داوران، راز مزیت میزباني!

پس از تمام حرف و حدیث‌هایی که درباره هند تیری‌آنری به پا شد بالاخره آیا او باید خودش را مقصر بداند یا خیر؟ دوربین‌های ویدئویی از این پس خطای هند بازیکنان را آشکار می‌کنند؟ آیا آنها سرانجام به بازی گرفته خواهند شد؟ و در نهایت سؤال کلیدی ما این است که اگر همین گل هند در خاک ایرلند به ثمر می‌رسید اصل ماجرا فرق می‌کرد؟ و آیا نقطه کور دید داور مسابقه به قوت خود باقی می‌ماند؟

به نوشته وطن امروز و به نقل از تایمز؛ این هفته این فکر ذهن من را بشدت به خود مشغول کرده است و اتفاقا شاهد گزارشي فوق‌العاده در مجله اكونومیک سایکولوژی (روانشناسی اقتصادی) بودم که دوستانم در بخش فینک تنک روزنامه تایمز خانم کتی‌پیج از کرسی دانشگاه روانشناسی لندن و لیونل پیج از دانشگاه وست مینستر آن را تهیه کرده بودند.

این 2‌مؤلف، تحقیقی انجام داده‌اند در این‌باره که چگونه مزیت بازی خانگی بر تصمیمات داور تأثیر می‌گذارد و در این راه آنها روی داده‌‌های بسیار جالبی کار کرده‌اند. آنها 37‌هزار و 830 مسابقه فوتبال را از 1994 تا 2007، شامل بسیاری از مسابقات سطح اول جهانی تحت بررسی قرار داده‌اند و همچنین عملکرد 872 داور را در 58 رقابت مختلف در این فاصله زیرنظر گرفته‌اند. برای تحقیق درباره این حجم از داوران، «پیج‌»‌ها مدلی از یک پیش‌بینی کننده تفاضل گل طرح کرده‌اند.

آنها همچنین تمام قانون‌هایی را که ممکن است درباره مزیت میزبانی تصور کنید در نظر گرفته‌اند. بنابراین در این مدل به تفاوت‌های انواع و اقسام رقابت‌ها (لیگ‌ها، جام‌ها، تورنمنت‌ها و...) توجه شده است، همچنین اینکه این مزیت‌ها چه تفاوت‌هایی در تأثیرگذاری دارند و کیفیت تیم‌ها نیز در نظر گرفته شده است.

اگر یک داور همیشه در بازی‌های بزرگ سوت بزند و میزان مزیت میزبانی در این بازی‌ها با میانگین درنظر گرفته شده تفاوت بسیاری داشته باشد، شما حتما می‌خواهید از این موضوع اطمينان یابید که معیارهای اولیه درست تعریف شده باشند (منظور معیارهای مربوط به بازی‌های بزرگ است نه خود داور). پس از طراحی مدل حالا مولفان در مرحله دوم سعی دارند دریابند که آیا پیش‌بینی‌شان درباره حجم مزیت میزبانی با اعمال داده‌های مربوط به داورهای بخصوص تفاوت می‌کند یا خیر؟

اگر هم داده‌های پایه داوری در دسترس نباشد اینکه بخواهیم در این مدل از داور مشخصی برای آزمایش استفاده کنیم بی‌فایده است. حالا بیایید نتیجه را ببینیم. 2 مولف ما به این نتیجه رسیده‌اند که سرنوشت بازی‌ها داور به داور فرق می‌کند.

درواقع مهم است که چه کسی بازی را قضاوت می‌کند، خیلی هم مهم است. به‌طور متوسط مدل پیش‌بینی‌کننده خانم و آقای «پیج» به اختلاف گل 36/0 برای بازی‌های خانگی به نفع تیم میزبان رسیده است اما همچنین نتایج تحقیق نشان می‌دهند که 75 درصد این مزیت بسته به داوری است که مسابقه را قضاوت می‌کند.

دکتر مارک لاتهم از بخش فینک تنک روزنامه تایمز برای من خلاصه‌ای از این نتایج را فرستاده که نشان می‌دهد تفاوتی حقیقی بین داوری‌های مختلف وجود دارد. بنابراین با توجه به دامنه‌ داده‌های وسیعی که مولفان استفاده کرده‌اند آنها به یک حقیقت بزرگ دست یافته‌اند. آنها ثابت کرده‌اند که شناسه داوری عاملی تعیین‌کننده در مزیت میزبانی است.

اما هنوز هم چیزهای جالبی هستند. این تحقیق در یک مجله روانشناسی منتشر شده و مولفانش هم نظریه‌ای روانشناختی درباره مولفه‌های داوری داده‌اند. بدین ترتیب که تفاوت معیارهای عملکرد شخصی داوران در تاثیرپذیری از مزیت میزبانی بسته به تفاوت‌های شخصیتی آنها براساس قابلیت‌های مختلف در کنار آمدن با فشار اجتماعی است. ساده بگوییم: داوری کمتر تحت تاثیر شرایط میزبانی قرار می‌گیرد که با فشار جمعیت هواداران میزبان راحت‌تر کنار بیاید. اگر می‌پرسید چه تضمینی در این‌باره وجود دارد؟

خب، پاسخ این است که اگر این نظریه درست باشد باید انتظار داشته باشیم تفاوت‌هایی بین داوران در نحوه تاثیرپذیری از سطوح مختلف فشار شرایط میزبان را مشاهده کنیم... بنابراین آنها معیارهای مربوط به جمعیت تماشاگران را هم به مدل وارد کرده‌اند و از این فرآیند به این نتیجه رسیده‌اند که خصوصیات فردی نشان داده شده توسط داوران بسته به اندازه جمعیت تغییر می‌کند.

برای بعضی‌ها جمعیت زیاد تغییرات کمی در تاثیرپذیری‌شان به همراه دارد ولی برای بعضی دیگر این حجم از جمعیت به معنای تغییرات وسیع در عملکرد شخصی قضاوتشان است. در مجموع فاکتور اندازه جمعیت در این مدل تفاوت جمعیتی را در کیفیت قضاوت ایجاد می‌کند (چیزی که در گرافیک مشاهده می‌کنید). همه اینها در نهایت به یک نتیجه بسیار جالب دیگر این تحقیق منتهی می‌شود، داوران عامل اصلی ایجاد مزیت میزبانی در جریان بازی هستند! پس آیا موافق نیستید که نیاز بیشتری به کمک داورهای فاقد خصوصیات شخصیتی و احساسی یا همان دوربین‌های ویدئویی هست؟