کلیات
منطقه خودمختار قرهباغ که حدود ۴۴۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد و سرزمینهای جنوبی، غربی و شرقی آن که شامل هفت شهر است و به «قره باغ کوهستانی» موسوم است، توسط ارمنستان در بحبوحه فروپاشی «اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی» در سال ۱۳۶۹ اشغال شد.
در سالهای اخیر میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان بارها جنگ و درگیری برای بازپسگیری این مناطق صورت گرفت. بزرگترین جنگ این دو کشور جنگ ۲۰۲۰ قره باغ بود که با پیروزی آذربایجان همراه شد و در نهایت دو طرف به امضای آتش بسی موسوم به توافق ۲۰ آبان رضایت دادند.
مفاد توافق ۲۰ آبان
براساس توافق ده مادهای قرهباغ، جمهوری آذربایجان نه تنها بر مناطقی که طی حملات ۴۵ روز جنگ ۲۰۲۰ به تصرف خود درآورده است، مسلط میشود، بلکه منطقه «آغ دام» و «اراضی قازاخ»، منطقه «کلبجار» و منطقه «لاچین» را به تفصیل تا ۱۰ آذر ماه (اول دسامبر) به خود ملحق مینماید که البته به معنای بازگشت بخش اعظم سرزمینهای اشغالشده به آذربایجان خواهد بود.
نکته مهم دیگر این است که به آذربایجان امکان میدهد، در مناطق جنوبی ارمنستان به منظور اتصال زمینی نخجوان به خاک آذربایجان، یک کریدور به عرض پنج کیلومتر در اختیار بگیرد، با این توضیح که این کریدور در مالکیت ارمنستان باقی میماند و ۱۹۶۰ نیروی واحد نظامی «کنترل خدمات مرزی روسیه (F.S.B) لااقل به مدت پنج سال بر آن کنترل و نظارت خواهند داشت.
کریدور دیگری هم در منطقه لاچین واقع در غرب قرهباغ طراحی شده که ارتباط ارمنستان با این جمهوری خودمختار را تضمین میکند. البته این توافق نکات دیگری هم دارد که بعضی فرعی و بعضی وابسته به قبول طرفین قلمداد شدهاند یعنی قطعی نیستند.
در یک جمعبندی میتوان گفت این توافقی برد - باخت است که ارمنستان طرف «بازنده مطلق» آن است و از این رو بلافاصله پس از امضای آن توسط پاشینیان، تظاهرات اعتراضی گستردهای در ایروان و چند شهر دیگر ارمنستان علیه دولت این کشور به راه افتاد.
در مورد توافق 20 آبان آذربایجان ارمنستان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید
نیکول پاشینیان، نخست وزیر ارمنستان اعلام کرد که توافقنامه ای را با سران روسیه و آذربایجان برای پایان دادن به جنگ در قره باغ امضا و تصریح کرد: «این پیروزی نیست، اما تا زمانی که شما اذعان نکنید که باختهاید، شکستی در کار نخواهد بود. ما هرگز اذعان نمیکنیم که باختهایم و این آغاز عصر وحدت ملی برای ما خواهد بود.»
کد خبر: ۱۰۱۴۲۲۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۸/۲۰