در ارتش، دیگر چیزی به نام سرباز آزاری وجود ندارد

ارتشي‌هاي ما در بهترين پادگان‌هاي دنيا آموزش مي‌ديدند و به آموزش‌هاي روز دنيا اشراف داشتند، اما همه اين توان، تنها يک ابزار بي‌استفاده بود، زيرا تفکر و فلسفه حاکم بر ارتش، تفکري ميهن‌پرستانه و در خدمت ملت نبود؛ به عبارتي، ارتش شاهنشاه بود، نه ارتش ملت.

حجت‌الاسلام دكتر علوي در گفت‌وگو با «تابناك» اظهار داشت: از سوي ديگر، استقلال و شخصيت مستقل ارتش و ارتشي، موضوع بي معنايي بود، زيرا علاوه بر جدايي ارتش از ملت، تصميم گيرندگان واقعي ارتش هم مستشاران نظامي آمريکايي بودند، نه فرزندان ايران؛ اين موضوعي است که اگر شما از هر فرد نظامي و ارتشيان عزيزي که نظام گذشته را درک کرده‌اند بپرسيد، آن را تأييد مي‌کنند. در واقع، ارتش که تا پيش از انقلاب، تنها نيروي نظامي ايران عزيز بود، شخصيت و هويت ايراني و پيوستگي با ملت را نداشت، بلکه مجموعه‌اي بود با وابستگي کامل به مستشاران خارجي و ابزاري در راستاي اهداف شاه و نه ملت. چنانچه امام(ره) هم در اين زمينه فرمودند: اين ارتش تحت فرمان ملت ما نيست، براي ما نيست، به نفع ملت ما نيست، همه قوانينشان را روي هم گذاشته‌اند براي كوبيدن اين ملت به امر شاه و به امر دستگاه‌هايي جلوتر.

وي افزود: نکته قابل توجه ديگر آن که ارتش ما تا پيش از انقلاب، هيچ آزمون جدي پيش روي نداشت؛ به عبارتي، هنگامي که از توان ارتش پيش از انقلاب سخن مي‌گوييم، بيشتر از توان بالقوه ارتش سخن گفته مي‌شود، براي همين، ضعف اعتقادي ارتش و اثر وابستگي آن به شخص شاه و قدرت‌هاي غربي به واسطه اينکه در بوته آزمايش و آزمون عملي قرار نگرفت، تا پيروزي انقلاب آشکار نشد.

البته اين درباره کليت و فلسفه حاکم بر نقش و جايگاه ارتش در رژيم سابق بود، اما نيروهاي تشکيل دهنده بدنه ارتش، وضعيت متفاوتي داشتند؛ اين تفاوت را با نگاه به سرداران شهيد مانند شهيد صياد، شيرودي، بابايي و عزيزان بسياري ديگر که در همين مجموعه بودند، مي‌توان دريافت. در واقع، بسياري از کساني که در رژيم سابق به ارتش پيوستند، با نيت دفاع از خاک و ناموس ميهنشان بود، اما نگاه کلي نظام گذشته، به ارتش با نيت اين افراد تفاوت بزرگي داشت.

دكتر علوي در ادامه گفت: يا مثلاً وقتي امام استراتژي گل در برابر گلوله را براي مقابله مردم با ارتش در پيش گرفتند، يک کار روانشناسانه بي نظير کردند. نکته‌اي که امام به خوبي آن را پرورش دادند و به جامعه هم منتقل کردند، اين بود که فرماندهان و سربازان ارتش کساني جز برادران، فرزندان و بستگان ملت نبودند و يک پيوستگي پنهان در بدنه ارتش وجود داشت که امام آن را پررنگ کردند و جامعه را نسبت به آن آگاه ساختند. همين موضوع سبب شد ارتشيان ناخواسته در برابر ملت خلع سلاح شوند. ارتشيان يک بار، دو بار يا چند بار مي‌توانستند روي مردمي که بستگانشان بودند، آتش بگشايند، اما وقتي واکنش مردم را مي‌ديدند، ناخواسته تسليم مي‌شدند.

نکته جالب اين که برخي از انقلابيون در روزهاي آخر مبارزه نزد حضرت امام(ره) مي‌روند و مي‌گويند که ما اکنون به‌ اندازه کافي به سلاح دسترسي داريم و مي‌توانيم با ارتش مبارزه مسلحانه کنيم، اما امام به شدت مخالفت مي‌کنند كه به نظر من، اين اوج دورانديشي امام در ماجراي رويارويي با ارتش است. امام در زمان انقلاب، همواره به اين نکته تأکيد داشتند که ارتش متعلق به مردم و از بدنه جامعه است و هرگز اجازه مبارزه مسلحانه با ارتش را نمي‌دادند و به همين دليل بود که توانستند بازوي مسلح رژيم را به انقلاب پيوند دهند.

استراتژي کلي ما در عقيدتي سياسي در اين يک دهه، کيفي‌سازي فعاليت‌ها، ارتقاي روحيه معنوي و تقويت باورها، توانمندسازي و ارتقاي مهارت‌هاي نيروها و مطلوب‌سازي فضاي خدمت براي پرسنل و زندگي خانواده‌هاي آنها در محيط‌هاي سازماني و همچنين دوره خدمت مقدس نظام وظيفه براي سربازان عزيز ارتش بوده است. ما از يک سو، نيروها را به ادامه تحصيل و از سوي ديگر، تحصيل‌کرده‌ها را به انجام پژوهش‌هاي کاربردي تشويق کرديم.
وي در پاسخ به پرسشي درباره موضوع مهم سربازي گفت: مسأله سربازي از قديم در ارتش محل بحث بوده است. ببينيد اين موضوع دو بخش عمده دارد؛ نخست بعد فني و نظامي است و ديگري جايگاه سرباز از نظر شأن و جايگاه اوست.
خوب ارتش به واسطه نظم‌پذيري خاصش، سختگيري ويژه خود را دارد که اين موضوع بحث ما نيست. اما در بخش دوم، ما با همراهي فرماندهي محترم ارتش و ديگر بخش‌ها، اقدامات اساسي کرديم که به نوعي تحول به شمار مي‌رود.

امروز شما از سربازان عزيزي که به تازگي دوران خدمتشان را تمام کرده‌اند، يا در حال خدمت هستند، مي‌توانيد به عنوان شاهد بپرسيد که در ارتش ديگر چيزي به نام سرباز آزاري، تحقير يا تنبيه سرباز نيست؟ من مي‌خواهم اطمينان بدهم الان اينقدر حساسيت نسبت به اين موضوع در فرماندهي و عقيدتي سياسي هست که اگر موردي گزارش شود، به شدت با آن برخورد خواهد شد. اين موضوع حتي فراتر از سربازان اعمال مي‌شود و هيچ مافوقي در ارتش نسبت به زيردست خود، اجازه تعدي و برخوردي بيرون از قانون را ندارد. اين موضوع، هم‌اکنون به گونه‌اي جا افتاده که به يک باور و فرهنگ تبديل شده است.
خوب شما بياييد و با يک کار ميداني از کساني که پيش از انقلاب دوره خدمت خود را در ارتش گذرانده‌اند بپرسيد، اصلا تفاوت بسيار چشمگير است.

متن كامل اين گفت‌وگو را در ستون سمت راست بخوانيد.