مهدی علیخانی صدر
مهدی علیخانی صدر ؛ (متولد تیرماه سال ۱۳۶۰) سیاستمدار و مدیر ایرانی، پژوهشگر، مولف و مدرس دانشگاه و از جمله مدیران اجرایی کشور است که مسئولیت های متعددی در حوزههای سیاسی، اجتماعی و امنیتی ایران برعهده داشته و دارد. وی در حوزه سیاست گذاری، امنیت ملی و الگوهای حکمرانی تدریس و پژوهش میکند و تاکنون چندین کتاب و مقالات علمی از وی منتشر شده که اکثر آنها برمبنای تبیین منویات رهبری تدوین شده است.
دیدگاههای او عمدتاً بر همگرایی عمومی، نقد و مشارکت سازنده، نشاط اجتماعی و پویایی سیاسی و عبور از نگاههای صرفاً جناحی تأکید دارد و لذا او را نمیتوان بهطور کامل در یک طیف سیاسی مشخص دستهبندی کرد. وی در کنار فعالیتهای رسمی، در شکلدهی و هدایت شبکههای نخبگانی و تشکلهای علمی و مردمنهاد نقش فعال داشته و شخصاً به هنرهای سنتی از جمله خوشنویسی و مینیاتور علاقهمند است و در حوزه ورزشی نیز بهصورت حرفهای در رشته تیراندازی فعالیت دارد و اطرافیانش وی را شخصی بسیار صبور و خوش فکر توصیف میکنند.
زندگینامه
علیخانی صدر متولد شهر اصفهان است. دوران کودکی وی در منطقه تاریخی و بافت سنتی میدان نقش جهان اصفهان گذشت و از همان نوجوانی با کنجکاوی روزهای مدرسه را با مطالعه نشریات سیاسی و بحث با معلمان به ویژه استاد زهتاب درباره موضوعات سیاسی و شب های مسجد را پای منبرهای اعتقادی آیت الله فقیه ایمانی میگذراند و تا قبل از عزیمت به تهران مسئولیت های فرهنگی اجتماعی به مرکزیت مساجد و پایگاه های بسیج و دورهای تبیین سیاسی حلقه های صالحین و شوراب تشکل های دانشجویی از مهمترین فعالیت های او به شمار می آید و همین روند وی را علاقمند به طی مقاطع دانشگاهی در حوزه علوم سیاسی کرد.
سه دهه پس از آن ایام، مجموعه این رویکردها، شخصیتی را شکل داده است که میان اندیشه، عمل و مدیریت، پیوندی منسجم برقرار کرده و او حالا از چهرههای سیاسی شناختهشده درمیان نخبگان دانشگاهی و مدیران میاننسلی کشور است که در مسیر تحقق آرمانهای انقلاب و جمهوری اسلامی، با نگاهی علمی، مسئلهمحور و آیندهنگر گام برمی دارد و کوشیده است الگوی تازهای از مدیریت پویا، گفتگومحور و نوآورانه را در حوزه اجتماعی، سیاسی و امنیتی عرضه کند.
رتبه های علمی
علیخانی صدر دانشآموخته دکترای رشته مدیریت دولتی با گرایش خط مشی گذاری و تصمیم گیری عمومی در دانشگاه تهران است و پیشتر مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته امنیت ملی از دانشگاه فارابی دریافت کرده و تحصیلاتش را در مقطع کارشناسی با رشته علوم سیاسی در دانشگاه آزاد گذرانده و همچنین فارغ التحصیل دوره های عالی مدیریت و رهبری از دانشگاه تهران نیز می باشد.
وی از جمله پژوهشگران و مدرسین حوزه مسائل سیاسی و امنیتی است که طی سالهای اخیر در تاسیس پژوهشکده ها و مراکز دانشگاهی به ویژه در حوزه حکمرانی و خط مشی گذاری مشارکت داشته و چند کتاب نیز از وی منتشر شده است که برخی از عناوین و رتبه های علمی وی به شرح زیر است:
✓ کسب رتبه اول و تندیس ویژه طرح ملی ریاست جمهوری (برگزیده کمیسیون سیاسی امنیتی)
✓ پژوهشگر برتر اولین همایش ملی توسعه و تمدن
✓ پژوهشگر برتر چهارمین کنگره عاشورا پژوهی
✓ تألیف کتب، مقالات، تحلیل و نقد در حوزه های سیاست داخلی و خارجی
✓ تدریس در رشته های مدیریت ، علوم سیاسی و حکمرانی
سوابق اجرایی
دکتر مهدی علیخانی صدر از جمله مدیران جوان کشور و اصطلاحاً دهه شصتی محسوب می شود که در سن ۲۵ سالگی کار خود را در پست حساس معاونت اداره کل سیاسی وزارت کشور درحوزه مدیریت انتصاب فرمانداران و بخشداران و برگزاری انتخابات ها آغاز و طی سالها مسئولیت های ستادی و اجرایی متعددی را برعهده داشته و دارد که مهترین آنها عبارتند از :
✓ معاون اداره کل سیاسی وزارت کشور
✓ مشاور وزیر کشور
✓ مسئول بررسی و گزینش فرمانداران و بخشداران کشور
✓ عضو شورای مرکز افکارسنجی ریاست جمهوری
✓ مشاور ریاست و مسئول پیگیری ویژه سازمان مدیریت بحران کشور
✓ دبیر کمیته سیاسی ستاد انتخابات کشور
✓ بازرس ویژه ستاد انتخابات کشور
✓ رئیس گروه مشاوران جوان وزارت کشور
✓ نماینده وزارت کشور در کمیته سیاسی تدوین برنامه پنجم توسعه
✓ دبیر ستاد تدوین و ترویج منشور اخلاقی انتخابات کشور
✓ عضو کارگروه بازنگری و تدوین آیین نامه نظارت بر احزاب و گروه های سیاسی کشور
✓ دبیر اتاق فکر اقلیت ها؛ اقوام و فرق کمیسیون اقوام و فرق شورای امنیت کشور
✓ قائم مقام دبیر کمیسیون کارگری شورای امنیت کشور
✓ قائم مقام دبیر کمیسیون دانشجویی شورای امنیت کشور
✓ دبیرخانه کمیسیون ماده ۱۰ احزاب و تشکلهای کشور
✓ نماینده معاونت سیاسی در کمیسیون بازنگری آیین نامه تقسیمات کشوری
✓ رئیس کارگروه بازرسی و ارزیابی عملکرد معاونین و مدیران کل سیاسی استانداریهای کشور
مسئول کمیته نشاط اجتماعی سازمان امور اجتماعی کشور
✓ مسئول کمیته ویژه جزیره ابوموسی در وزارت کشور
✓ مسئول دوره های آموزش فرمانداران کشور / طرح شهید رجایی
✓ از اعضای فدراسیون و هیئت تیراندازی
✓ از اعضای هیئت امنای دانشگاه هنر
در کنار مسئولیتهای رسمی، تجربیاتی نظیر ریاست گروه مشاوران جوان کشور (که بیش از ۱۵۰۰ نفر نخبه جوان در سراسر استانها و شهرستان ها را دربر می گرفت) باعث شد وی از مؤسسین چند انجمن و بنیاد علمی و مردم نهاد از جمله شبکه متخصصین ایران و انجمن علمی مدیران جوان کشور (مدیرسرا) باشد که هدف آن پرورش نسل تازهای از فعالان اجتماعی و سیاسی با تأکید بر مشارکت مدنی و شایسته سالاری هستند که بسیاری از آنها امروزه از مدیران اجرایی کشور و یا نمایندگان مجلس هستند و علیخانی صدر این اقدام را برگرفته از مدل کادرسازی شهید بهشتی می داند .
دیدگاه ها و نظرات
به طورکلی می توان گفت؛ دکتر مهدی علیخانی صدر ، مبانی فکری و مدیریتی خود را با الهام از مکتب اندیشهای شهید آیتالله دکتر بهشتی و رهنمودها و منظومه فکری مقام معظم رهبری شکل داده است و با تأثر از این دو شخصیت برجسته انقلاب اسلامی، همواره کوشیده است در عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، رویکردی مبتنی بر عقلانیت دینی، عدالتمحوری، ولایتمداری، مردمباوری و مسئولیتپذیری اجتماعی را دنبال کند.
در آثار، گفتار و فعالیتهای اجرایی وی میتوان تأثیرپذیری از اندیشههای راهبردی شهید بهشتی در زمینه نظامسازی، قانونگرایی، تشکیلاتمحوری و تربیت نیروهای مؤمن و کارآمد را بهروشنی مشاهده کرد. همچنین، در شیوه مدیریت و تصمیمگیری، با تأسی به رهنمودهای مقام معظم رهبری، بر اصولی همچون مدیریت جهادی، کارآمدی، نگاه تمدنی، توجه به ظرفیتهای مردمی، حرکت انقلابی، حفظ وحدت و پیشبرد اهداف فرهنگی و اجتماعی بر پایه ارزشهای اسلامی تأکید دارد.
برهمین اساس، دکتر علیخانی صدر در مصاحبه ها و گفتار خود بارها به اهمیت "اعتماد و انسجام عمومی" و "نقد و مشارکت سازنده" به عنوان دو ستون ثبات اجتماعی و سیاسی در ایران اشاره کرده و در نشستهای علمی و اجرایی مختلف مدافع توجه و استفاده از سلایق مختلف سیاسی در تدوین برنامههای آینده نگرانه کشور بوده است و همین خط مشی منعطف و فراجناحی در سخنرانی ها، مصاحبه ها و آثار وی نیز مشهود است و براین اساس وی را نمی توان کاملاً به یک طیف سیاسی خاص منتسب کرد.
او معتقد است دوران جدید سیاست ایران منطبق بر منویات آینده نگرانه رهبری در حکمرانی گام دوم انقلاب که رساله دکتری وی نیز بوده است باید مبتنی بر تلفیق علم و تجربه میدانی، و عبور از نگاههای جناحی بهسوی همگرایی، پویایی سیاسی و نشاط اجتماعی باشد.
فعالیت های جانبی
علاوه بر فعالیتهای علمی و اجرایی، مهدی علیخانی صدر چهرهای اهل هنر است. او خوشنویسی را از دوران دبیرستان آغاز کرد و علاقهاش به مینیاتور سبک اصفهان باعث شد نزد برخی شاگردان استاد محمود فرشچیان مشق قلم و آثاری را خلق کند که بازتابی از نگاه عارفانه و جزئینگر به زیباییهای فرهنگ و هنر ایرانی است. از همین رو وی اعتلا و توسعه فعالیت های هنری سنتی و معاصر را در هیئت امنای دانشگاه هنر دنبال می کند.
در کنار فعالیت هنری، علیخانی صدر در سالهای اخیر بهصورت حرفهای در رشته ورزشی تیراندازی فعالیت دارد و از حامیان این رشته و اعضای فدراسیون و هیئت تیراندازی است و خودش این تمرین ورزشی را فارغ از توصیه های دینی و ملی، مکمل تمرکز ذهنی و آرامش روحی میداند، خصیصهای که در هر دو عرصه سیاست و مدیریت برایش حیاتی است!
آثار و تالیفات
دکتر مهدی علیخانی صدر تالیفات متعددی دارد که به اعتقاد او هر کدام براساس احساس تکلیف و اعلام نیاز در آن حوزه نوشته شده اند و از کتب مرجع دانشگاهی و تخصصی بوده و برخی از مسئولین ارشد نظام بر آثار او مقدمه نوشته اند که از جمله آثار منتشرشده او میتوان به کتابهای زیر اشاره کرد :
۱- کتاب سیر تحوالت فنآوری هسته ای در ایران (اولین مکتوب جامع در ابعاد سیاسی،حقوقی و فنی) که در ۸۸۰ صفحه توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر و مورد تقدیر مسئولین ارشد نظام بوده است .
۲- کتاب آموزههای سیاسی قیام عاشورا (با مقدمه دکتر ولایتی مشاور عالی مقام معظم رهبری) / چاپ چهارم که دررونمایی آن چهره های اجتماعی و سیاسی کشور آنرا تحسین کرده اند
۳- کتاب آنچه یک فرماندار باید بداند / بخش تخصصی سیاسی امنیتی که در وزارت کشور منتشر شده است
۴- کتاب شاخص های اخلاق انتخاباتی (منشور اخلاقی انتخابات) که پس از همایشی کشپری با همین عنوان منتشر شده
۵- کتاب مدیریت جامع بحران های امنیتی در افق چشم انداز ۱۴۰۴ که توسط انتشارات دانشگاه فارابی و سازمان پدافندغیرعامل منتشر شده است
حضور رسانه ای
اگرچه مهدی علیخانی صدر به عنوان چهره سیاسی برخلاف بسیاری از مدیران همنسل خود، از هیاهو در فضای مجازی پرهیز میکند و صفحات رسمی در شبکه های اجتماعی ندارد! اما در سالهای اخیر سخنرانی ها، مصاحبه ها و تحلیلهای متعددی از وی در رسانه ملی، خبرگزاری ها و سایت های خبری بازتاب داشته است که در ادامه لینک بخشی از آنها خواهد آمد