کلیات
حاج شیخ محمّد ناصری دولت آبادی، به سال هزار و سیصد و نُه هجری شمسی، در شهر دولتآباد برخوار واقع در ده کیلومتری شهر اصفهان، به دنیاآمد.
پدر ایشان، حاج شیخ محمّد باقر ناصری نام داشت، که خود در شمار عالمان فرهیخته آن دوران بود.
محمّد هنوز در دوران خردی به سر میبرد، که پدر به اشاره مرحوم علامه ارباب راهی نجف اشرف شد؛ تا خدمت فقیهان و عارفان بزرگ آن دیار همچون آیتالله آقامیرزا عبدالهادی شیرازی و آیتالله سید محمود شاهرودی و آیة الله آقا سیّد جمالالدین گلپایگانی را دریابد. بعد از مهاجرت پدر به نجف اشرف، حضرت آیة الله ناصری تحصیل را در همان دوران خردی آغاز کرد. این دوران با حضور در مکتب خانهای در دولت آباد آغاز، و بعد از یکی دو سال با ورود به حوزه علمیّه اصفهان و تحصیل علوم ادبیِ رائج در آن حوزه، ادامه یافت.
دوران تحصیل حوزوی
پدر پیش از جدائی از فرزند، او را نخست به امیرمؤمنان و زان پس به مرحوم آیتالله شیخ محمّد حسین دهاقانی که در شمار اعلام و اوتاد آن شهر مقدّس بود، میسپارد؛ والحق که آن فقیه عارف فرزانه نیز در تربیت این جوان از هیچ دقیقهای فروگذار نمیکند. در این دوران، ایشان گذشته از شرکت در دروس علمیِ نجف اشرف، با شماری ازاهل معانی این شهر مقدّس همچون مرحوم حضرت حاج شیخ محمّد کوفی نیزآشنا، و در طریق معرفت ائمّه هدی دست به دامن آنان میزند. ایشان در این دوران، بخشی از علوم ادبی، حاشیه ملاعبدالله، معالمالأصول و قسمتی از شرح لمعه را، نزد مرحوم علامه آیتالله مدرس افغانی فرا میگیرد. ادامه شرح لمعه را از محضر آیتالله شیخ مجتبی لنکرانی، مکاسب را از محضر آیتالله حاج سیّد عبدالأعلی سبزواری، رسائل را ازمحضر مرحوم آیتالله حاج شیخ عبدالکریم کرونی اصفهانی که بعدها به دامادی ایشان نیز سرافراز میشود، کفایه را از محضر آیتالله حاج شیخ محمّد حسین دهاقانی، و برای دوّمین مرتبه باز در محضر آیتالله شیخ صدرا بادکوبهای، خارج مکاسب محرّمه را از محضر آیتالله میرزا هاشم آملی، بحث خارج صلاة آیات را از محضر آیتالله سیّد عبدالهادی شیرازی، و خارج بیع و خیارات را از محضر مرحوم آیتالله العظمی امام خمینی استفاده میکند.
گذشته از این، در شماری دیگر از دروس همچون بحث خارج کتاب الحج آیتالله حاج سیّد محمود شاهرودی نیز شرکت، و یک دوره کامل اصول فقه را ازمحضر آیتالله العظمی حاج سیّد ابوالقاسم خوئی فرا میگیرد. در این دوران، با مرحوم آیتالله حاج سیّد جواد آلعلی که در شمار علمای کشور کویت قرار داشتند، مجالس علمی مرتبی برقرار مینمودند، و بخش عمده این دروس را با هم مباحثه میکردند. ایشان در سراسر این دوران، محضر اخلاقی/عرفانیِ زاهد و عارف نامدار مرحوم آیتالله آقا سیّد محمّد کشمیری فرزند عارف بزرگ آیتالله سیّد مرتضی کشمیری را سخت غنیمت شمردند، و بسیار از محضر او آموختند و به عمل درآوردند.
بازگشت به اصفهان
آیت الله ناصری پس از آنکه به امر استادشان مرحوم آیتالله کشمیری به اصفهان بازگشت، گذشته از مجالس تدریس فقه و اصول و تفسیری که سالیانی دراز در حوزه علمیّه این شهر اقامه نمود و تا کنون نیز ادامه دارد، به تربیت نفوس مستعدّ و طالب معارف الهی نیز همّت گماشت. گذشته از جلسات درس اخلاق ایشان که در شماری از مدارس علمیّه این شهر برگزار میشود، نماز جماعت و مجالس وعظ و تذکیر ایشان که در مسجد کمرزرّین اصفهان برپاست، در میان عاشقان اهلبیت و طالبان معرفت الله از شهرتی بسزا برخوردار است.