گستردگی جغرافیایی فوتبال به زور ممکن نیست

پراکندگی فوتبال در سراسر کشور نسخه تازه ای است که دست اندرکاران ورزش کشور آن را در دستور کار خود قرار داده اند. این نسخه جهت پهناورتر کردن دایره مخاطبان فوتبال و ارسال این هیجان و لذت بی پایان به اقصی نقاط کشور است. فوتبال محبوب است و در ت در این استدلال ها شک و تردیدی وجود ندارد اما نحوه این نوع تقسیم از عدالت محل سوال و تردید است.

به نوشته سرمايه، پاس با ریشه ای چندین و چند ساله به همدان فرستاده شد و البته هوادارانی را هم برای خودش دست و پا کرد.این سرنوشت برای برخی دیگر از تهرانی ها هم اتفاق افتاد و آنها از پایتخت رانده شدند تا تنها استقلال و پرسپولیس باشند که هواداران فوتبال در این کلانشهر را تغذیه کنند. سایپا به کرج رفت و پیکان را به قزوین فرستادند و راه آهن هم ایستگاهی در شهر ری برای خود علم کرد.

به ظاهر همه چیز مرتب است آنها توانسته اند اهالی این مناطق را در لذت فوتبال شریک کنند و مجری سیاست تمرکززدایی باشند اما شک و تردیدهای اشاره شده درست از آنجایی شروع می شود که تنه این باشگاه ها را خطر نداشتن ریشه در مقصد تهدید می کند. به پاس در همدان خوش می گذرد اما این استان در فوتبال پایه خود با مشکل مواجه است،در واقع امروز نسلی در حال ساخته شدن نیست تا جایگزین مهاجران تهرانی به این شهر باشد.

لیگ یک و زیرگروه ها را جست وجو کنید. آیا نام آشنایی از یک تیم قزوینی خواهید یافت؟شاید فوتبال در دورافتاده ترین مناطق هم محبوبیتی داشته باشد اما برای انتقال باشگاه هایی در سطح لیگ برتر اگر این محبوبیت شرط لازم باشد کافی نیست.

یک تیم و باشگاه زمانی می تواند خود را در سطح کلان حفظ کند که توانسته باشد در آن منطقه جغرافیایی زاد و ولد فوتبالیست را همچون یک کارخانه تولیدی انجام داده باشد و مسیر عقلانی صعود به سطح اول فوتبال کشور که حضور در زیرگروه ها و پله پله بالا آمدن تا لیگ برتر است طی کرده باشد.

اینگونه است که فولاد خوزستان به اتکای فوتبال خیز بودن آن خطه یک سال قهرمان ایران می شود و دو سال بعد با وجود سقوط به دسته پایین تر حیات اش به خطر نمی افتد و دوباره با اتکا به جوان هایی که دسترنج خودش است به لیگ برتر بازمی گردد.

این نشان از قوام فوتبال در آن منطقه دارد اما پاس همدان امروز به خاطر علاقه استاندار یا فرماندار است که در همدان دوام آورده است و کسی نمی داند بعد از جابه جایی این مردان مسوول یا اتمام قرارداد بازیکنانی که به خیال تهرانی بودن این تیم پیراهنش را پوشیدند چه سرنوشتی آن را تهدید می کند.

جای دیگری از منطق این سیاست کلی هم می لنگد. به یاد بیاورید آنچه به سپاهان نوین گذشت؛تیمی زحمتکش با مربیان و بازیکنانی پرانگیزه خودش را از سنگلاخ لیگ یک و بازی های پرفشار آن نجات داد و به لیگ برتر رساند اما قربانی همین سیاست شد.

آنها دوباره به نقطه صفر برگشتند فقط به این گناه که استانشان دو تیم سرشناس دیگر به نام های سپاهان و ذوب آهن را در لیگ برتر دارد. آنها امتیاز خود را واگذار کردند و دوباره به لیگ یک بازگشتند و کسی نمی داند که امروز به چه انگیزه ای باز هم به زمین مسابقه وارد می‌شوند؛وقتی پیشاپیش می دانند که امکان صعود به لیگ برتر را ندارند و سهمیه استانشان پیش از این پر شده است.

آیا این به معنی مرگ انگیزه در ایشان نیست؟ و این در شرایطی است که قابلیت های آنها می توانست در صحنه لیگ برتر به نمایش عموم درآید. گواه این ادعا تحولی است که چرخابی سرمربی سابق سپاهان نوین در تیم اصلی سپاهان بعد از رفتن فیرات ترک به وجود آورد و این تیم را از نیمه پایین جدول نجات داد و به صدر جدول نزدیک است.

آیا چرخابی که با سپاهان نوین از کف زیرگروه ها شروع کرده بود و تیمش را تا لیگ برتر رساند نمی توانست با تیم خودش خوش بدرخشد و بازیکنانش هم لذت زرق و برق لیگ برتر را بیشتر و بهتر درک کنند؟آیا این حق آنها نبود؟

امروز هم خبر می ر سد که یکی از مسوولان بلندپایه ورزش کشور مدعی شده در صورت صعود نفت آبادان به لیگ برتر امتیاز آن هم واگذار خواهد شد چون استان خوزستان دو سهمیه در لیگ برتر دارد و با وجود استقلال اهواز و فولاد خوزستان امکان حضور یک تیم سومی نیست. این اظهارنظرها که چندان بر پایه کار کارشناسی شده نیست قطعاً با تبعات سنگینی همراه خواهد بود هر چند تجربه سپاهان نوین و اخراج دیگر تیم های تهرانی از پایتخت نشان داده که عملی شدن آن محتمل است.

اما چرا باید ریشه فوتبال را در آبادان که تاریخی مساوی با ورود فوتبال به ایران دارد خشکاند به این بهانه که جای دیگری پیوندی زده شود که گرفتن آن و پس نزدنش یک ریسک محسوب می شود. جوابگوی مردم این شهر چه کسی است، وقتی از سال های دور تا امروز «نفت» تنها دلمشغولی و علاقه جوانان آن بوده است.

«نفت» یک مکتب در فوتبال ایران است که قاسم پورها، دهداری ها و بزرگان بسیاری را به فوتبال ما عرضه داشته است.فوتبال در آبادان فقط یک بازی نیست. تیم نفت نماد غرور آنها و تلاششان برای اثبات خود است.

آبادان مهد تکنیک در فوتبال ایران بوده و به برزیل فوتبال ما شهره است. آیا گذشتن از آن به همین راحتی ممکن است؟ انتشار خبر فوق در تیراژ وسیع و تایید آن چه سرنوشتی برای اردوی این تیم رقم خواهد زد؟بازیکنان با چه انگیزه ای وارد زمین شوند، مربی با چه امیدی تیمش را ارنج کند و تماشاگر به چه عشقی تشویق کند، وقتی برد و باخت هیچ تاثیری در سرنوشت آنها نخواهد داشت محکوم به ماندن در لیگ پایین تر هستند.

این سرنوشت تمام تیم هایی را که در استان ها زندگی می کنند که سهمیه ای در لیگ برتر دارد تهدید می کند؛ هما و نیروی زمینی در تهران یا پیام مخابرات فارس، سپاهان نوین اصفهان یا چهار تیم تبریزی به نام های شهرداری تبریز، ماشین سازی، تراکتورسازی و پتروشیمی که همگی از تیم های قدیمی این استان هستند و قطعاً همزمان نمی توانند راه لیگ بهتر را در پیش بگیرند. سیاست فوق انگیزه را در این تیم ها خواهد کشت و لیگ یک را با فضای سرد و مایوس کننده همراه خواهد کرد.

قطعاً فوتبال نمی تواند فقط در تهران، خوزستان و اصفهان در جریان باشد اما اگر نظر بر این است که دیگر استان ها هم وارد این بازی شوند باید ابتدا زیرساخت های لازم را در آنها ایجاد کرد و تخم فوتبال را کاشت تا ذره ذره و با گذشت زمان ریشه و تنه آن با تناسبی منطقی و صحیح رشد کند. اگر فوتبال خوزستان سه نماینده در لیگ برتر داشته باشد حتماً این پتانسیل در آن منطقه وجود دارد و اگر می خواهیم استانی مثل قزوین هم حتماً سهمی در لیگ برتر داشته باشد باید متوجه وجود یا عدم وجود این پتانسیل باشیم.

شتابزدگی در انجام سیاست و گسترده کردن پهنه جغرافیایی فوتبال در ساخت و سازهای سخت افزاری سازمان تربیت بدنی هم دیده می شود. استادیوم های بزرگ با هزینه گزاف در مناطقی ساخته می شود که هیچ تیمی در اندازه های آن وجود ندارد و اصولاً فوتبال جزء علایق اصلی آن منطقه نیست.

مثلاً چه الزامی وجود دارد که در زاهدان استادیوم فوتبال چند هزار نفری ساخته شود وقتی نه تیمی مطرح در این خطه وجود دارد نه اهالی آن رغبت چندانی به فوتبال نشان می دهند.
آیا صرف ساختن یک استادیوم مردم را به سمت ورزش می کشاند آن هم در حالی که فقر کار نرم افزاری برای دعوت مردم به ورزش در این مناطق به شدت احساس می شود. تمام این جزئیات باید در سطح تصمیم گیری هایی از این جنس لحاظ شود و اگر نه قطعاً دود آن به چشم کل فوتبال و ورزش ما خواهد رفت.