرسپوليس نيز اين بود که گوشت مصرفي در غذاي هتل محل اقامت تيم در کوالالامپور آلوده بوده است و مديران پرسپوليس آن را توطئهاي از سوي عربستانيها براي محروميت باشگاه پرسپوليس اعلام کردند!
محروميت سعداوي در مرحله مقدماتي جام جهاني 1998 منجر به تولد ستاره جديدي به نام مهدي مهدوي کيا در سمت راست تيم ملي شد. اين محروميت 8 ماه بعد لغو شد.
تا سال 83 اقدام جدي در زمينه دوپينگ در ليگ برتر انجام نشد. در همه اين سالها شايعات زيادي مبني بر استفاده بازيکنان ار مواد نيروزا در مسابقات دستههاي مختلف وجود داشت. درگيري بازيکنان استقلال با ماموران کنترل دوپينگ در بازي استقلال و سپاهان در فصل 83 دوباره خبرساز شد.
اولين حکم محروميت در تاريخ ليگ برتر به نام حميد شفيعي بازيکن ذوب آهن صادر شد که بدين ترتيب اين بازيکن از نيم فصل دوم 83 تا نيم فصل اول 84 را محروم شد. البته شفيعي در اين مدت مصدوم بود و خانه نشيني او زياد هم سخت نبود!
در اردوي تيم ملي در جام جهاني نيز از بازيکنان آزمايش دوپينگ گرفته شد. بعد از 3 ماه مشخص شد که مهدي واعظي دروازه بان سوم تيم ملي که به طرز عجيبي از فهرست نهايي تيم ملي خط خورد، به دليل دوپينگ بايد 6 ماه محروم شود. واعظي که در آستانه قرارداد با ذوب آهن بود، محروم شد و بعدها به پرسپوليس پيوست. البته عدم حضور بازيکناني نظير رحمان رضايي، جواد نکونام و علي کريمي در آزمايش نيز تا يک سال بعد حرف و حديثهاي زيادي را به دنبال داشت.
حامد کاويانپور لژيونر فوتبال ايران در سال 85 که در تيم کايزري اسپور ترکيه بازي ميکرد، به دليل دوپينگ از اين تيم اخراج شد.حامد که حدود 3 ماه قبل توسط آري هان از پرسپوليس کنار گذاشته شده بود، در فاصله کوتاهي از کايزري اخراج و يک سال محروم شد.سيامک سرلک هافبک تيم فولاد نيز در سال 86 به دليل دوپينگ يک سال محروم شد. فولاد در آن سال در دسته پايين تر بود و سرلک در اواخر فصل ليگ برتر 85 آزمايش داده بود. مثل هميشه بهانه مصرف مواد ممنوعه، بيماري و تجويز اشتباه دارو از سوي پزشک اعلام شد!
در پاييز 86 نتيجه آزمايش دوپينگ يک بازيکن از تيم گيلان در مسابقات المپياد ايرانيان مثبت شد. چند ماه بعد دوپينگ علي مولايي بازيکن تيم مس کرمان و افشين کمايي کاپيتان استقلال اهواز محرز و اين دو بازيکن 2 سال محروم شدند. کمايي با ارائه مدارک پزشکي محروميت خود را کم کرد، اما مولايي تا همين چند ماه قبل محروميت دو ساله را تحمل کرد. اين بازيکن که دو سال پيش و پس از محروميت به سپاهان پيوست، مصاحبههاي متعددي را عليه سرمربي و پزشک تيم مس انجام داد.
در پايان فصل 86 نيز نتيجه آزمايش دوپينگ دو بازيکن تيم پاس مثبت اعلام شد. سعيد دقيقي و فاروق اختيارويچ بوسنيايي 6 ماه محروم شدند و رضا چلنگر مترجم تيم پاس نيز به دليل همکاري در دوپينگ اين بازيکنان 2 سال محروم شد! در همين سال دوپينگ رضا نصيري بازيکن تيم کوثر لرستان نيز مثبت و اين بازيکن محروم شد.در اواخر فصل گذشته نيز سعيد بيات مدافع تيم ابومسلم به دليل دوپينگ با دو سال محروميت مواجه شد.
همچنين مصاحبه مايلي کهن عليه فيروز کريمي مبني بر اينکه وي بازيکنانش را مجبور به دوپينگ ميکند، پاي کميته انضباطي را به قضيه دوپينگ باز کرد و بازيکنان زيادي به عنوان شاهد و مطلع به اين کميته احضار شدند. اما در آخر کار مدرکي براي اثبات اين موضوع بدست نيامد و پرونده مختومه شد.
در چند روز گذشته نيز نمونه آزمايش دوپينگ دو بازيکن فوتبال و يک فوتساليست مثبت اعلام شده که به طور حتم در روزهاي آينده شاهد اعلام اسامي و محروميت آنها خواهيم بود. دوپينگ از گذشته شروع شده و خنوز معلوم نيست چه زماني شاهد عبور آن از ورزش خواهيم بود.
