بازي دوگانه امارات با تاجران ايراني

اماراتي‌ها كه بخش اعظم رشد و پيشرفت خود را مديون سرمايه ايرانيان و روابط خود با تاجران ايراني هستند، با تسليم در برابر فشارهاي آمريكا، اقدام به ايجاد تنگناهاي تازه براي تجار ايراني كرده‌اند و به اين ترتيب، كسب و كار خود را هم كساد كرده‌اند.

به گزارش سرويس بين‌الملل «تابناك»، خبرنگار «آسوشيتدپرس» از دبي در گزارشي در اين زمينه نوشت: تجارت در دبي، ديگر همچون سابق نيست. غرب به رهبري آمريكا در تلاش براي مهار تمايلات اتمي ايران، فشار بسياري بر تجارت با اين كشور در داخل و خارج وارد كرده است كه در اين ميان، دبي كه علاقه‌مند به حفظ رابطه سودآور خود با ايران و نگران خشم آمريكا و سازمان ملل متحد در اين باره است، بر سر دو راهي مانده است.
اين كار باعث افزايش فشار بر هزاران تاجر ايراني در دبي شده است.

«هوبخت» كه صادركننده يخچال و فريزر و رنگ ظروف تفلون به ايران است، مي‌‌گويد كه وي اين وسايل را از آلمان وارد مي‌كند، اما به تازگي، با مشكلات بسياري در استفاده از وام‌هاي بانكي روبه‌رو شده است و سود او از حدود هشتصد تا نهصد هزار دلار در گذشته به صد هزار دلار در حال حاضر كاهش يافته است.

در گوشه‌اي ديگر از دبي، معماري ساختمان‌ها با كاشي‌كاري‌هاي زيبا و درهاي چوبي، شاهدي بر رابطه قوي اين منطقه با ايران است. در اين منطقه، شمار زيادي از بازاريان مسلمان سني اهل سواحل جنوبي ايران زندگي مي‌كنند كه در اواخر قرن گذشته ساكن دبي شده‌اند و هم اكنون متوجه افزايش روزافزون تعرفه‌ها در اين كشور شده‌اند. امروزه جمعيت اين ايرانيان، بخش چشمگيري از جمعيت امارات عربي متحده را كه دبي نيز بخشي از آن است، تشكيل مي‌دهد.

پس از انقلاب اسلامي، امارات تنها كشور منطقه بود كه آغوش خود را به روي ايرانيان شيعه گشود، به گونه‌اي كه هم‌اكنون حدود 450 هزار نفر ايراني در دبي زندگي مي‌كنند و نام 8500 ايراني نيز به عنوان تاجر در دبي به ثبت رسيده است.

در امارات مي‌توان سرمايه‌اي بيش از سيصد ميليارد دلار را ديد كه متعلق به ايرانيان خارج از كشور است و مي‌توان گفت كه دومين حجم بزرگ سرمايه در اين كشور پس از سرمايه‌گذاري‌هاي آمريكايي است.

همچنين در حالي ‌كه بسياري از ايراني‌هاي مخالف حكومت در مكان‌هايي مانند لندن يا لس‌آنجلس بوده و قصد سرنگوني رژيم ايران را دارند، ايرانيان مقيم امارات، روابط خوبي با وطن دارند.

در بازار قرن بيست‌ويكم جهان در دبي، ايرانيان يكي از سرمايه‌گذاران اصلي بوده و نگرانند كه تحريمات شديدتر از سوي سازمان ملل متحد، ضربه شديدي را به دبي و ديگر مناطق خليج ‌فارس وارد آورد. امارات در مقايسه با ديگر كشورهاي حوزه خليج فارس، روابط استثنايي با ايران دارد، اما با توجه به فشارهاي آمريكا، اين روابط نيز تحت تاثير قرار گرفته است.

با توجه به گزارش اخير سازمان‌ها اطلاعاتي آمريكا، احتمال اعمال دور جديد تحريمات عليه ايران تا حد زيادي از بين رفته، اما واشنگتن به تكروي خود درباره ايران ادامه داده و در اين ميان، شركت‌هاي انرژي و بانك‌هاي ايراني در آمريكا را هدف قرار داده است.

همچنين به تازگي آمريكا تلاش‌هاي بسياري براي مهار فعاليت‌هاي تجاري و اقتصادي ايران در دبي انجام داده و واشنگتن و شيخ‌نشين‌هاي اماراتي نيز داراي تيمي مشترك براي رديابي معاملات مالي مرتبط با ايران، به ويژه درباره برنامه اتمي اين كشور هستند.

هرچند بانك مركزي امارات، تغيير سياست عمده‌اي را درباره تجارت با ايران نداشته، بيشتر بانك‌هاي بين‌المللي و محلي در اين كشور، از جمله بانك ملي دبي، اعتبارات كمتري را براي تجار ايراني گشايش مي‌كنند. البته گفتني است، امارات با توجه به حركت اخير سازمان ملل، تحريماتي عليه بانك سپه ايران اعمال كرده است.

در اين باره، ‌هادي موتمني، رئيس شوراي تجارت ايرانيان در دبي مي‌گويد: «حدود 48 بانك اروپايي در دبي كه با ايران تجارت مي‌كنند، تحريماتي را بر شركت‌هاي ايراني آغاز كرده‌اند؛ هرچند به سوابق خوب اين شركت‌ها اطمينان كامل دارند؛ بنابراين، هنگامي كه تجارت، موفق به گرفتن وام از بانك‌ها نشود، نمي‌تواند فعاليتي داشته باشد.»

بر پايه اين گزارش، انتقال پول از بانكي به بانك ديگر، به اين علت مشكل شده كه بانك‌ها معمولا هدف اين انتقال را خواستار مي‌شوند. موتمني مي‌گويد: اگر اين فشارها بيشتر شود، ديگر هيچ بانكي با تجاري كه با ايران رابطه دارند، همكاري نخواهد كرد و حتي ممكن است حساب‌هاي شخصي در اين بانك‌ها را نيز ببندند.

به اين ترتيب، براي جلوگيري از اين مشكل، بسياري از تجار ايراني، رابطه با ايران را كم كرده و گاه، همه روابط تجاري خود با ايران را به كشورهاي ديگر منتقل كرده اند.

مقامات اماراتي هم در اين باره، تنها اظهار تأسف مي‌كنند. عبدالله صالح، مدير بانك ملي دبي مي‌گويد: «ما ارزش زيادي براي تجارت با ايران قايليم و دوست داريم اين تجارت‌ها، بدون اختلال ادامه يابد، اما متأسفانه، فشار بر دبي، مانع اين كار است كه اين، بسيار غم‌انگيز و ناراحت‌كننده است.»

تاجران ايراني مي‌گويند كه مقامات اماراتي از زمان اعمال تحريمات مالي در اوايل امسال، كالاهاي ايراني را مدت بيشتري در گمرك نگه مي‌دارند؛ يعني حدود دو تا سه هفته و به رغم اين‌كه دبي بندري آزاد است، از آنها عوارض هم مي‌گيرند.

اما باز هم به رغم اين محدوديت‌ها تجار ايراني دبي مي‌گويند: دولت امارات در يافتن راه فرار به آنها كمك مي‌كند، اما خود دولت ايران اين‌گونه نيست و مي‌گويد، زماني كه در ماه مي، ‌اين مشكلات را به احمدي‌نژاد در دبي منتقل كردند، وي توجه زيادي به آن نشان نداده و در عوض گفته كه هم‌اكنون زمان ايستادگي در برابر فشارهاي آمريكاست و بايد براي پيامدهاي آن آماده بود.

پيامد اين روند، هم‌اكنون نيز با توجه به آمار خود را نشان داده است، به گونه‌اي كه به گفته شوراي تجارت ايرانيان، حجم تبادلات ميان ايران و امارات در سال گذشته به دوازده ميليارد دلار رسيده است كه حدود 5/8 ميليارد دلار آن، صادرات كالا به ايران و 5/3 ميليارد باقي‌مانده هم شامل واردات كالا از ايران براي بازارهاي محلي ديگر كشورهاي حاشيه خليج فارس، هند و اروپا بوده است.

يكي از گروه‌هايي كه از اين روند سود برده، دلالان پول ايراني هستند كه با توجه به محدوديت نقل و انتقالات دلاري موجود، نمي‌توانند پول را به وسيله بانك به غرب برسانند. دسته ديگر كه برنده احتمالي اين روند بوده‌اند، تجار و مقامات اماراتي بوده‌اند كه با قاچاق، تحريمات را دور زده‌اند و هم‌اكنون هم اجناس قاچاق را از راه دهكده «خسب» در دماغه تنگه هرمز به كشور مقابل مي‌رسانند.