کلیات
جزایر لانگرهانس(Islets of Langerhans) مناطقی درون لوزالمعده هستند که هورمونهای گلوکاگون، انسولین، آمیلین، سوماتواستاتین، پلیپپتید پانکراسی و گرلین را ترشح میکنند و اهمیت بالایی در متابولیسم گلوکز دارند .
این سلولها در سال ۱۸۶۹ توسط کالبدشناس-آسیبشناس آلمانی پاول لانگرهانس کشف شدند. جزایر لانگرهانس ۱ تا ۲ درصد از حجم لوزالمعده را تشکیل داده و 10 تا 15 درصد از جریان خون آنرا دریافت می کنند.
ساختار
حدود یک میلیون از این جزایر در لوزالمعده ی یک انسان بالغ وجود دارد که هر یک از آنها بهطور میانگین، ۰/۲ میلیمتر قطر دارد. هر کدام از جزایر لانگرهانس، توسط کپسولی از رشتههای نازک بافت همبند از بافتهای دیگر لوزالمعده، جدا می شود.
انواع سلولها
هورمونهای تولیدشده در جزایر پانکراس بهطور مستقیم توسط (حداقل) پنج نوع سلول به جریان خون ترشح می شوند. در رَتها، انواع سلول های درونریز جزایر لانگرهانس، شامل انواع زیر هستند:
- سلولهای آلفا (تولیدکننده ی گلوکاگون، ۱۵ تا ۲۰ درصد کل سلولها)
- سلولهای بتا (تولیدکننده ی انسولین و آمیلین، ۶۵ تا ۸۰ درصد کل سلولها)
- سلولهای دلتا (تولیدکننده ی سوماتواستاتین، سه تا ده درصد کل سلولها)
- سلولهای گاما یا PP (تولیدکننده ی پلیپپتید پانکراسی، سه تا پنج درصد کل سلولها)
- سلولهای اپسیلون (تولیدکننده ی گرلین، کمتر از یک درصد کل سلولها)
نسبت سلول های بتا در جزایر لانگرهانس، بسته به گونه متفاوت است. این تعداد در انسان حدود 40 – 50 درصد است. علاوه بر سلول های تولیدکننده هورمون، سلول های استرومایی (فیبروبلاستها)، سلول های عروقی (سلول های اندوتلیال، پریسیتها)، سلول های ایمنی (گرانولوسیتها، لنفوسیتها، ماکروفاژها، سلول های دندریتیک) و سلولهای عصبی در جزایر لانگرهانس، وجود دارند. [۸] مقدار زیادی خون از جزایر لانگرهانس عبور میکند. در هر دقیقه به ازای هر ۱ گرم از جزایر لانگرهانس، ، 5 – 6 میلیلیتر خون در آنها جریان پیدا میکند. این میزان، تا 15 برابر بیشتر از بافت برونریز لوزالمعده است.
این جزایر می توانند از طریق ارتباط پاراکراین و اتوکراین بر یکدیگر تأثیر بگذارند و سلولهای بتا بهطور الکتریکی با ۶ تا ۷ سلول بتای دیگر، جفت می شوند، اما نه به انواع سلول های دیگر.