انتقاد فيلمساز مستند از قوانين جديد جشنواره فجر

مهدي كوهيان، فيلمساز مستند، در نقدي نوشته است: احمدرضا درويش تصميم خود را گرفت، گريم پرويز پرستويي در فيلم «دوئل» همان گريم فيلم «ديار عاشقان» بود. از ميان دستيارانش من موظف به پيدا کردن عکسي از آن فيلم شدم. با تعطيل شدن دفتر توليد فيلم «ديار عاشقان»، جايي به غير از دبيرخانه جشنواره فيلم فجر به ذهنم نرسيد، وقتي از پله‌هاي سالن شماره 2 سينما فرهنگ (که البته آن موقع دبيرخانه جشنواره بود) بالا مي‌رفتم، بسان صمدي که به شهر رفته است، مبهوت قاب‌هاي بزرگ از پوستر فيلم‌هاي دوره‌هاي قبل بودم، وقتي خانم پهلوان، کارمند دوست داشتني و دائمي دبيرخانه جشنواره فيلم فجر خواسته‌ام را فهميد، لبخندي زد و گفت: پسرجان به غير از عکس و پوسترهاي روي ديوار که براي ويترين جشنواره نگه داشته شده‌اند، هيچ آرشيو ديگري وجود ندارد، کي بهت گفته بياي اينجا؟ اينجا به غير از من و اين ساختمون هيچ چيز دائمي ديگه‌اي وجود نداره.

پس از پنج سال نه خانم پهلوان کارمند دبيرخانه جشنواره فيلم فجر است و نه سالن شماره 2 سينما فرهنگ دفتر جشنواره. البته چيزهاي ديگري هم هست که عوض شده، مثلا همين مقررات جشنواره فيلم فجر امسال.

روزگاري هر فيلم کوتاه و مستندي که مي‌خواست در جشنواره فيلم فجر شرکت کند، نمي‌بايست در ديگر جشنواره‌هاي داخلي به نمايش درمي‌آمد و خب اين قاعده هم مثل موضوعات ديگر به کلي عوض شد و اکنون فيلم‌هايي در اين بخش پذيرش مي‌شوند که نه تنها در جشنواره‌هاي ديگر نمايش داده شده‌اند، بلکه مي‌بايست جايزه هم گرفته باشند.

جالب اين‌که گروهي از فيلم‌هاي مستند بالاتر از 60 دقيقه (که من واقعا نمي‌دانم هر ساله چند فيلم مستند خلاق و هنرمندانه بلند بالاتر از 60 دقيقه در کشور توليد مي‌شود) از اين قاعده مستثني است و جالب‌تر آن‌که مدتهاست سايت‌هاي مختلف خبر از حضور فيلم مستند بلندي در اين جشنواره مي‌دهند که در مورد انتخاب شدن آقاي رئيس‌جمهورمان به اين سمت است و البته تا به حال در هيچ جشنواره‌اي نمايش داده نشده است.

«اينجا دموکراسي حاکم است» اولين فيلم مستند نيمه بلند پنجاه و دو دقيقه‌اي من هم بسان فيلم ديگر دوستان مستندساز که فيلمشان در جشنواره‌اي شرکت نکرده و يا زمان آن کمتر از 60 دقيقه است از حضور در اين جشنواره باز مي‌ماند، فيلمي که نزديک به دو سال تحقيق و پژوهش آن به طول انجاميد و اميد آن را داشتم که پس از آن‌که نتوانستم آن را به جشنواره سينما حقيقت (که اولين و تنهاترين جشنواره فيلم مستند ماست) برسانم، آن را در مهم‌ترين اتفاق سينمايي سال کشور ببينم و يا حداقل آن را به معرض ديد اعضاي هيأت‌ انتخاب جشنواره برسانم.

من انسان قانون گريز و ستيزي نيستم و اعتقاد و باور دارم که قانون هر چقدر بد‌، محترم است و لازم‌الاجرا. ليکن از هفته گذشته که دفتر جشنواره فيلم فجر مقررات جديد حضور در اين رقابت را اعلام کرد، مبهوتم از اين همه تبعيض. فيلم من تنها به خاطر 8 دقيقه نمي‌تواند در اين جشنواره شرکت کند، نه تنها فيلم من بلکه فيلم‌هاي ديگر فيلمسازان، اما فيلمي که در مورد آقاي رئيس‌جمهور ساخته شده است اين مشکل را ندارد که اگر داشت حتما فيلم من هم مي‌توانست در اين جشنواره به نمايش درآيد.

در اين چند روز که روزنامه‌ها را ورق مي‌زنم يا به سايت‌هاي مختلف سرک مي‌کشم، اعتراض مسئولان‌ دولتي و يا فيلمسازان مستند مطرح کشورمان را مي‌بينم و بي‌ترديد تا پايان مهلت ارسال آثار، اين اعتراض‌ها جدي‌تر خواهد شد، اما همه واهمه من اين است که مبادا اين باور گسترش يابد که عده‌اي با هدف به نمايش در آمدن فيلمي خاص، مقررات جشنواره را تنظيم کرده‌اند که اگر چنين باشد، جفايي است به آن فيلم و حتي به آقاي رئيس جمهور که ايشان را مقابل ديگر فيلمسازان مستند قرار مي‌دهد.

اميد است مسئولان‌ محترم جشنواره تا فرصت باقي است با تغيير در مقررات جشنواره، مقدمات حضور فيلم‌هاي ديگر فيلمسازان مستند کشور را در اين رقابت ملي فراهم نمايند.