کلیات
شبکه تهران یکی از شبکههای تلویزیونی دولتی کشور ایران است که در مجموعه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مدیریت میشود.
این شبکه علیرغم اینکه با محوریت استان تهران، تولید و پخش برنامه میکند؛ بر خلاف دیگر شبکههای استانی که زیرنظر معاونت امور استانهای صداوسیما مدیریت میشوند، زیرنظر معاونت سیمای این سازمان اداره میشود.
پیشینه
شبکه تهران سیمای جمهوری اسلامی ایران، ۵ آذرماه سال ۱۳۷۴ متولد و به جمع شبکههای سیما پیوست. شبکه تهران سیما، نخستین شبکه استانی جمهوری اسلامی ایران بود که در سالهای اولیه خود با پخش روزانه ۵ ساعت برنامه برای بینندگان تهرانی فعالیت خود را شروع کرد.
این شبکه با هدف پاسخگویی به نیازهای شهری، اجتماعی، فرهنگی، دینی و سیاسی استان تهران، انعکاس و تبیین مسائل و موضوعات مربوط به آن تأسیس شد. بهروز مفید مدیریت این شبکه را در سالهای نخستین برعهده داشت.
شبکه پایتخت در سالهای نخستین با بهرهگیری از پخش برنامههای زنده و ساختارهای جدید تولید برنامه مانند جشن رمضان، شب بخیر تهران، به خانه بر میگردیم و… توانست مخاطبان زیادی را با خود همراه کند و ساعت پخش این شبکه به ۱۲ ساعت رسید. درشهر، دراستان، تهران ۲۰، مسابقه بزرگ، سلام تهران، رنگین کمان و سریالهای خاطرهانگیز طنز مانند پاورچین جزو پر مخاطبترین برنامههای این شبکه در آن سالها بود.
«شبکه تهران، شبکه پایتخت» شعار اصلی این شبکه میباشد که همواره در قاب تصویر آن برای مخاطبان تکرار میشد. شاید این ویژگی سبب میشد تا مخاطبان تهرانی احساس تعلق خاطر بیشتری نسبت به شبکه خود داشته باشند. شبکهای که علاوهبر پر کردن اوقات فراغت بینندگان، توجه ویژهای به مسائل شهری شهروندان تهرانی در حوزههای مختلف فرهنگی، اجتماعی، رفاهی و ورزشی و… داشت.
بهروز مفید، علیاصغر پورمحمدی، محمد حسین حرمی، مجید رجبی معمار، مسعود احمدی افزادی، سعید مقیسه، مجید زین العابدین، جواد رمضان نژاد و سعید اشناب (طی سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۲) به ترتیب مدیریت شبکه تهران را بر عهده داشتند. از آبان ۱۴۰۲، محمد باقر اعلمی مدیریت این شبکه را برعهده دارد.
درست با گذشت ۱۹ سال و تغییر مدیریت جدید رسانه ملی، در ۲۹ آذر ماه ۱۳۹۳ شبکه پنج از حالت شبکه استانی تهران خارج و به شبکه سراسری پنج سیما تبدیل شد. شبکه پنج سیما با اولویت ساخت برنامههای اقتصادی و نگاهی تازه به مفاهیم اقتصادی در عرصه رسانه تصویری فعالیتش را با مدیریت مجید زین العابدین ادامه داد. شبکهای تخصصی که جای خالی آن در رسانه ملی برای مخاطبان در کنار سایر شبکههای تلویزیون احساس میشد.
با تغییر رویکرد و مأموریت جدید شبکه پنج سیما پخش برنامههای این شبکه ۲۴ ساعته شد و بعضی از گروههای این شبکه با یکدیگر ادغام و با تعریف جدید فعالیت خود را دوباره شروع کردند.
در آن سالها علاوه بر برنامههای اقتصادی جدید طراحی شده، برنامههای فعلی و پرمخاطب شبکه پنج مانند برنامههای «به خانه بر میگردیم، تا نیایش، درشهر و رنگین کمان» نیز با تغییر محتوایی شکل تازهای به خود گرفت و در ساختار این شبکه حفظ و تقویت شدند.
با تغییر مدیریت رسانه ملی از اردیبهشت سال ۹۵، شبکه پنج سیما دوباره به ایفای مأموریت سالهای نخستین خود، یعنی پاسخگویی به نیازهای تهران و پایتخت با رویکرد کشوری پرداخت. در تابستان سال ۹۵، برخی از گروههای این شبکه دچار تغییرات شدند و با تعریف جدید فعالیت خود را مجدداً ادامه دادند.
هویت بصری جدید شبکه تهران در عید فطر ۱۴۰۰، در چند بخش و به تدریج روی آنتن به تصویر کشیده شد، این تغییر بر اساس توجه به مفهوم پایتخت، امید و حرکت است.
گفتنی است در این هویت بصری لوگوی شبکه تهران، از رنگ آبی که رنگ اصلی است، به عنوان نماد آسمان آبی و پاک که یکی از آرزوهای کلانشهر تهران و پایتخت است بهره برده است.
همچنین رنگ نارنجی به عنوان رنگ تحرک و پویایی به شکل رنگ مکمل در این طرح جدید خودنمایی میکند که رنگ آبی با حجم بالا در اطراف و رنگ نارنجی با حجم کم در مرکز لوگو نیز جانمایی شده است.
در طی سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲، تکلیف فعالیت استانی یا سراسری شبکه پنج تا حد قابل توجهی نامشخص بود تا اینکه در آبان ۱۴۰۲، نام شبکه پنج به صورت رسمی، مجدداً به شبکه تهران تغییر یافت. در ۱۵ آذر ۱۴۰۲ نیز با تغییراتی در چیدمان فرستندههای دیجیتال، با جابجایی شبکه تهران به بسته دوم دیجیتال، جایگاه سابق شبکه تهران در کانال پنج، به شبکه نسیم واگذار شد. با این تغییرات شبکه تهران، شبکه استانی مختص استان تهران شد و پخش سراسری آن متوقف شد و نام آن در گیرندهها از IRIB TV5 به TEHRAN تغییر پیدا کرد؛ در همین رابطه، پیمان جبلی، رئیس سازمان صدا و سیما اعلام کرد:
مأموریت و رسالت این شبکه پرداختن به استان تهران است. تا قبل انتخابات، سراسری خواهد بود اما از یک تاریخ معینی فقط در استان تهران قابل دریافت خواهد شد.