ورزشكاران خسته، مسابقات سرد
با پايان آخرين مرحله ليگ دووميداني، ورزشكاران اين رشته دوره استراحت فعال خود را آغاز كردهاند تا خستگي فصل را از خود دور كنند و آماده تمرينات براي فصل جديد شوند، اما ليگ امسال آنقدر حرف و حديث داشت كه صحبت درباره آن و تاثيرات مثبت و منفياش بر دووميداني و قهرمانان ادامه دارد. ليگ دووميداني تنها رويداد مهم داخلي دووميداني و آب باريكهاي براي دووميدانيكاران جهت كسب درآمدي مختصر از طريق دويدن، پريدن و پرتاب كردن است، اما ضعفهاي اين ليگ و نحوه برگزارياش آنقدر زياد است كه به جرات ميتوان گفت اگر به همين وضع ادامه حيات دهد، تا ساليان سال نه تماشاگر جذب ميكند نه عامل جهشي در دووميداني ايران ميشود.
از زماني كه ليگ دووميداني باشگاهي حيات خود را آغاز كرد، مسابقات قهرماني كشوري رنگ باخت. ابداع اين ليگ در دووميداني را ميتوان به نوعي دنبالهروي از برگزاري مسابقات ليگ باشگاهي در رشتههاي ديگر ورزشي به حساب آورد. ضمن اينكه برخي مسوولان دووميداني در فدراسيون كنوني و فدراسيون قبلي گفته بودند ليگ طلايي فدراسيون بينالمللي دووميداني الگوي ما بوده است كه البته اين كجا و آن كجا!
ليگ دووميداني باشگاهي ايران بر اين مبنا برنامهريزي شده بود كه هر مرحلهاش در يك استان برگزار شود. در نخستين دورههايش شهرهايي چون مشهد، ساري، اصفهان و شيراز ميزبان ميشدند؛ اما حالا فقط تهران ميزبان است و عجيب اينكه اين مسابقات باشگاهي هنوز عنوان ليگ را يدك ميكشد.
در ليگ چند مرحلهاي فدراسيون بينالمللي دووميداني قهرمانان بر مبناي ركورد و موقعيت جهاني خود رقابت ميكنند و مسابقات در مدت زمان معيني در چند رشته خاص برگزار ميشود تا زمان زيادي نبرد و امكان پخش مستقيم تلويزيوني و حضور انبوه تماشاگران در ورزشگاه فراهم آيد. از اين قرار ميبينيم مراحل مختلف اين ليگ كه در شهرهاي اروپايي برگزار ميشود، دهها هزار تماشاگر دارد. در حالي كه ليگ ما صدها نفر را هم جذب نميكند. اصرار براي برگزاري ليگ در تهران، به اين علت است كه متاسفانه پيستهاي تارتان شهرستانها كه هر كدام با صرف صدها ميليون تومان احداث شدهاند، از رده خارج و وضعيت غمانگيزي دارند. هر سال شاهديم كه فدراسيون دووميداني دربهدر به دنبال باشگاهها يا بهتر بگوييم جاهايي است كه تيم دووميداني تشكيل دهند و در ليگ حضور يابند، اما تيمهاي دووميداني باشگاهها ثبات ندارند و معلوم نيست يك باشگاه تا چند سال تمايل به داشتن تيم دووميداني دارد. پس اساسا در جايي به نام باشگاه، دووميدانيكاران پرورش نمييابند.
زماني تيم دووميداني پاس آمد و قهرمان ليگ شد، ولي بعد از آن مديريت باشگاه خيلي راحت اين تيم را منحل كرد و رفت سراغ فوتبال خودش. حالا هم در ليگ بجز باشگاههاي نفت و ذوبآهن، بقيه اشتياق پايداري براي تشكيل تيم دووميداني ندارند، هر چند كه در هر دوره ليگ تيمهايي ميآيند و البته تعدادي از آنها هم بعد ميروند.
رقابت بين دو تيم، بقيه زنگ تفريح
ليگ دووميداني باشگاههاي ايران با وجود نارساييها و ضعفهاي بسيار خود هر سال برگزار ميشود، اما افسوس كه تجربههاي ناموفق تكرار ميشود و معلوم نيست ليگ سرانجام به چه راهي خواهد رفت و چگونه سروسامان خواهد گرفت. دكتر محمدرضا آشتياني، رئيس كميته پزشكي فدراسيون دووميداني ــ كه سرپرست تيم دووميداني نفت است ــ ميگويد: با اينكه تيم ما قهرمان ليگ شده از آينده اين تيم نامطمئن هستيم.
امروز مسوولان شركت نفت از تيم دووميداني حمايت ميكنند، اما شايد فردا اساسا نخواهند باشگاه تيم دووميداني داشته باشد. مشكل ديگر ليگ، به متولي آن برميگردد. در دووميداني هم مثل رشتههاي ديگر بايد سازمان ليگ داشته باشيم و اين سازمان برگزار كننده ليگ باشد نه فدراسيون، وظيفه فدراسيون چيز ديگري است. اگر سازمان ليگ شكل بگيرد، نحوه برگزاري مسابقات و حضور تيمها بهتر و پررنگتر ميشود.
نكته بسيار مهم درباره ليگ دووميداني كه ضعف بزرگ آن نيز محسوب ميشود، اختلاف سطح دو تيم ذوبآهن و نفت با ديگر تيمهاست. تقريبا تمام دووميدانيكاران نامدار بويژه مليپوشان دراين دو تيم تقسيم شدهاند و به بقيه سهمي نميرسد. علتش اين است كه باشگاههاي نفت و ذوبآهن بودجه نسبتا خوبي را به دووميداني اختصاص دادهاند و ميتوانند قراردادهاي خوبي با دووميدانيكاران امضا كنند. بقيه تيمها يا پولي ندارند به ورزشكاران خود بدهند يا اينكه بضاعت آنها آنقدر كم است كه تنها پول مختصري به ورزشكاران خود ميدهند كه شايد تنها براي خورد و خوراك چند روزشان و هزينه رفت و آمدشان كفايت كند.
در آخرين مرحله ليگ امسال، اين مساله كاملا مشهود بود. تيم نفت تهران با 205 امتياز قهرمان شد و تيم ذوب آهن با 204 امتياز به مقام دوم رسيد. اما تيم سوم، پيام بوشهر فقط 100 امتياز كسب كرد. ضعف ديگر ليگ دووميداني در اين دوره و دورههاي قبلي اين بوده كه مسوولان فدراسيون دووميداني اصرار دارند ليگ باشگاهي را در همه رشتهها برگزار كنند، حتي اگر در دو مرحله باشد. اين شيوه درست برخلاف شيوه برگزاري ليگ طلايي در اروپاست. وقتي مسابقات طولاني و خستهكننده و در اكثر رشتهها باشد هم ورزشكاران خسته و سرد ميشوند و هم علاقهمندان رغبتي براي رفتن به ورزشگاه پيدا نميكنند.
دوندگان خسته، ركوردهاي پايين
ليگ دووميداني امسال خستهكننده و فرسايشيتر از ليگ سالهاي قبل بود. مصادف شدن ليگ با بازيهاي المپيك پكن، برگزاري المپياد ورزشي ايرانيان و ماه مبارك رمضان، ليگ را با وقفه طولاني مواجه كرد. اما از آنجا كه قرار بود همه مراحل ليگ برگزار شود، آخرين مرحله آن در آبانماه برگزار شد كه طبيعي است پس از يك وقفه طولاني دوندگان با روحيه و انگيزه مسابقه نميدهند، بويژه آن كه مسابقات در زماني خارج از فصل مسابقات پيست انجام شود.
پنجمين مرحله ليگ با حضور 226 دونده از 23 تيم در ورزشگاه شهيد شيرودي تهران برگزار شد كه البته همان طور كه پيش از اين گفتيم، رقابت فقط ميان 2 تيم نفت و ذوب آهن بود و عدد 23 حكايت از حضور 23 تيم به معني واقعي ندارد.
در اين مرحله از ليگ سطح حد نصابها پايين بود و فقط يك ركورد ليگ در ماده پيادهروي شكسته شد. محمود شوقيان از قهرمانان سابق دووميداني، سطح ليگ امسال بويژه مرحله آخر آن را بسيار پايين و فدراسيون دووميداني را عامل اصلي ضعف ليگ خواند. مهري رنجبر كارشناس دووميداني، اعتقاد دارد ليگ امسال در مقايسه با ليگ سالهاي گذشته ضعيفتر بود. او علتش را وقفههاي مقطعي در برگزاري ليگ امسال دانست و در عين حال گفت ليگ دووميداني نقصها و اشكالات زيادي دارد و ضروري است براي سالهاي آينده سازمان ليگ دووميداني تشكيل شود.
صادق داداشي دبير فدراسيون دووميداني نيز اعتقاد دارد ليگ دووميداني امسال ضعفهايي داشت و سطح آن بالا نبود. داداشي گفت: ما قبول داريم كه ليگ ما در حد و اندازه خوبي برگزار نشد. علتش هم اين است كه امسال درگير المپيك بوديم و بيشتر انرژي فدراسيون صرف آمادهسازي افراد بخصوصي شد و همين به ليگ لطمه زد.
وقتي از داداشي پرسيديم در ليگ امسال فقط دو تيم حضور پويا و رقابتي داشتند، چرا بقيه تيمها خيلي ضعيف بودند، گفت: بهتر است اين سوال را از مسوولان سازمان تربيت بدني بپرسيد. ما مشكل نداشتن حامي مالي داريم. بعضي از حاميان ميخواهند با پرداخت 50 ميليون تومان اختيارات زيادي در يك تيم به دست آورند.
باشگاهها اساسا روي دووميداني سرمايهگذاري نميكنند و تيمها را با هزار زحمت به ليگ ميآوريم. باشگاههايي كه دولتي هستند پول كلاني را به فوتبال اختصاص ميدهند اما راضي نيستند درصد پاييني از اين پول را براي دووميداني خرج كنند.
داداشي در اين بخش از صحبت خود به باشگاه سايپا اشاره كرد. حميد سجادي، رئيس اين باشگاه از قهرمانان نامدار دووميداني بوده كه هنوز در 3 ماده ركورددار ايران است. وقتي گفتيم باشگاه سايپا كه اين همه پول براي فوتبال هزينه ميكند، 200 تا 300 ميليون تومان نيز براي تشكيل تيم دووميداني كنار بگذارد، سجادي از ما دلخور شد كه چرا چنين حرفي زديم.
تنها ليگ باشگاهي در جهان!
ليگ دووميداني باشگاههاي ايران، در نوع خود ليگي خاص است كه نمونهاش را جاي ديگري از جهان نميتوان ديد. صادق داداشي نيز اين را تاييد كرد و گفت: بله، در كشورهاي ديگر باشگاهها ليگ دووميداني ندارند. ما نيز از سر اجبار چنين ليگي را برگزار ميكنيم. كار فدراسيون دووميداني، فعاليت در عرصه قهرماني و قهرمانپروري است، اما براي اين كه جريان دووميداني در كشور پويا شود و شهرستانهاي مختلف امكان حضور در مسابقات را چند بار در سال داشته باشند، از چند سال پيش، ليگ را راهاندازي كردهايم. به اعتقاد من، اگر سازمان ليگ تشكيل شود، باري از دوش فدراسيون برداشته ميشود. برنامه ما اين است كه از سال آينده، اين سازمان را تشكيل دهيم، اما مقدمه تشكيل آن، پيدا كردن حاميان مالي است. تا تيمها حامي حالي نداشته باشند، قادر به شركت در رقابتهاي ليگ نخواهند بود و در آن صورت، تشكيل سازمان ليگ مثل آب در هاون كوبيدن است.
ليگ دووميداني در ايستگاه صفر
برخي كارشناسان دووميداني اعتقاد دارند ليگ دووميداني ايران، نتايج مثبت و خوبي نداشته و پس از چند دوره برگزاري، هنوز در همان جاي اول در جا ميزند و نيازمند تحول است. كيهاني، كارشناس اين رشته ميگويد: اگر به برگزاري چندين ساله ليگ نگاهي بيندازيم، بخوبي ميفهميم كه اين ليگ، حركت موثري به جلو نداشته و همچنان در همان ايستگاه صفر مانده است. نحوه برگزاري مسابقات ليگ نيز به شيوههاي منسوخ قديمي است. چنين ليگي براي ورزشكاران، جذابيت زيادي ندارد و تماشاگران هم رغبتي نميكنند كه به تماشاي آن بروند.
چرا در ليگ تقريبا همه سرمايههاي دووميداني ايران شركت ميكنند؟ پاسخ روشن است. ليگ تنها فرصت براي آنهاست كه خود را نشان دهند و به رقابت بپردازند. در گذشته، اين فرصت را مسابقات قهرماني كشور فراروي آنها قرار ميداد. اما از اين مهمتر براي ورزشكاران، پولي است كه باشگاهها بابت شركت در ليگ به آنها ميپردازند. باشگاههاي نفت و ذوبآهن، قراردادهاي بهتري را با دووميدانيكاران ميبندند. بر اين اساس، تقريبا همه نامداران و چهرههاي مطرح جذب اين 2 باشگاه ميشوند، اما حتي در اين 2 باشگاه نيز آينده قهرمانان دووميداني نامطمئن است.
