کلیات
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یکی از ۱۸ وزارتخانه دولت ایران و مسئول انسجام بخشیدن به امور اجرایی، سیاستگذاری نظام علمی، تحقیقاتی و فناوری ایران است. منصور غلامی مسئولیت این وزارتخانه را بر عهده دارد.
تاریخچه
آموزش عالی در فرهنگ و تمدن پویای ایرانی و اسلامی از قدمت و غنای شایستهای برخوردار است. با شروع عصر رنسانس و پیشرفتهای علمی و صنعتی در کشورهای غربی، در کشور ما نیز عناصری از آموزش عالی مبتنی بر الگوی اروپای غربی ایجاد شد. نخستین بار امیرکبیر علاوه بر اعزام دانشجو به خارج، با تأسیس دارالفنون در سال ۱۲۲۸ خورشیدی، از استادان خارجی برای تدریس در دانشکدههای تخصصی فنی دارالفنون دعوت کرد. دانشگاه تهران و تعدادی از دانشگاهها و موسسات آموزش عالی بعد از تأسیس دارالفنون شکل گرفتند. با تصویب قانون اجازه تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ شمسی، دانشگاه تهران به عنوان اصلیترین مرکز آموزش عالی ایران آغاز به کار کرد.
با تأسیس وزارت علوم و آموزش عالی در بهمن ماه ۱۳۴۶ و متعاقب آن تشکیل «شورای مرکزی دانشگاه ها» در سال ۱۳۴۸، نخستین گام در جهت تمرکز، تجدید سازمان و اعمال یک نظارت مرکزی بر دانشگاهها و موسسات آموزش عالی برداشته شد.
وزارت فرهنگ و آموزش عالی در تاریخ ۱۳۵۷٬۱۲٬۱۷ با ادغام وزارت علوم و آموزش عالی و وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اردیبهشت ۱۳۵۹ قانون تشکیل شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی به تصویب شورای انقلاب رسید و به دنبال آن به منظور ایجاد تحولی اساسی در دانشگاهها، ستادی با عنوان ستاد انقلاب فرهنگی با فرمان امام خمینی (ره) تشکیل شد.
در مردادماه ۱۳۶۴ با تصویب «قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی»، کلیه اختیارات، وظایف و مسئولیتهای وزارت فرهنگ و آموزش عالی در زمینه آموزش پزشکی به وزارتخانه جدید انتقال یافت.
بر اساس قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، وزارت فرهنگ و آموزش عالی در سال ۱۳۷۹ به منظور انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاستگذاری نظام علمی کشور، به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تغییر نام داد و وظایف برنامهریزی، حمایت و پشتیبانی، ارزیابی و نظارت، بررسی و تدوین سیاستها و اولویتهای راهبردی در حوزههای تحقیقات و فناوری به وظایف این وزارتخانه افزوده شد.
آموزش عالی پیش از تأسیس دانشگاه تهران
تا قبل از تأسیس دانشگاه تهران در ایران چند مدرسه عالی به روش مؤسسات آموزش عالی غربی تأسیس میشود که تقریباً همه به وزارتخانهها وابسته بودند، چرا که هدف اساساً تربیت نیروی انسانی مورد نیاز دولتی بود. در سال ۱۳۰۰ شمسی مدرسه عالی فلاحت، در ۱۳۰۵ شمسی مدرسه تجارت، در ۱۳۱۰ دارالمعلمین عالی، در ۱۳۱۱ مدرسه دامپزشکی و در سال ۱۳۱۷ هجری قمری مدرسه عالی علوم سیاسی تأسیس شد.
آموزش عالی پس از تأسیس دانشگاه تهران
پس از تأسیس دانشگاه تهران، در سال ۱۳۲۶ دانشگاه تبریز و سپس در سال ۱۳۲۸ دانشگاه شیراز به وجود آمدند و در سالهای بعد دانشگاههای مشهد (۱۳۳۵)، اصفهان (۱۳۳۷)، اهواز (۱۳۳۷)، دانشکده صنعتی پلی تکینک تهران (۱۳۳۸)، دانشگاه ملی ایران (۱۳۳۹) و هنرسرای عالی (۱۳۴۲) به وجود آمد و تعداد مؤسسات آموزش عالی رو به کثرت گذاشت. از سالهای ۱۳۴۰ به بعد به تدریج تعداد زیادی مؤسسات آموزش عالی به شکل وابسته به مؤسسات دولتی و وزارتخانه ها و یا وابسته به بخش خصوصی (البته از طریق افراد ذینفوذ و وابسته به دستگاه حاکم) اغلب تحت عناوینی مانند آموزشگاه عالی، مؤسسه عالی و مدرسه عالی (عنوان دانشکده و دانشگاه کمتر داده میشد) در کشور تأسیس شدند.
وزیران فرهنگ و آموزش عالی
همانطور که اشاره شد پیش از تشکیل وزارت علوم وزارت فرهنگ و آموزش عالی وجود داشت که به ترتیب علی شریعتمداری، حسن حبیبی، حسن عارفی، محمد علی نجفی، ایرج فاضل، محمد فرهادی، مصطفی معین و محمد رضا هاشمی گلپایگانی وزرای این مجموعه بودند.
تشکیل وزارت علوم
پس از تشکیل وزارت علوم تحقیقات و فناوری مصطفی معین، جعفر میلی منفرد، جعفر توفیقی، محمد مهدی زاهدی، کامران دانشجو، جعفر توفیقی، رضا فرجی دانا، محمد علی نجفی، محمد فرهادی، سید ضیاء هاشمی و منصور غلامی وزرای علوم ایران بوده اند.
در مورد وزارت علوم در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
با وجود تأکید وزارت علوم بر حضوری بودن امتحانات ارشد و دکتری، دانشجویان همچنان خواستار مجازیشدن آزمونها هستند و این خواسته را پیگیری میکنند.
کد خبر: ۱۳۵۳۲۸۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۱/۰۳
امتحانات مقاطع کارشناسیارشد و دکتری حضوری برگزار خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۵۲۷۰۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۳۰
نحوه برگزاری آزمونهای پایانترم کاردانی و کارشناسی دانشگاهها به استانها واگذار شد
کد خبر: ۱۳۵۲۶۴۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۲۹
وزارت علوم در بیانیهای خطاب به دانشگاهیان بر مسئولیت دانشگاه مبنی بر پرهیز از انسداد و هیجان، آزادی بیان در پرتو حاکمیت قانون و مسئولیت اجتماعی در مواجهه با مسائل کلان ملی تأکید کرد.
کد خبر: ۱۳۵۰۷۱۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۸
دستیار رسانهای وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نوشت: با پیگیری دکتر سیمایی و هماهنگی با نهادهای ذیربط هیچ دانشجویی از دانشگاه بیرجند «اکنون» در بازداشت نیست. روسای دانشگاهها موظف به پرهیز از رفتارهای سلیقهای هستند.
کد خبر: ۱۳۵۰۳۱۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۶
معاون آموزشی وزارت علوم از قطعی شدن برگزاری امتحانات پایان ترم دانشجویان دانشگاه های زیرمجموعه وزارت علوم به صورت "حضوری" خبر داد.
کد خبر: ۱۳۵۰۱۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
وزارت علوم امروز قرار است درباره تعویق و یا زمانبندی نهایی امتحانات پایان نیمسال دانشگاهها تصمیم گیری و جمعبندی نهایی خود را اعلام کند.
کد خبر: ۱۳۴۹۹۵۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۵
در پی رفتار نامناسب حراست برخی دانشگاهها وزارت علوم دستور برکناری مسئولان حراست این مراکز را صادر کرد.
کد خبر: ۱۳۴۹۰۸۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۱۰
بر اساس اطلاعیه معاونت آموزشی وزارت علوم ، دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی مجاز شدند کلاسهای هفته پایانی نیمسال جاری را بهصورت غیرحضوری برگزار کنند.
کد خبر: ۱۳۴۸۹۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۱۰/۰۹
مصطفی معین در گفتگوی تفصیلی با تابناک:
وزیر اسبق علوم، تحقیقات و فناوری در دولت اصلاحات تاکید کرد که در دولتهای هاشمی و خاتمی، دانشگاه موتور توسعه و سرمایه انسانی و ابزار پیشرفت کشور محسوب میشد و در دولتهای شهید رئیسی و تا حدودی دولت پزشکیان، دانشگاه فضای بالقوه برای مخالفت سیاسی، یک تهدید نرم و حوزهای برای کنترل ایدئولوژیک بهحساب میآید.
کد خبر: ۱۳۴۴۹۲۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۲۳
بیش از ۳۰۰ نفر از اعضای هیئت علمی جوان (پیمانکاری به رسمی-آزمایشی) که طی سالهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ پس از طی کامل مراحل جذب وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری (عتف) و صدور ابلاغ رسمی جذب توسط دانشگاههای سراسر کشور، همچنان در وضعیت «بلاتکلیف» به سر میبرند.
کد خبر: ۱۳۴۴۴۴۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۶
امامی راد در گفتوگو با تابناک:
عضو کمیسیون آموزش مجلس با تأکید بر ضرورت «تحول بنیادین» در آموزش و پرورش گفت: وزیر این وزارتخانه باید یک سر و گردن از سایر وزرا بالاتر باشد. او آموزش حضوری را غیرقابلجایگزین دانست و افزود آموزش مجازی تنها در شرایط اضطراری باید به کمک بیاید و مسئولان نباید با تعطیلی مدارس صورتمسئله آلودگی هوا را پاک کنند، بلکه باید به ریشههای آن بپردازند.
کد خبر: ۱۳۴۳۸۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۱۳
وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری، ممنوعیت چاپ کاغذی پایاننامهها، رسالهها، گزارشهای علمی و تکالیف درسی از سوی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی را ابلاغ کرد.
کد خبر: ۱۳۴۱۷۸۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۲
وزیر علوم گفت: با اقدامات جدید، طول دوره کارشناسی ارشد یک سال میشود و ترم سوم باید پایاننامه داده شود. تعداد واحدها هم کم میشوند. دکتری نیز از ۴ سال به ۳ سال تقلیل داده خواهد شد.
کد خبر: ۱۳۴۱۵۷۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۹/۰۱
سالهاست که هزاران کارمند وزارت علوم با عنوان «غیرهیأت علمی» شناخته میشوند؛ عنوانی که همچون برچسبی ناعادلانه، خدمات و تخصص آنان را نادیده گرفته است. اکنون در اقدامی دیرهنگام اما ضروری، شورای صنفی کارمندان این وزارتخانه خواستار حذف این عبارت تبعیضآمیز و جایگزینی آن با عنوانی شایسته شده است.
کد خبر: ۱۳۴۰۷۴۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۲۶
نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: آیین نامه ارتقای اساتید به نحوی است که اساتید ما در اتاق های خود را بسته و فقط به دنبال چاپ مقاله هستند؛ به طوری که به فکر حل مسائل در کف جامعه نباشند.
کد خبر: ۱۳۳۸۱۷۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۸/۱۳
معاون فرهنگی اجتماعی وزارت علوم در پی انتشار برخی اخبار، تصاویر و ادعاها در فضای مجازی درباره رفتار نامتعارف شماری از دانشجویان بینالملل دانشگاه بوعلیسینا و واکنشهای ایجادشده در افکار عمومی، با تأکید بر لزوم احترام دانشجویان خارجی به هنجارهای جامعه ایران، گفت: وزارت علوم در حال تدوین سیاستهای جدیدی برای آشناسازی دانشجویان بینالمللی با آداب و رسوم کشور است.
کد خبر: ۱۳۳۴۹۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۶
معاون آموزشی وزارت علوم با بیان اینکه در حال حاضر جایگزینی برای کنکور نداریم، گفت: باید این واقعیت را بپذیریم که ما یک سری صندلی در دانشگاهها داریم که متقاضی برای ورود به این عرصه زیاد است؛ بنابراین تا زمانی که جایگزین مناسبی پیدا نشود، کنکور حذف نخواهد شد.
کد خبر: ۱۳۳۳۸۰۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۲۰
مشاور وزیر علوم در اقتصاد آموزش عالی با اشاره به اینکه دانشجوهای نوبت دوم برای دانشگاه صرفه اقتصادی ندارند و مقدار شهریهای که پرداخت میکنند از نظر ارزش کمتر از خدماتی که از دانشگاه میگیرند است گفت: ولی وزارت علوم برنامهای برای حذف دورههای شبانه ندارد.
کد خبر: ۱۳۳۰۷۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۴
وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، با صدور حکمی «دکتر محمدعلی دادگسترنیا» را به عنوان «دستیار رسانهای وزیر و مدیر روابط عمومی وزارت علوم » منصوب کرد.
کد خبر: ۱۳۲۹۱۱۱ تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۶/۲۶