در مورد حافظ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


خواجه شمس الدّینْ محمّدِ بن بهاءُالدّینْ محمّدْ حافظِ شیرازی متولد ۷۲۷ هجری قمری است که در سال ۷۹۲ هجری قمری در شیراز درگذشت. او نامدار به لِسان‌الْغِیْب،  تَرجُمانُ الْاَسرار،  لِسان‌الْعُرَفا و ناظِم‌الاُولیاء و  شاعر سده هشتم هجری ایران است. بیش‌تر شعر‌های او غزل هستند که به غزلیات شهرت دارند. گرایش حافظ به شیوه سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوه سخنش با او مشهور است. او از مهم‌ترین اثرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی، اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او به گونه‌ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت.

 

بزرگداشت حافظ


هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. مطابق تقویم رسمی ایران این روز روز بزرگداشت حافظ نامیده شده‌است.

 

بخشی از زندگی نامه


مشهور است که در سال‌های نوجوانی و آغاز جوانی، شاگرد نانوا بوده و از نسخه‌های خطی نیز رونوشت برمی‌داشته‌است. آگاهی‌ها درباره تحصیل و تدریس حافظ، تنها در اشاره‌های حافظ در اشعار خویش و نیز مقدمه‌ای است که محمد گلندام در نهایت اختصار نگاشته، محدود می‌شود. به‌گفته فخرالزمانی، حافظ در اوقات فراغت به مکتب‌خانه‌ای که نزدیک دکان نانوایی بوده می‌رفته و خواندن و نوشتن را در همان‌جا فراگرفته‌است. بنابر آنچه از «مقدمه جامع دیوان» به‌دست می‌آید، حافظ و محمد گلندام هردو در مجلس درس قوام‌الدین عبدالله بن نجم‌الدین محمود شیرازی شرکت داشته‌اند.

حافظ در اشعار خویش به حضورش در مدرسه، چهل سال تحصیل علم و فضل، درس صبحگاهی، و حفظ قرآن برپایهٔ قرائت‌های گوناگون نیز اشاره نموده‌است. تخلصش به «حافظ» و برخی عناوین داده‌شده به وی مانند «ملک القراء» مؤید این مطلب است. شهرت حافظ سبب دعوتش از سوی حاکمان سرزمین‌های دور و نزدیک شده بود. سفرش به یزد و اصفهان را می‌توان احتمال داد. در فارس‌نامهٔ ناصری از سفر حافظ به هرمز در اوایل دهه ۷۸۰ ه‍. ق. سخن رفته‌است که برخی پژوهشگران آن را افسانه می‌دانند؛ اما درصورت پذیرش سفر حافظ به هند، باید سفر وی به هرمز را نیز پذیرفت. در برخی از منابع جدیدتر هم به سفر حافظ به مشهد اشاره شده که این داستان واقعیت ندارد.
حافظ در طول زندگی خود با بسیاری از سلاطین و درباریان تعامل داشت و با اهل علم و ادب و شعر هم هم‌نشینی داشت و از احوال صوفیان و درویشان زمانش هم باخبر بود، اما خودش هرگز در هیچ از این گروه‌ها قرار نگرفت. کنایه‌های تلخ و تندی که در دیوانش به صوفیان فریبکار و سلاطین متظاهر به دین‌داری زده‌است، اثباتی بر این ادعا هستند. حافظ هیچ گناهی را سنگین‌تر از مردم‌فریبی و ریاکاری نمی‌دانست و همواره به افراد متظاهر در اشعارش می‌تاخت. مکتب حافظ رندی است و رند و رندی کلیدی‌ترین و بنیادی‌ترین اصطلاح در شعر و جهان‌بینی حافظ است؛ ازاین‌رو، شناخت رندیْ شناخت جهان‌بینی، اندیشه و هنر حافظ را نتیجه می‌دهد، به‌گونه‌ای‌که رندشناسی برابر با حافظ‌شناسی است. رندی در نگاه حافظ، نظامی روشنفکرانه و فلسفی است؛ و رند متفکر روشنفکر. انسان‌گرایی رندانه با انسان‌گرایی غربی تفاوت دارد و آن به‌خاطر پشتوانه معنوی و الهی‌اش است.

 

اثرپذیری از قرآن مجید


در اثرپذیری حافظ از قرآن تردیدی نیست. در حوزه صورت یا ساختار، مهم‌ترین ویژگی شعر حافظ یعنی استقلال ابیات، بیش از هر چیز اثرپذیرفته از سُوَر و آیات قرآن است. این ویژگیْ انقلاب حافظ در غزل است. حافظ چنان‌که قرآن در یک سوره به بسیاری از موضوعات و مفاهیم می‌پردازد، در یک غزل چندبیتی، گستره‌ای وسیع از حکمت و معنا را می‌گنجاند. در قلمرو معنا، حافظ در جایگاه شاعری اندیشمند که شعرش نماینده  جهان‌بینی‌اش است، فرهنگ باستانی و فرهنگ اسلامی ایران را با دین، کلام، فلسفه و عرفان پیوند داد و در شعر خویش متبلور ساخت. او عناصر بنیاد جهان‌بینی رندیِ خویش را وامدار فردوسی،  خیام،  سنایی،  عراقی،  عطار و مولوی است و از این راه نظامی مستقل به‌نام نظام رندی بنیاد کرد. به‌گزارش خرمشاهی حافظ از ۲۵ شاعر اثر پذیرفته‌است.

 

در مورد حافظ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

ایرج شهبازی استاد دانشگاه مطرح کرد
ایرج شهبازی استاد دانشگاه گفت ایرادی که حافظ از حافظان...
به گزارش تابناک به نقل از ایکنا حافظ را... دانست او با اینکه خود حافظ قرآن است چهار دلیل... مهم برای نقد از حافظان و قاریان دارد و همان... خواجه شمس الدین محمد شیرازی شاعر و حافظ قرآن و...
کد خبر: ۱۰۰۸۵۲۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۷/۲۱


را داشته است مرحوم فتحی پور حافظ کل قرآن کریم...
کد خبر: ۱۰۰۸۳۵۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۷/۲۰


به مناسبت روز بزرگداشت حافظ
گرانقدر اختصاص یافته است اشعار حافظ یگانه منبع موثق زندگی... به "حافظ" ملقب گشته است ...
کد خبر: ۱۰۰۸۲۷۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۷/۲۰


حافظ نام اصلی شهریار محمدحسین بهجت تبریزی است اوایل اشعارش... انتخاب تخلص به دیوان حافظ شیرازی تفال زد و بر... را انتخاب کرد شهریار همه عمر عاشقِ حافظ بود و... دو سه شاعری است که بیش از همه عاشق حافظ...
کد خبر: ۱۰۰۳۲۱۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۶/۲۷


بیستمین جشن حافظ در حالی تحت ملاحظات کرونایی برگزیدگان خود...
تر زنده یاد علی معلم بنیان گذار جشن حافظ در... و دبیر بیستمین جشن حافظ روی صحنه آمد و گفت... خانم ها آقایان سلام به بیستمین جشن حافظ خوش آمدید... بیستمین سال حافظ رسیدیم و خرسندم در این سال با...
کد خبر: ۹۹۶۸۸۳    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۶


در جشن حافظ انتقاد کرد و از شکایت رسمی از...
جشن حافظ نام عباسی بین نامزدها به چشم نمی خورد... در جشن حافظ به ناحق حذف شده مدعی است تلاش... اند هر کاری می خواهد بکند بیستمین جشن حافظ روز...
کد خبر: ۹۹۶۵۸۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۲۴


رأی کمیته شبکه معابر شورای عالی ترافیک تهران پل حافظ-طالقانی...
به گزارش تابناک به نقل از همشهری آنلاین پل حافظ... در محل تقاطع خیابان حافظ با خیابان طالقانی یکی از... بود عملیات برچیدن پل حافظ تا نیمه شهریور ماه ۹۹... می دهد کارکرد پل فلزی حافظ علیرغم هزینه های قابل...
کد خبر: ۹۹۲۸۴۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۵/۰۵


اجرایی به منظور برچیدن پل حافظ خبر داد به گزارش... ضرورت های ترافیکی جمع آوری پل حافظ در محدوده خیابان... حافظ در حال بررسی است که به طور اجمالی شامل... انسداد کامل خیابان حافظ در بخش حدفاصل خیابان کریمخان زند...
کد خبر: ۹۸۱۶۰۹    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۱۱


ششم خرداد سالروز درگذشت علامه محمد قزوینی مصحح دیوان حافظ...
کد خبر: ۹۸۰۶۴۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۳/۰۶


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
پل حافظ به زودی جمع آوری می شود ویتامینی که...
کد خبر: ۹۷۷۶۵۰    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۲۲


با بیان اینکه پل حافظ ایمنی لازم را در برابر...
آن درباره برچیده شدن پل حافظ در پایتخت اظهار داشت... کرد وی افزود پل فلزی حافظ حدود ۴۰ سال قبل... گذشته ایمن سازی شد اما موضوع پل حافظ علاوه بر... است علیخانی با اشاره به اینکه برچیده شدن پل حافظ...
کد خبر: ۹۷۷۴۳۱    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۲۱


با بیان اینکه پل حافظ ایمنی لازم را در برابر... شدن پل حافظ در پایتخت اظهار داشت طی دو مرحله... پل فلزی حافظ حدود ۴۰ سال قبل به صورت موقت... شد اما موضوع پل حافظ علاوه بر موضوع ایمنی و...
کد خبر: ۹۷۷۴۰۶    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۲۱


عنوان حافظ منافع آمریکا در ایران از مقامات ایرانی درخواست...
عنوان حافظ منافع آمریکا در جمهوری اسلامی ایران از مقامات...
کد خبر: ۹۷۶۷۷۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۱۷


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
برای دریافت مطالباتش امیلیا کلارک چطور عاشقِ حافظ شد توقف...
کد خبر: ۹۷۶۲۲۵    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۲/۱۵


به گزارش تابناک به نقل از ایلنا حافظ طاحونی که...
کد خبر: ۹۶۷۲۴۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۱/۰۲


طالقانی قبل از پل حافظ منطقه۶ یک دستگاه آمبولانس بخش...
کد خبر: ۹۵۹۱۲۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۲۶


شعری از حافظ را به اشتباه خواند و توجیهی غیرمنطقی...
در توجیه شعر غلطی که از حافظ شیرازی خوانده بود... « در یکی از نسخه های دیوان حافظ نوشته شده... حافظ را که می گویید بیاورد کتابخانه شخصی ام را...
کد خبر: ۹۵۶۹۰۸    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۱/۱۶


برفی امروز کشف دیوان حافظ یک میلیون یورویی...
کد خبر: ۹۵۲۹۶۷    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۹


دیوان حافظ در آمستردام زیباترین استایل های سلبریتی تونسی جشنواره...
کد خبر: ۹۵۲۶۷۴    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۸


گزیده‌ خبرهای «تابناک جوان» را اینجا بخوانید.
کشف یکی از اولین نسخ دیوان حافظ در هلند «...
کد خبر: ۹۵۲۶۰۲    تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۸


tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv
tabnak-adv