گزارشی از تدوين سند چشمانداز فوتبال
سند چشمانداز فوتبال ايران (فوتبال ايران در افق 1404) در حال تدوين شدن است. سند توسعه فوتبال توسط كميته فني و توسعه فدراسيون در حال تهيه است كه هدف اصلي آن ايجاد چشماندازي روشن براي فوتبال كشور است.
به گزارش ايسنا، سند توسعه فوتبال ايران در پنج فاز تدوين ميشود كه دو فاز اول آن به مرحله نهايي رسيده است.
در بيانيه اين سند آمده است: فوتبال صنعتي است بر پايه ليگ معتبر و باشگاههاي كارآمد، داراي سازوكار تجاري حرفهاي و تعاملات فعال بينالمللي با جايگاه برتر در آسيا و اعتبار و رتبه شايسته در سطح جهان.
«فوتبال ايران، جهان تراز و سرآمد در آسيا» شعار چشمانداز طرح است.
گامهاي اصلي پيشبيني شده عبارتند از:
گام اول: مطالعه تطبيقي و اسناد مرتبط
گام دوم: تدوين چشمانداز توسعه فوتبال كشور و الزامات تحقق آن
گام سوم: تحليل وضعيت فوتبال كشور و شكاف با چشمانداز
گام چهارم: تدوين راهبرد و برنامههاي بلندمدت، ميان مدت و كوتاه مدت
گام پنجم: تدوين نقشه استراتژي و ارائه سيستم ارزيابي عملكرد كه تاكنون در گام اول انجام و گام سوم در حال تهيه است
فعاليتهاي انجام شده در اين گام عبارتند از:
مطالعه تطبيقي برنامههاي شش كشور: بررسي اسناد رسمي توسعه فوتبال شش كشور (شامل كشورهاي پيشرفته و در حال توسعه)
مطالعه اسناد بالادستي ملي: بررسي اسناد بالادستي و استخراج الزامات ملي در راستاي توسعه فوتبال
مطالعه الزامات بينالمللي: بررسي و مطالعه الزامات فيفا و AFC
مطالعه مدلهاي كلان مديريت و توسعه فوتبال در 4 كشور ديگر (بنا به درخواست هيات رييسه)
مطالعه روندهاي حاكم بر فوتبال: بررسي جريانات، روندها و تغييرات حاكم بر فوتبال در طول سالهاي اخير
سند چشمانداز توسط يك كميته فني شش نفره در حال تدوين است. اعضاي اين كميته شش نفره عبارتاند از:
1ـ خبيري، دكتري مديريت ورزشي، مسوول مطالعات تطبيقي
2ـ عماد، دكتري مديريت، تدوين چشمانداز
3ـ عليزاده، دكتري مديريت ورزشي، مسوول فاز راهبردها
4ـ محمدي، دكتري مديريت، مسوول فاز تحليل شكافها
5ـ تاجالدين، مهندس صنايع، در فاز آخر مسوول ارزيابي است
6ـ رسول محمدصادقي، مهندس مكانيك و كارشناس ارشد مديريت
همچنين براي تنظيم سند با 30 نفر از خبرگان فوتبال مصاحبه صورت گرفته است.
رسول محمدصادقي، رييس كميته فني و توسعه فدراسيون فوتبال، در ارتباط با سند توسعه فوتبال ايران اظهار كرد: هدف اصلي سند توسعه فوتبال كشور است. سند در پنج فاز تنظيم شده است. براي اينكه يك چشمانداز درست براي فوتبال تدوين كنيم ابتدا بايد يك مطالعه تطبيقي انجام دهيم. در نتيجه در فاز اول به "مطالعه تطبيقي" پرداختيم كه در اين فاز كشورهاي صاحب نام در فوتبال را رصد كرديم. برنامههاي فدراسيون، باشگاه، اسناد الزامآور فيفا، AFC و يوفا، قوانين داخلي مانند اساسنامه فدراسيون فوتبال سياستهاي كلي برنامه پنجم و ... مورد بررسي و مطالعه قرار گرفت.
وي افزود: فاز دوم چشمانداز ايدهآل را براي فوتبال كشور تعريف ميكند، براي فوتبال كشور افق 1404 را در نظر گرفتيم كه با سند چشمانداز كشور مطابقت داشته باشد. در اين فاز نشان خواهيم داد كه فوتبال ايران چه ويژگيهايي بايد داشته باشد. ويژگي را تعريف كرديم تا به اهداف كيفي و الزامات تحقق اين اهداف برسيم.
محمد صادقي با بيان اينكه هدف از فاز سوم تحليل وضعيت فوتبال و شكاف با چشمانداز است، تصريح كرد: اين فاز تا آخر شهريورماه سال جاري تدوين خواهد شد و هدف آن بررسي وضع موجود و تعيين فاصله آن با وضع مطلوب است. بخشهايي از اين فاز تدوين شده و يك سري راهبردها را در تعريف شاخصها درآورده و شاخصگزاري كردهايم.
وي تاكيد كرد: در فاز چهارم، راهبردها و استراتژيها را براي رسيدن از وضع موجود به وضع مطلوب مورد بررسي قرار دادهايم، در اين فاز يك برنامه پنج ساله و يك برش يك ساله پيشبيني شده است كه تا آخر مهرماه سال جاري تدوين خواهد شد.
رييس كميته فني و توسعه فدراسيون فوتبال در ادامه با اشاره به فاز آخر گفت: در گام پنجم، نقشه استراتژي را تدوين و سيستم ارزيابي عملكرد را ارائه خواهيم كرد. يعني ميخواهيم همه آنچه كه در سند ميآوريم و تاثيرگذار است را در قالب اعداد كمي تعريف كنيم. اين كار يك نظام كاملا مكانيزه است. در همين راستا يك نرمافزار طراحي كردهايم كه شرايط را تعريف ميكند.
وي افزود: وقتي شما ارزيابي كرديد دو اتفاق ميافتد، ابتدا معلوم ميشود كه جهتگيريها درست بوده يا نه و اگر استراتژي غلط بود آن را اصلاح ميكنيم. دوم اين كه از اين طريق ميتوانيم، عملكرد بخشها و قسمتهاي درگير در طرح را ارزيابي كرده و برنامه تعريف كنيم.
محمد صادقي در پاسخ به اين سوال كه چه ضمانت اجرايي وجود دارد كه سند توسعه فوتبال ايران به سرنوشت طرح جامع دچار نشود گفت: تفاوتهاي بين اين دو طرح چشمگير است. فدراسيون فوتبال، سازمان تربيت بدني نيست، همه به فدراسيون فوتبال توجه دارند، مردم، متخصصان، كارشناسان و دولت نگاه ويژهاي به اين رشته دارند. از طرفي در دل اين سند يك نظام ارزيابي وجود دارد. اين نظام آنچه را كه اتفاق ميافتد ثبت ميكند. اين سند بايد خود به خود به فرهنگ در فوتبال و به يك كار روزمره تبديل شود. اجراي اين سند به نفع همه است. وقتي ببينند كه اثربخش است آن را ادامه خواهند داد. از سوي ديگر سندهاي چشمانداز بسياري در كشور ضمانت اجرايي ندارند، در اين شرايط از ما چه انتظاري داريد. ضمانت اجرايي سند توسعه فوتبال در دل اين سند است و جوانب مثبت آن باعث اجراي آن خواهد شد.
وي درخصوص انجام مصاحبه با 30 نفر از نخبگان فوتبال بيان كرد: با كمك هيات رييسه فوتبال، كفاشيان، تاج و نبي يك سري اسامي را پيدا كرديم كه به نظر ميرسيد ميتوانند كمك كنند. اين افراد در بخشهاي استراتژي صاحب نظر بودند، مانند صفايي فراهاني و دادگان و...، از مديران باشگاهها مثل عابديني و قريب نيز بهره برديم. اين افراد به جز نفرات محدودي وقت گذاشتند، پاسخ دادند و حتي فراتر از انتظار ما عمل كردند، نفراتي نيز به علت گرفتاري، يا اينكه علاقهاي به اين كار نداشتند يا گمان ميكردند نميتوانند كمك كنند از پاسخ دادن اجتناب كردند اما در نهايت از نظرات 30 نخبه فوتبال بهره برديم.
وي درخصوص حمايتهاي كفاشيان از طرح تدوين سند توسعه فوتبال بيان كرد: همين اندازه كه فرصت پيدا كرديم اين طرح را انجام دهيم يك امتياز بود. اين كار با هزينه فدراسيون انجام ميشود. كفاشيان به سند علاقه نشان داده و در بيشتر جلسات ما حضور مييابد، در حالي كه اين جلسات به صورت هفتگي برگزار ميشد.
رييس كميته فني و توسعه در پاسخ به اين سوال كه آيا در صورت بركناري كفاشيان تدوين و اجراي سند همچنان ادامه خواهد يافت گفت: نوشتن اين گونه اسناد اگر تعهد مديريتي نيز پشت آن نباشد فقط براي پز دادن است. پاسخ اين سوال را به طور صريح نميتوان داد. بستگي دارد چه كسي جايگزين او شود. اگر فردي با تفكر برنامهمحور روي كار بيايد قطعا ادامه خواهد يافت. در غير اين صورت موفقيت حاصل نميشود.
محمدصادقي در پاسخ به اين سوال كه آيا با نيروي انساني موجود اين طرح قابل اجراست يا نه تاكيد كرد: در اين سند، نيروي انساني محور توسعه است و باشگاهها محرك توسعه. در اين دو مبحث يعني نيروي انساني و مديران كارآمد و باشگاه يك سري شاخصها را تعريف ميكنيم كه مديران و مسوولان باشگاهها بايد بر اساس اين شاخصها انتخاب شوند و يا اين شاخصها به مديران آموزش داده شوند. وقتي بحث مديريت كارآمد مطرح است بايد يا افراد خوب انتخاب شوند يا آنهايي كه انتخاب شدهاند آموزش ببينند. متاسفانه در حوزه مديريت حوصله كم است و اين امر در فوتبال مشهود است و به كسي كه كارهاي پايهاي ميكند توجه ندارند.
وي در پايان گفت: ما چشمانداز را تدوين كردهايم و حالا ميخواهيم آن را رسانهاي كنيم. ميخواهيم نظرات را بگيريم و جمعبندي كنيم.
