مارسي؛ 17 سال بعد

شروع دهه 80 براي فوتبال فرانسه، دروازه ورود به اندازه‌هاي تازه در فوتبال بود. تيم ملي فرانسه توانست خود را به بهترين تيم‌هاي اروپا و جهان نزديك كند و در جام‌هاي جهاني 82 و 86 در جمع‌ 4‌‌تيم برتر قرار گيرد و قهرماني يورو 84 را به خود اختصاص دهد. در اين زمان بود كه بوردو كه قبلا تيمي متوسط بود، خود را به عنوان قدرت نخست فرانسه مطرح كرد. آلن ژيرس و ژان تيگانا و پاتريك بابتيستون و برنار لاكومب از جمله ستارگان بوردو بودند كه در ميادين بين‌المللي هم درخشيدند.

به نوشته جام جم، نزول فوتبال ملي فرانسه اواخر دهه 80 به معناي پايان نسل طلايي فوتبال فرانسه با فوق ستاره‌اي چون ميشل پلاتيني بود. در همين سال‌ها بود كه برنار تاپي، سرمايه‌دار سرشناس فرانسوي، المپيك مارسي، باشگاه محبوب مردم جنوب فرانسه را خريداري كرد و با اضافه كردن ستارگان بزرگ بين‌المللي، ديگر تيم‌ها را از گردونه رقابت قهرماني كنار زد.

به اين ترتيب، مردم فرانسه روزهاي نزول فوتبال ملي را با درخشش فراملي مارسي فراموش كردند. مارسي در آن سال‌ها در سطح اروپا براي قهرماني مي‌جنگيد و قهرماني در مرزهاي داخلي را يك عادت مي‌دانست.

ژان پيرپاپن همچون نگين مي‌درخشيد و دروازه حريفان را مي‌گشود. فابين بارتز، عبدي پله، كريس وادال، انزو فرانچسكلي، مارسل دسايي و رودي فولر از سرشناس‌ترين بازيكنان آن مارسي رويايي بودند. آنها 5 قهرماني پياپي فرانسه را از سال 1989 تا 1993 به دست آوردند و به تنها تيم فرانسوي تبديل شدند كه توانسته در ليگ قهرمانان اروپا، قهرمان شود.

از آنجا كه هيچ چيز هميشگي نيست، اين روزهاي خوب هم دوام نداشت. برنار تاپي پديدآورنده مارسي بزرگ به پرداخت رشوه تيم والنسين در فصل 93 - 1992 متهم و جرمش اثبات شد. او در آن فصل به يادماندني در شرايطي كه مارسي براي قهرماني در ليگ قهرمانان اروپا و بازي فينال برابر ميلان مي‌جنگيد، براي آن كه قهرماني تيمش در جبهه داخلي را قطعي سازد، به چند بازيكن تيم والنسين رشوه داد. والنسين آن بازي را به مارسي باخت و 4 روز بعد، مارسي در شب تاريخي مونيخ، ميلان پرستاره را كه حتي پاپن را هم در اختيار داشت، با تك‌گل باسيل بولي برد و قهرمان اروپا شد تا در يك هفته، 2 قهرماني را به چنگ آورد.

سقوط مارسي پس از اثبات جرم برنار تاپي، چيزي بود كه خيلي‌ها باور كردن آن را مشكل يافتند. مارسي به دسته دوم فرستاده شد و قهرماني آخرش هم باز پس گرفته شد. تاپي به دليل فساد مالي به مدت 2 سال به زندان فرستاده شد كه اين فقط بخشي از جريمه او بود كه به خاطر فرار از ماليات و چند جرم ديگر هم تحت تعقيب قانوني بود.

بازگشت

سال 1996، المپيك مارسي از آن وضعيت اسفناك نجات يافت. روبرت لوئيس دريفوس كه مالك شركت آديداس بود، براي نجات مارسي دست به كار شد و باشگاه را خريداري كرد. او رولاندكوربي را به عنوان مربي برگزيد و با بازيكناني چون آندرياس كوپكه، لوران بلان و فابرتيزو راوانلي قرارداد بست. به اين ترتيب، مارسي دوباره به جمع تيم‌هاي خوب فرانسوي پيوست.

آنها با بازيكناني جوان و جوياي نام نظير روبر پيرس، فلورن موريس و كريستوف دوگاري فصل 1998 - 1997 در ليگ دوم شدند و فصل بعد هم با نايب‌قهرماني جام يوفا برايشان به پايان رسيد. با آن كه هواداران مارسي در انتظار تداوم اين روند مثبت بودند، اين تيم نتوانست بين بزرگان قرار گيرد.

دوستداران مارسي براي ديدن يك تيم بزرگ مجبور شدند تا سال 2004 صبر كنند و در اين فاصله زماني 5‌‌ساله، 14 سرمربي را روي نيمكت تيم خود ببينند. مربيان سرشناسي چون برنار كاسوني، آبل براگا، خاوير كلمنته، توميسلاو ايويچ و آلن پرن نتوانستند اوضاع درهم‌ريخته مارسي را سر و سامان دهند. در آن روزها، ورزشگاه ولودروم كمتر شاهد يك بازي راضي‌كننده براي دوستداران پرشمار تيم جنوبي بود.

سال 2004 مارسي ظهوري جالب در جام يوفا داشت و با مغلوب كردن تيم‌هاي بزرگي چون اينتر، ليورپول و نيوكاسل به فينال رسيد. آنها در فينال برابر والنسيا كه رافائل بنيتس را روي نيمكت داشت بازي را واگذار كردند.

يك سال بعد آنها در رقابت‌هاي درجه سوم جام اينترتوتو با شكست لاتزيو و دپورتيوولاكرونيا قهرمان لقب گرفتند. هرچند اين عنوان در كارنامه افتخارات اين باشگاه درج مي‌شود، اما اينترتوتو تنها دروازه‌اي به سوي رقابت‌هاي جام يوفاست.

ورود يك سنگالي

سال 2005 پاپه ديوف سنگالي كه يك روزنامه‌نگار قديمي است، رئيس باشگاه مارسي شد. او پدر پاپه بوباديوپ فوتباليست سرشناس سنگال است كه در ديدار افتتاحيه جام جهاني 2002 دروازه فرانسه را باز كرد و موجب پيروزي تيمش شد. پاپه ديوپ قبلا در انتقال باسيل بولي و ژوزف آنتوان بل به مارسي نقش يك دلال را ايفا كرده بود.

اين مرد سنگالي برخلاف آنچه تصور مي‌شد، بسيار موفق نشان داده است. در دوران او، ديگر از رفت و آمدهاي پرتعداد مربيان خبري نيست و باشگاه از اين لحاظ به تعادل و آرامش رسيده است. او به واسطه سابقه زيادش در نقل و انتقال بازيكنان در اين زمينه، بسيار هوشيارانه عمل مي‌كند.

خوديابي مارسي تا به آنجاست كه از زمان آمدن ديوپ به مارسي، اين تيم هميشه بين 5 تيم برتر فصل قرار گرفته و در 3 سال اخير، هميشه جواز حضور در ليگ قهرمانان اروپا را به دست آورده است.

مارسي جديد

ديوپ در سال 2007 اريك گرتس بلژيكي را به عنوان سرمربي انتخاب كرد. او جانشين آلبرت امون شد كه در دوران او، مارسي نتوانست طبق سياست‌هاي از قبل تعيين‌شده پيشرفت كند. گرتس كه سابقه قابل توجهي در تيم ملي بلژيك دارد، در سال‌هاي اخير، مربي تيم‌هاي آيندهوون، كايزرسلاترن، وولفسبورگ و گالاتاسراي بوده است.

نكته مثبت گرتس اين است كه رابطه خوب و نزديكي با ديوپ دارد كه موجب مي‌شود در فصل نقل و انتقالات عملكرد مارسي مثبت باشد. براي مثال در شروع فصل، اين دو با رفتن سمير سفري ستاره جوان خود كه در همين باشگاه پرورش يافته موافقت كردند.

سفري به آرسنال پيوست و بلافاصله حاتم بن عرفا هافبك جوان و آينده‌دار ليون با مبلغي كمتر جايگزين وي شد. باكاري كانه و براندائو كه اولي در شروع فصل از نيس آمد و دومي در زمستان از شاختار خريداري شد، شروع بسيار خوبي در مارسي داشته‌اند.

آنچه باعث قدرت مارسي در اين فصل شده خط مياني قدرتمند و رو به جلوي اين تيم است كه بخوبي در حملات شركت مي‌كنند

ستاره مارسي در اين فصل اما مامادونيانگ بوده كه او هم يك سنگالي است. نيانگ چهارمين فصل حضورش در ولودروم را سپري مي‌كند و اين روزها بازيكن محبوب هواداران و گلزن نخست تيم سفيدپوش است. نيانگ سرعت بالايي دارد و در ضد حملات گل‌هاي حساسي برابر مارسي زده است. تركيب مارسي يك تركيب منسجم و هماهنگ است كه كمتر مي‌توان در آن به دنبال ستاره گشت، روش 1 - 5 - 4 گرتس در رقابت‌هاي خانگي به 3 - 3 - 4 تبديل مي‌شود. آنها درون دروازه و خط دفاع، بسيار مستحكم به نظر مي‌رسند.

استيو مانداندا دروازه‌بان جديد تيم ملي فرانسه در استحكام دفاعي مارسي نقشي اساسي دارد. مانداندا متولد كينشاسا پايتخت كشور كنگوست و اكنون جلوتر از هوگوليوريس و سوريك كاراسو دروازه‌بان اول فرانسه است. پس از يورو 2008 و جوان‌گرايي دومنك در تيم ملي كه به كنار گذاشته شدن گرئوري كوپه انجاميد. ماندانداي 24 ساله صاحب پيراهن شماره يك تيم ملي شده است.

يكي ديگر از دلايل كارداني ديوف و گرتس در فصل نقل و انتقالات، آمدن هيلتون در شروع فصل از تيم لانس است. هيلتون برزيلي توانسته خط دفاع مارسي را سر و سامان دهد و نقاط ضعف آن را به حداقل برساند.

كاملا تهاجمي

آنچه باعث قدرت مارسي در اين فصل شده، خط مياني قدرتمند و رو به جلوي اين تيم است كه بخوبي در حملات شركت مي‌كنند. به همين دليل مارسي داراي بهترين خط حمله اين فصل فوتبال فرانسه است. كريم‌زياني و بنوشيرو كه هر دو مدت‌هاست در ليگ فرانسه بازي مي‌كنند، از بهترين بازي‌ساز‌هاي ليگ به شمار مي‌روند.

وقتي حاتم بن عرفا در كنار آنها قرار مي‌گيرد، تركيب مارسي فوق تهاجمي مي‌شود و ... در چنين شرايطي، مدافعان كناري تيم كه رناتوسيولي و تايه تايوو هستند، كاملا در حملات تيم شركت مي‌كنند. لوريك كانا و متيو والبوئنا ديگر هافبك‌هاي مارسي شايد ستاره نباشند، اما به خاطر حضور طولاني‌مدت در مارسي، از عناصر كليدي تيم به شمار مي‌روند. به اين ترتيب، حتي بازيكني چون بودوين زندن بايد در بسياري از بازي‌ها با نيمكت‌نشيني كنار بيايد.

كوچ قريب‌الوقوع گرتس

در شرايطي كه اوضاع براي مارسي بسيار مساعد به نظر مي‌رسيد، يك خبر بد باعث نگراني هواداران شد. اريك گرتس، مربي 54 ساله مارسي خبر از ترك باشگاه داد. او از عدم تفاهم با روبرت لوئيس دريفوس حرف زد. وي گفت: نمي‌توانم بفهمم چرا با وجود نتايج مثبتي كه مي‌گيريم، دريفوس با من مشكل دارد. اگر آنها به من پيشنهاد قراردادي 2 ساله با شرايط قبلي يا كمي بيشتر بدهند، مي‌پذيرم، اما ظاهرا او ديگر به من اطمينان ندارد. در اين شرايط، ديگر نمي‌توانم كار كنم.

لوريس كانا، هافبك باتجربه و كاپيتان تيم هم از اين شرايط تازه ابراز نگراني مي‌كند: به نظر من، الان موقع مناسبي براي اين ماجراها نيست. ما در كورس قهرماني هستيم و بايد روحيه تيمي خود را حفظ كنيم ولي متاسفانه اين مسائل، تمركز بازيكنان را به‌هم مي‌ريزد.

اين موضوعات در حالي رخ مي‌دهد كه مارسي پس از 17‌‌سال دوري از قهرماني فرانسه، جام قهرماني را لمس كند و در صورت از دست رفتن قهرماني، معلوم نيست كي دوباره تيمي به اين قدرت تشكيل شود. مارسي 3 امتياز كمتر از بوردو دارد و با شكست اين تيم مقابل كان آنها مي‌توانند قهرمان فرانسه شوند. آيا انتظار 17 ساله هواداران مارسي امشب به پايان مي‌رسد؟