تشکيل کميته بررسي کانتينر 18/5 ميليارد دلاري
«سرمايه» نوشت: خبرگزاريها از خروج 5/7 ميليارد دلار آمريکا و 11 ميليارد دلار شمش طلا از کشور در اکتبر سال گذشته (مهر 87) به وسيله يک کانتينر و از گمرک و مرزهاي ايران به گمرک ترکيه خبر دادهاند.
علت افشاي اين خبر مهم پس از سکوت طولاني، اعتراض تاجري ايراني به نام اسماعيل صفاريان نسب است که پس از موضعگيري وزير کشور ترکيه مبني بر انکار وجود کانتينر 5/18 ميليارد دلاري، تصميم گرفت با رسانهاي کردن موضوع، دولت ترکيه را تحت فشار قرار داده و به استرداد کانتينر وادار کند و با اين نيت حتي گفته ميشود اکنون و پس از 11 ماه، فيلم مربوط به زمان توقيف کانتينر 5/18 ميليارد دلاري توسط مقامات ترکيه روي «يوتوب» قرار داده که اکنون به يکي از پربينندهترين فيلمهاي مورد استقبال کاربران اينترنت تبديل شده است. موضوع به حدي مهم است که در ترکيه نيز بازتاب فراواني يافت و مورد توجه رسانههاي اين کشور قرار گرفت و دولتيها را ناچار به اعلام موضع کرد.
حياتي يازيچي، وزير کشور ترکيه اخيراً همچنان با تکذيب خبر ورود 5/7 ميليارد دلار پول و 11 ميليارد دلار شمش طلا به کشور ترکيه، آن را اشتباه و بياساس دانسته است. از سوي ديگر خبرگزاري آناتولي ترکيه نيز به نقل از مقامهاي گمرک ترکيه اعلام کرده است: «کانتينري با مشخصات فوق هرگز وارد خاک ترکيه نشده است.»
اين در حالي است که کانال TR2 ترکيه در بخش خبري خود با نمايش مکرر يکي از مسئولان گمرک مرزي ترکيه و کانتينر مملو از طلاها و دلارها و کارت شناسايي اسماعيل صفاريان نسب به برجسته کردن خبر و بررسي پاک بودن منبع طلا و دلارها از سوي مقامات رسمي اين کشور اقدام کرد.
رجب طيب اردوغان، نخست وزير ترکيه نيز در ماههاي گذشته خبر داده بود: «خداي ترکيه بزرگ است و در اين شرايط بحران اقتصاد جهاني، خداوند 5/18 ميليارد دلار را به اقتصاد اين کشور تزريق کرده است.»
در پي انتشار اخبار فوق خبرنگار «سرمايه» کوشيد ضمن تماس با مسئولان مربوطه نسبت به صحت و سقم خبرهاي منتشره و چگونگي خروج اين حجم بزرگ از سرمايه و شناسايي مبادي صادرکننده احتمالي مجوزهاي خروج آن اطلاع رساني کند.
اردشير محمدي رئيس کل گمرک در اين رابطه گفت: «گمرک و من از اين موضوع بياطلاعيم و پس از انتشار اين اخبار نسبت به تشکيل کميتهاي جهت بررسي چگونگي خروج کانتينر مربوطه اقدام کردهايم که در صورت رسيدن به نتيجه از طريق روابط عمومي گمرک به اطلاع عموم خواهيم رساند.»
رئيس کل گمرک در ادامه گفت: «روايتهاي زيادي وجود دارد که کانتينر مربوطه که حامل 5/18 ميليارد دلار طلا و دلار بوده از مبادي گمرکي کشور خارج نشده و احتمالاً از ديگر نقاط مرزي کشور خارج شده است. ما در حال بررسي موضوع هستيم و از آنجا که از طريق وزارت امور خارجه هم اطلاعاتي در اين خصوص در اختيار ما قرار داده نشده در حال مذاکره و کسب اطلاع از اين وزارتخانه هستيم.»
رهبري رئيس کل سابق گمرک در رابطه با خبر خروج 5/18 ميليارد دلار طلا و دلار از کشور به «سرمايه» گفت: «ادعاي ترانزيت از سوي تاجر ايراني صورت گرفته و ايشان اعلام کرده تصميم به سرمايهگذاري اين پول در ترکيه داشته است.»
وي درخصوص چگونگي ثبت ورود و خروج کالا از مبادي گمرکي کشور گفت: «سيستم گمرکي کشور ترکيه با گمرک ايران تفاوتهايي دارد و در اين کشور کالاي وارد شده به گمرکات مرزي بايد پس از ثبت به گمرکات مرکزي و داخلي آن وارد شود و گمرک داخلي است که کالا را ترخيص يا ترانزيت ميکند ولي در ايران گمرکات مرزي امکان ثبت و ترانزيت کالا را به طور مستقيم دارند.» رهبري در ادامه افزود: «ادعاي ترانزيت تاجر ايراني احتمالاً انتقال کالاي موردنظر از گمرکات مرزي به گمرکات داخلي کشور ترکيه بوده است. يعني ترانزيت داخلي به گمرک داخلي.»
جمهوري معاون اقتصادي و ارزي گمرک هم درخصوص اين موضوع ابراز بي اطلاعي کرد.
بهشتيان معاون سابق گمرک نيز به «سرمايه» وي گفت: «معمولاً نقل و انتقال پول بايد از طريق حواله بانکي و سيستم بانکي صورت گيرد و حال اينکه چرا اين حجم پول و طلا به وسيله کانتينر حمل شده من اطلاعي ندارم و بايد راجع به صحت و سقم آن از مسوولان فعلي سوال شود.»
بهشتيان در ادامه گفت: «از نظر قوانين گمرکي و ترانزيت کالا، بايد اشاره کرد گمرک به مسائل پولي و ارزي کاري ندارد و فقط کالا را در نظر ميگيرد و از لحاظ قانوني کالايي که وارد يک کشور ميشود يک بار در زمان ورود و يک بار در زمان خروج ثبت ميشود و اين ورود و خروج هيچ گونه عوارضي غير از هزينههاي راهوري ندارد.»
وي در ادامه گفت: «در صورتي که اين سرمايه در ترکيه سرمايه گذاري شده باشد و علت ورود به ترکيه ترانزيت به کشور ديگر نبوده باشد و اگر تاجر ايراني بخواهد، اين حجم دلار و طلا را از ترکيه خارج کند، خروج اين حجم از دلار و طلا از کشور ترکيه فشار اقتصادي زيادي را به اين کشور وارد ميکند. اگر قرار باشد اين پول در آن کشور بماند و به وسيله آن سرمايه گذاري صورت گيرد.در آن صورت به نفع اقتصاد ترکيه است.»
بهشتيان افزود: «در اين حالت از آنجا که اين پول در چرخه توليد ناخالص داخلي کشور ترکيه وارد شده براي خروج آن نياز به زمان و بررسي قراردادي است که به موجب آن اين سرمايه وارد ترکيه شده و بايد ديد اصل ورود اين سرمايه عظيم با چه هدفي به ترکيه صورت گرفته است.»
در اين رابطه خبرنگار «سرمايه» با روابط عمومي بانک مرکزي و راعي معاون ارزي سابق بانک مرکزي که در هفته گذشته عزل شد نيز تماس گرفت. روابط عمومي بانک مرکزي ضمن ابراز بي اطلاعي از کانتينر 5/18 ميليارد دلاري اعلام کرد: «اين موضوع بايد از طريق گمرک پيگيري شود و ما اطلاعي از آن نداريم».
معاون ارزي سابق بانک مرکزي هم در دسترس نبود و تماس بدون نتيجه ماند.
