پايان واليبال دو قطبي
از سال 1354 كه براي نخستين بار واليبال باشگاهي ايران برگزار شد تاكنون شاهد به انجام رسيدن ادوار مختلف ليگ باشگاهي اين رشته بودهايم. در تمام اين سالها مدعيان ريز و درشت بسياري در سطح اول واليبال باشگاهي ايران چهره كردند كه بسياري از آنها ديگر وجود خارجي ندارند.
به نوشته ایران؛ استقلال، صنام، بانك ملي، بنياد شهيد، فجر سپاه، ذوبآهن و آبگينه قزوين از آن جملهاند. با اين حال هر گاه صحبت از توپ و تور به ميان ميآيد از اين تيمهاي بزرگ به نيكي ياد ميشود. در بيست ودو دورهاي كه از تاريخ ليگ باشگاهي ايران ميگذرد پيكان به نوعي يك استثنا است. اين تيم 9 بار صاحب جام قهرماني شده است كه از اين حيث يك ركورد به حساب ميآيد.
پيكانيها كه اينك جام باشگاههاي جهان را در دوحه قطر سپري ميكنند تا همين چند هفته پيش از سرنوشت نامعلومي برخوردار بودند و صحبت از انحلال پرافتخارترين تيم كشور بود اما سرانجام اين تيم در عرصه واليبال باقي ماند تا در بيست و سومين دوره رقابتهاي باشگاهي ايران (ليگ برتر) باز هم يك مدعي درجه يك به حساب آيد.
واليبال باشگاهي ايران در تمام سالهايي كه از عمر آن ميگذرد از يك قانون نانوشته سنتي پيروي ميكرد. همواره دو تيم بزرگ پايتخت گوي سبقت را براي تصاحب جام از ديگران ميربودند و يك تيم شهرستاني تلاش ميكرد با دو قطب پايتخت رقابت كند.
تلاشي نافرجام! تنها در اواسط دهه 70 بود كه ذوبآهن اصفهان براي دو سال متوالي تا آستانه قهرماني پيش رفت و يكي دو بار ديگر هم تيمهايي مثل پگاه اروميه، گل گهر سيرجان و موتوژن تبريز سرنوشتي مشابه داشتند. آبگينه قزوين كه در سال 72 قهرمان ليگ باشگاهي ايران شد و به يكباره ناپديد گشت تنها تيم شهرستاني است كه جام را تصاحب كرده است اما در بيست و يك دوره ديگر قهرمان ليگ يك تيم پايتخت نشين بود و در اكثر موارد هم نايب قهرمان هم تهران بوده است.
سنتشكني
فصل جديد رقابتهاي ليگ برتر واليبال كه روزهاي ابتدايي خود را سپري ميكند به نظر سنت گذشته را زير پا گذاشته و باشگاههاي كشور را از حالت دوقطبي بودن خارج كرده است. اين بار 14 تيم تهراني و شهرستاني برگزاركننده مسابقات هستند و دست كم چهار تيم مدعي اصلي قهرماني هستند. پخش شدن ستارههاي واليبال كشور در بين تيمهاي مختلف نكته قابل توجه اين دوره از رقابتها است.
حتي تيمي مثل كاله آمل كه از دسته يك به ليگ برتر راه يافته است نيز دو بازيكن مليپوش را در اختيار دارد. در ادوار قبل كمتر شاهد اين موضوع بودهايم و سرنوشت جام به مصاف مستقيم تيمهاي پيكان و سايپا ختم ميشد. اين دو تيم ستارههاي روز واليبال را در اختيار داشتند و ديگر چهرههاي معروف باقيمانده نيز به چند تيم ديگر منتقل ميشدند.
اين بار جدايي مصطفي كارخانه، پرافتخارترين مربي واليبال ايران و پيوستن او به تيم پتروشيمي ماهشهر زمينهساز تشكيل يك قطب تازه در فصل جاري شده است. با وجود اينكه پتروشيمي فصل را با شكست آغاز كرده است اما اين تيم يك مدعي بزرگ خواهد بود. كارخانه روي يك بازيكن تيم ملي بلغارستان در المپيك پكن و يك بازيكن آرژانتيني حساب ويژهاي باز كرده است تا با كمك آنها، قدرت بزرگي را در فصل جاري تشكيل بدهد.
اين مربي از عليرضا جديدي، ساسان ثاني، شهرام احمدي و محمد غياثي باتجربه نيز در ارنج خود استفاده خواهد كرد. كارخانه كه سالها با صنام و پيكان قهرمان ليگ برتر شده است اين بار دست به ريسك زده تا با يك تيم جديد و شهرستاني شانس خود را امتحان كند. حضور اين مربي در يك تيم شهرستاني بازتابهاي زيادي داشته و با استقبال اهالي واليبال مواجه شده است.
داماش گيلان، ديگر تيم شهرستاني است كه امسال كوره مسابقات را گرم خواهد كرد. تيم شمالي با سرمايهگذاري خوبي كه انجام داده علاوه بر سر مربي تيم ملي چندين ستاره مليپوش را جذب كرده است. عليرضا نادي سرشناسترين بازيكني است كه پس از سالها بازي در تيمهاي پايتختنشين به اين تيم پيوسته است.
علاوه بر كاپيتان تيم ملي، حمزه زريني، مهدي مهدوي، آرش كشاورزي، فرهاد سالافزون و مهدي مهدوي هم پيراهن داماش را ميپوشند. حسين معدني پس از موفقيتهاي اخير در تيم ملي گلچيني از مليپوشان را با خود به داماش برده است تا در عرصه باشگاهي هم سري ميان سرها بلند كند. سرمربي جوان تيم ملي با پيروزي 1ـ3 مقابل تيم مدعي پتروشيمي در همان آغاز فصل به ديگر مدعيان هشدار داده است داماش در فصل جاري به طور حتم جزو مدعيان اصلي قهرماني خواهد بود.
شادماني سايپا
قدرتهاي پايتخت البته در اين فصل هم مدعيان بزرگي خواهند بود. شايد با رفتن مصطفي كارخانه از پيكان و يكي دو بازيكن اسمي اين تيم برخيها از افت اين تيم صحبتها به ميان آورده باشند اما مدافع عنوان قهرماني همچنان جزو پرستارهترين تيمهاي ليگ است.
معمري، سرمربي جديد خودروسازان كه سال گذشته هدايت اين تيم ملي پاكستاني را برعهده داشت و با پيكان حضور در جام باشگاههاي جهان را تجربه ميكند به اين موضوع واقف است. حساسيتها نسبت به پيكان پس از رفتن مصطفي كارخانه بيش از قبل شده و همگان ميخواهند ببينند كه آيا پيكان در نبود كارخانه هم توانايي كسب جام را دارد؟ وي ميگويد: «ما در فصل آمادهسازي تمرينات خيلي خوبي داشتيم. درواقع اروپايي تمرين كردهايم و بازيكنان نيز با قوانين جديد آشنايي كامل پيدا كردهاند. اردوهاي آمادهسازي تيم ما را در وضعيت خوبي قرار داده است و با تمام قوا براي دفاع از عنوان قهرماني به ميدان خواهيم رفت.»
معمري كه كريهاي غيرمستقيمي با مصطفي كارخانه دارد هرگز دوست ندارد يك بازنده لقب گيرد اما از شانس بد او در فصل جاري تعداد قدرتهاي ليگ بيش از هر زمان ديگري شده است. شايد سايپا خوشحالترين تيم از اتفاقات رخ داده در تيمها باشد. اين تيم كه پس از نايب قهرماني در فصل قبل نسبت به بسياري از جريانات ليگ برتر معترض بود و حتي كنارهگيري از مسابقات را اعلام كرد جزو معدود تيمهايي است كه ستارههايش را حفظ كرده است.
داشتن سعيد معروف، بهترين پاسور و ارزشمندترين بازيكن آسيا ميتواند برگ برندهاي براي فريد صائبي، سرمربي نارنجيپوشان باشد. محسن عندليب، فرهاد نظري افشار، فرهاد ظريف، جواد محمدينژاد و پرويز پزشكي هم از ديگر مهرههاي كارآمد سايپا هستند كه دست سرمربي اين تيم را براي اتخاذ هر تاكتيكي بازميگذارند. شايد سايپا امسال بتواند به آنچه كه در سالهاي قبل به آن نرسيد، دست پيدا كند.
در بيست و سومين دوره چندين تيم ريشهدار هم ميتوانند خودنمايي كنند. نمايندگان آمل و اروميه در اين رده قرار ميگيرند. نماينده مازندران كه پس از سالها به عرصه اول واليبال كشور بازگشته است عادل غلامي و آرش صادقياني دو مليپوش واليبال ايران را به خدمت گرفته تا حضوري موفق در عرصه ليگ داشته باشد. اروميهايها هم با تجربياتي كه يدالله كارگر پيشه، مربي باسابقه اين ديار دارد ميتوانند تيم خوبي را به معرض نمايش بگذارند اما بعيد است خاطرات پگاه اروميه تكرار شود.
