كار ليدرهاي فوتبال فقط داد زدن نيست
الهي گفت: فدراسيون فوتبال مسوول درست كردن فرهنگ مردم نيست. فرهنگ مردم از كودكي شكل گرفته و فدراسيون فوتبال چگونه ميتواند اين فرهنگ را تغيير دهد. متولي اصلي فرهنگ در جامعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي است.
عليرضا الهي، دكتراي مديريت ورزش، در گفتوگو با ايسنا تاكيد كرد: مديريت هواداران فوتبال را بايد از دو جنبه نرمافزاري و سختافزاري مورد بررسي قرار داد، در بحث مديريت سختافزاري بايد به امكانات فيزيكي، ويژگي استاديوم ها ، امکانات رفاهي و... توجه كرد. يكي از جنبهها كه به واسطه آن باعث شدهايم هواداران به اين وضعيت كشيده شوند عدم توجه به مسائل سختافزاري نظير كيفيت پايين امكانات فيزيكي و ويژگي نامناسب اين امكانات است. ما براي تماشاچيان چه امكاناتي را فراهم كردهايد كه از آنها انتظار داريم، رفتار مناسب و خوبي داشته باشند.
وي اظهار كرد: هوادار در ايران مدام تحت فشارهاي رواني است. به عنوان يک نمونه وي نميداند اگر در حين تماشاي بازي چند دقيقه صندلي خود را ترك كند زمان برگشت جايي براي نشستن دارد يا نه! اين گونه استرسها به علاوه يك سري تحريكات از سوي مربيان و بازيكنان بسته به سطح فرهنگ تماشاگر به صورتهاي مختلف بروز ميكند. هرچه سطح فرهنگ تماشاگر پايينتر باشد بروز اين استرس با خشونت، آشوبگري و ناسزا گفتن بيشتر همراه است و زماني كه سطح فرهنگ تماشاچي بالاست استرس به نوع ديگري خود را نشان خواهد داد.
اين استاد دانشگاه افزود: متاسفانه در استاديومها طيف مشخصي از طبقات اجتماعي حضور دارند. تحقيقات نشان داده است كه بيشتر تماشاچيان حاضر در استاديومها در طبقه زير متوسط جامعه قرار دارند كه دليل اين امر به امكانات نامناسب استاديومها برميگردد. وقتي قشر پايين جامعه با سطح درآمد و تحصيلات كمتر حجم بالايي از تماشاچيان فوتبال را به خود اختصاص ميدهد احتمال بروز خشونت افزايش خواهد يافت.
اين استاد دانشگاه در ادامه به بحث نرمافزاري مديريت هواداران اشاره كرد و گفت: بحث مديريت نرمافزاري توجه به مسائل فرهنگي را ميطلبد و لازم است افراد صاحبنظر در اين حوزه كار كنند. در بعد نرمافزاري مديريت نامناسب فرآيند برگزاري مسابقات هم تاثيرگذار است. وقتي كه به بدترين شكل ممكن بليتفروشي صورت ميگيرد و مديريت ايمني ، مديريت خطر و... رعايت نميشود، هوادار حس امنيت نداشته و از لحظه ورود به ورزشگاه تحت نوعي فشار رواني خواهد بود.
الهي در ادامه تاكيد كرد: توسعه فرهنگ تماشاچيان وظيفه مستقيم فدراسيون و باشگاه نيست بلكه عوامل ديگري بر اين امر تاثيرگذارند. هرچند فدراسيون و باشگاهها ميتوانند با برخي از راهكارها اين فرهنگ را بهبود بخشند. اما وقتي صداوسيما به عنوان يك رسانه ملي در اين زمينه كاري نميكند چه انتظاري از ديگران داريد. هنگامي که نهادهاي متولي بهبود فرهنگ جامعه در اين زمينه خوب کار نمي کنند نمي توان از باشگاه و فدراسيون با اين امکانات محدود انتظار زيادي داشت.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: ما نيازمند يك طرح جامع در زمينه فرهنگ ورزش هستيم كه بايد توسط متولي اصلي فرهنگ در جامعه يعني وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به اجرا درآيد. فدراسيون فوتبال مسوول اصلاح فرهنگ تماشاگر نيست. فرهنگ تماشاگر مجموعه اي از عادات رفتاري است که ازكودكي شكل گرفته است، فدراسيون فوتبال چگونه ميتواند اين عادات رفتاري را يک مرتبه تغيير دهد. كاري كه فدراسيون فوتبال در شرايط فعلي مي تواند انجام دهد يك سري اقدامات انضباطي است ولي فرهنگ سازي يك پروسه بلند مدت است كه بايد متوليان آن مسووليت آن را به عهده بگيرد.
الهي در ارتباط با ساختار نظام هواداري گفت: در حال حاضر بسياري از كشورهاي دنيا كه حرفهاي شده يا حتي هنوز حرفهاي نشدهاند، کانون هواداران دارند. در آنجا از بين خود هواداران يك نفر ليدر ميشود. كار آن ليدر تنها داد زدن نيست. وظيفه ليدر ايجاد تعامل و ارتباط بين هواداران، مديران، مربيان و بازيكنان است. تا وقتي كه باشگاه هواداران در ايران به صورت سازمان يافته و با بهره گيري از تجارب کشورهاي صاحب نام ايجاد نشود وضعيت هواداري در ايران همين گونه خواهد بود. نهادهاي حمايتي كه تحت عنوان باشگاه هواداران مطرح ميشود يكي از عوامل تاثيرگذار در رشد صنعت فوتبال هستند. باشگاه هواداران ميتواند افرادي با هويت باشگاه را جذب كند که هم از جنبه اجتماعي و هم از جنبه اقتصادي به باشگاه کمک خواهد شد.
اين استاد دانشگاه به طرح جامع ورزش اشاره كرد و گفت: متاسفانه بعد از گذشت شش سال هنوز طرح جامع ورزش بدون استفاده مانده است، در صورتي كه طرح جامع به مساله هواداري توجه داشته و آن را بررسي كرده بود. طرح جامع اولين گام در راستاي توسعه نظام هواداري را تنظيم اساسنامه دانسته است. اين اساسنامه يا الگو بايد به تصويب سازمان ليگ و فدراسيون برسد و در نهايت باشگاه بر اساس نظر خود تغييراتي در آن به وجود آورد.
وي در پايان گفت: رسانههاي جمعي در فرهنگسازي تاثير بسزايي دارند ممكن است يك اتفاق در ورزشگاه بيفتد و فقط افراد حاضر در ورزشگاه آن را ببينند اما وقتي كه رسانه ملي اين موضوع را باز ميكند باعث ميشود 70 ميليون آن اتفاق را مشاهده كنند. مردم معمولا به دنبال اخبار منفياند تا اخبار مثبت. اما دامن زدن به حاشيه ها كاري غير اخلاقي است كه به نظر من به فرهنگ ورزش ما آسيب زده است.
