در مورد تاریخ در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

وقایع اتفاقیه
امام خمینی در شامگاه 13 خرداد 1368 خورشیدی در بیمارستان تهران به علت ایست قلبی جان به جان آفرین تسلیم کرد و دیار خاکی را ترک کرد. بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران در زمان رحلت 86 سال داشت. خبر ارتحال امام صبح 14 خرداد 1368 از رادیو اعلام شد و پس از یک مراسم وداع در مصلای تهران در 16 خرداد 1368 در نزدیکی بهشت زهرا به خاک سپرده شد. پیکر امام روح الله خمینی در روز 15 خرداد 1368 به مصلای تهران منتقل شد، یخچال بزرگی با دیوارهای شیشه‌ای بر روی چند کانتینر به‌طوری قرار گرفت تا مردم بتوانند پیکر پیچیده در کفن را که عمامه‌ای سیاه سادات بر روی سینه ایشان داشت را ببینند. نماز میت در ساعات اولیه روز 16 خرداد توسط آیت الله العظمی سید محمدرضا گلپایگانی خوانده شد. پس از نماز ابتدا تصمیم گرفته شد برای تشییع جنازه کامیونی تابوت حامل پیکر را به بهشت زهرا که در 20 کیلومتری مصلا منتقل کند و یک هلی کوپتر از آغاز مسیر تابوت را همراهی می‌کرد، در میانه راه به علت هجوم جمعیت زیادی که برای تشییع پیکر آمده بودند تابوت و کفن از هم پاشید. جمعیت هیجان زده از کنترل خارج شده بود، کامیون به سمت خاکی جاده منحرف شد و هلی کوپتر به زحمت به زمین نشست و پیکر امام را برای تکفین مجدد به جماران منتقل کردند. سپس از طریق رسانه‌ها اعلام شد که خاکسپاری به روز بعد موکول شده تا از حجم جمعیت کاسته شود و در نهایت با حضور احمد خمینی و اکبر هاشمی رفسنجانی تدفین انجام شد و کانتینری جهت حفاظت بر روی قبر قرار گرفت، جمعیت شرکت‌کننده در این مراسم تا 10 میلیون نفر برآورد می‌شود که بزرگترین تشییع جنازه دنیا لقب گرفته‌است. مستند تشییع بزرگ روایتی دیدنی از پیچیدگی تشییع پیکر امام خمینی (ره) را روایت می‌کند. این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۹۷۴۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۴

در گذشته فروش لباس‌های دست دوم در تهران رونق خوبی داشت و کارخانه گلیسیرین یکی از بهترین مکان‌ها برای شست‌وشوی اینگونه لباس‌ها بود. خروجی آب‌های خنک‌کننده دستگاه‌های کارخانه، آب داغ بود و مردم به‌ویژه فروشندگان لباس‌های دست دوم به آن احتیاج داشتند.
کد خبر: ۱۳۰۹۴۳۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۴

وقایع اتفاقیه؛
روز نکبت به مجموعه‌ای از رویدادهای خشونت‌بار در سال ۱۹۴۸ اشاره دارد که طی آن بیش از ۷۵۰ هزار فلسطینی از سرزمین خود اخراج شدند و بیش از ۵۰۰ روستا ویران شد. شبه‌نظامیان صهیونیست با اجرای «نقشه دالت» اقدام به پاکسازی قومی و تخریب نظام‌مند روستاهای عربی کردند. این وقایع با اعلام موجودیت دولت اسرائیل همراه شد و موجی از آوارگی، جنگ و نابودی جامعه فلسطینی را رقم زد. فلسطینیان، کلید خانه‌های خود را نماد امید به بازگشت قرار دادند. برای آشنایی بیشتر با جزئیات تاریخ ی این فاجعه انسانی، این ویدیو را با زیرنویس اختصاصی در «تابناک» تماشا کنید.
کد خبر: ۱۳۰۹۰۴۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۱

وقایع اتفاقیه؛
انقلاب سودان در سال ۲۰۱۸ با امید به گذار دموکراتیک آغاز شد. سرنگونی عمر البشیر با حمایت نیروهای نظامی از جمله عبدالفتاح البرهان و محمد حمدان دقلو (حمیدتی) انجام شد، اما اختلاف بر سر ادغام نیروهای شبه‌نظامی در ارتش، روند انتقال قدرت را به درگیری تبدیل کرد. قدرت‌طلبی این دو فرمانده منجر به جنگ داخلی، صدها کشته و آوارگی هزاران تن شد. شکاف میان نیروهای مسلح و نیروهای پشتیبانی سریع، هرگونه تلاش برای صلح را با شکست مواجه ساخته است. معترضان که آغازگر انقلاب بودند، اکنون خود را قربانی خیانت داخلی و بی‌توجهی جهانی می‌دانند. این ویدیو را با زیرنویس اختصاصی در «تابناک» تماشا کنید.
کد خبر: ۱۳۰۹۰۴۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۱

وقایع اتفاقیه؛
با آغاز اعتراضات در سوریه در سال ۲۰۱۱ و عقب‌نشینی ارتش اسد از شمال، کردها در مناطق سنتی خود ساختار سیاسی جدیدی تحت عنوان روژاوا بنا نهادند. آن‌ها با ایجاد دولت‌های محلی و ادغام جمعیت غیرکرد در نبرد با داعش به یکی از مؤثرترین نیروها تبدیل شدند. اما این موفقیت‌ها موجب نگرانی ترکیه و کاهش حمایت آمریکا پس از شکست داعش شد. این منجر به افزایش تهدیدات نظامی و تضعیف روابط خارجی آن شده و رویای کردها برای تشکیل یک دولت مستقل را در موقعیتی شکننده قرار داد. با تماشای این ویدیو در تابناک با فراز و فرود تجربه روژاوا بیشتر آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۰۹۰۴۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۱

وقایع اتفاقیه؛
در دهه گذشته، گروه‌های افراط‌گرایی با پوشش اسلامی مانند بوکو حرام، القاعده و داعش، از خلأ حکمرانی و فقر در مناطق مختلف آفریقا بهره‌برداری کرده‌اند. از نیجریه و دریاچه چاد تا شمال مالی و سومالی، این گروه‌ها با بیعت با خلافت‌های تروریستی و بهره‌گیری از بحران‌های قومی و غذایی، پایگاه‌هایی ایجاد کرده‌اند که دولت‌های مرکزی توان مهار آن‌ها را ندارند. حملات مرگبار، ربایش و تأمین خدمات اولیه در ازای جذب نیرو، بخشی از راهبرد آن‌هاست. در این ویدیو با زیرنویس اختصاصی تابناک با ابعاد گسترش این تهدید در قاره آفریقا بیشتر آشنا شوید.
کد خبر: ۱۳۰۹۰۴۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۱

اثر انگشت انسان‌گونه‌ای که بر سنگی ۴۳ هزار ساله نقش بسته، رازهای تازه‌ای از دنیای ذهنی نئاندرتال‌ها آشکار می‌کند.
کد خبر: ۱۳۰۸۷۳۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۱۰

زندگی و زمانه جواهر لعل نهرو؛ از مبارزه تا نخست‌وزیری هند
جواهر لعل نهرو، نخست‌وزیر نخستین هند مستقل، یکی از چهره‌های ماندگار تاریخ معاصر آسیاست؛ رهبر روشنفکری که در کنار مهاتما گاندی، با استعمار کهن بریتانیا مبارزه کرد. او از طبقه نخبه هند بود اما دل در گرو رهایی ملت داشت. نهرو سال‌ها زندان‌های استعمار را تجربه کرد و پس از استقلال، ساختار هند نوین را با تکیه بر وحدت، توسعه و سکولاریسم پی‌ریزی کرد. رابطه او با انگلیس پس از استقلال، هرچند رسمی و دیپلماتیک باقی ماند، اما نهرو به استقلال واقعی و حفظ هویت ملی وفادار ماند. در کنار گاندی، او تلاش کرد خشونت را از سیاست حذف و آرمان‌گرایی را جایگزین آن کند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سخنان مختلف، نهرو را شخصیتی مهم در روند تحولات منطقه و نمونه‌ای از رهبران ضد استعماری جهان می‌دانند. ایشان نهرو را شخصی با افکار قابل مطالعه معرفی کرده و بر شناخت اندیشه‌هایش برای فهم بهتر تاریخ معاصر تأکید کرده‌اند. این روایت تصویری، نگاهی است به زندگی و زمانه مردی که هند مدرن را ساخت و استعمار را به عقب راند
کد خبر: ۱۳۰۷۷۵۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۵

وقایع اتفاقیه؛
مستند پارک مرکزی پنج به کارگردانی کن و سارا برنز و دیوید مک ماهون محصول سال ۲۰۱۲ است. این مستند به بررسی پرونده معروف "پنج نفر پارک مرکزی" می‌پردازد که در آن پنج نوجوان سیاه‌پوست و اسپانیایی‌تبار به اشتباه به جرم تجاوز به یک زن در پارک مرکزی نیویورک در سال ۱۹۸۹ محکوم شدند. این مستند با استفاده از مصاحبه‌ها، تصاویر آرشیوی و تحلیل‌های دقیق، داستانی جامع از این پرونده و تأثیرات آن بر زندگی این نوجوانان و جامعه را روایت می‌کند. این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۲۱۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۳

وقایع اتفاقیه؛
مستند «ماشین‌تحریر کالیفرنیا» به کارگردانی داگ نیکول در سال ۲۰۱۶ ساخته شده و درباره‌ی علاقه‌ی عمیق برخی افراد به ماشین‌تحریرهای قدیمی است. این فیلم با محوریت فروشگاه کوچکی به همین نام در کالیفرنیا، داستان اشتیاق و نوستالژی نسبت به فناوری‌های آنالوگ را روایت می‌کند.در این مستند، شخصیت‌هایی چون تام هنکس، جان مایر و دیگر هنرمندان و نویسندگان، درباره‌ی رابطه‌ی شخصی‌شان با ماشین‌تحریر صحبت می‌کنند. فیلم نگاهی شاعرانه به ارتباط میان انسان، خلاقیت و ابزارهای سنتی دارد و هم‌زمان، به مقاومتی فرهنگی در برابر دنیای دیجیتال اشاره می‌کند.. این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۹۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۳/۰۱

وقایع اتفاقیه؛
مستند فارنهایت ۹/۱۱ به کارگردانی مایکل مور محصول سال ۲۰۰۴ است. این مستند نگاهی انتقادی به ریاست جمهوری جرج دابلیو. بوش، جنگ در عراق و پوشش رسانه‌ای این جنگ دارد. مایکل مور در این فیلم ادعا می‌کند که رسانه‌های آمریکایی تشویق‌کننده‌های تهاجم به عراق در سال ۲۰۰۳ بوده‌اند و تحلیل دقیق یا عینی از منطق جنگ و تلفات در آنجا را ارائه ندادند.این مستند برای نخستین بار در جشنواره فیلم کن ۲۰۰۴ به نمایش درآمد و موفق به دریافت نخل طلا شد. این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۷۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۳۱

میان ایرانیان، سخنی بر زبان‌ها است که می‌گوید اصفهان نصف جهان است. پرتوِ فرهنگ بالنده و درخشانِ عصر طلایی صفوی هنوز هم در اینجا بازمانده است. این شهر برکنار شمالی زاینده رود افتاده و با سیصد هزار نفر جمعیت، شهری بزرگ است. پایتخت کنونی، ایران، تهران نه بافت آسیایی و نه ترکیب اروپایی دارد، و چندان چیزی از خلاقیت هنر و معماری در آن نیست. همانطور که گینزای نوسازی شده نه حال و هوای، ژاپنی که رنگ و روی آمریکایی دارد، نماد و نمود تهران هم سه چهارمش روسی است، اما اصفهان، ایران اصیل است. هیچ دیدارکننده این شهر برجال آن افسوس نمی‌خورد و نمی‌گوید که کاش برای نوساختن و درآوردن این شهر به سیمای امروزی تدبیری می‌شد.
کد خبر: ۱۳۰۵۷۰۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۶

وقایع اتفاقیه؛
مستند آتیکا به کارگردانی استنلی نلسون و تریسی اِی. کاری محصول سال ۲۰۲۱ است. این مستند به بررسی یکی از بزرگترین شورش‌های زندانیان در تاریخ ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۷۱ می‌پردازد. این فیلم با استفاده از تصاویر آرشیوی نادیده‌گرفته‌شده و مصاحبه با زندانیان، نگهبانان و خانواده‌های آن‌ها، روایت دقیقی از پنج روز پرتنش و خونین ارائه می‌دهد.مستند «اتیکا» نگاهی عمیق به نابرابری نژادی، خشونت دولتی و شرایط غیرانسانی در زندان‌های آمریکا دارد و همچنان بازتابی از بحران‌های حقوق بشر و عدالت اجتماعی در آن کشور است.. این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۳۱۱۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۴

انسان‌های خیرخواه، در جهان فراوانند؛ کسانی که از خود می‌گذرند و بار اهالی یک محله، شهر، سرزمین و حتی جهان را بر دوش می‌کشند و بی‌چشمداشت می‌بخشند.
کد خبر: ۱۳۰۵۴۴۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۴

وقایع اتفاقیه؛
مستند Armstrong به کارگردانی دیوید فیرهد در سال ۲۰۱۹، پرتره‌ای جامع و انسانی از زندگی نیل آرمسترانگ، نخستین انسانی که بر سطح ماه قدم گذاشت، ارائه می‌دهد. این فیلم با استفاده از تصاویر آرشیوی نادر، فیلم‌های خانوادگی دیده‌نشده و روایت و صدای هریسون فورد از نوشته‌های شخصی آرمسترانگ، از دوران کودکی او در اوهایو تا پروازهای جنگی در کره، فعالیت به‌عنوان خلبان آزمایشی، مأموریت تاریخ ی آپولو ۱۱ و زندگی پس از بازگشت به زمین را به تصویر می‌کشد. ​مستند با مصاحبه‌هایی از اعضای خانواده، دوستان و همکاران آرمسترانگ، جنبه‌های مختلف شخصیت او را بررسی می‌کند؛ از جمله تأثیر فقدان دختر خردسالش، کارن، بر زندگی‌اش و چالش‌های شهرت ناخواسته پس از مأموریت ماه. این اثر، تصویری صادقانه از مردی فروتن و مصمم ارائه می‌دهد که دستاوردهایش نه تنها علمی، بلکه انسانی و فرهنگی نیز بودند.​این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۶۲۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳

وقایع اتفاقیه
نیویورک پست با انتشار ویدیویی گزارش داد، یک تونل مخفی با قدمتی تاریخ ی زیر اتاق لینکلن در ساختمان کنگره آمریکا | United States Capitol یا ساختمان کاپیتول کشف شده است. تیم مور، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، در ویدئویی از این کشف گفت این گذرگاه قدیمی از طریق حفره‌ای در کف اتاق به راه‌پله‌ای منتهی می‌شود که احتمالاً در جریان حمله بریتانیا در سال 1814 استفاده شده است. این اتاق در گذشته اداره پست مجلس نمایندگان در دوران لینکلن بوده و به سالن مجسمه‌ها نزدیک است. بر دیوار تونل امضاهایی دیده می‌شود که ممکن است متعلق به چهره‌های تاریخ ی باشند. ساختمان کنگره، که از قرن هجدهم ساخته شده، دارای شبکه‌ای از تونل‌های زیرزمینی است؛ برخی برای جابه‌جایی و برخی برای اهداف امنیتی. این تونل به رمز و رازهای تاریخ ی پایتخت آمریکا و احتمال وجود گذرگاه‌های ناشناخته بیشتر دامن زده است. تصاویر این تونل و جزئیات را با ترجمه تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۵۲۰۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۳

وقایع اتفاقیه؛
مستند کودتای ۵۳ به کارگردانی تقی امیرانی محصول سال ۲۰۱۹ است. این مستند به بررسی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ایران می‌پردازد و نقش سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا و آمریکا در این رویداد تاریخ ی را واکاوی می‌کند. تقی امیرانی با استفاده از مصاحبه‌ها، تصاویر آرشیوی و اسناد محرمانه، داستانی جامع و جدید و کاملا مستند از این کودتا ارائه می‌دهد. این مستند با ارائه اطلاعات جامع، مخاطبان را با دنیای تاریک سیاست و تاریخ معاصر ایران بیشتر آشنا می‌کند.برش‌هایی از این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۹۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۲۰

مستند؛
مستند فراهنجارسازی (هایپرنرمالیزیشن) به کارگردانی آدام کورتیس محصول سال ۲۰۱۶ است. این مستند به بررسی چگونگی ایجاد یک "جهان خیالی" توسط دولت‌ها، موسسات مالی و شرکت‌های تکنولوژی از سال ۱۹۷۰ به این سو می‌پردازد و نگاهی عمیق و انتقادی به چگونگی شکل‌گیری دنیای پیچیده و آشفتهٔ امروز دارد. کرتیس در این مستند توضیح می‌دهد که چگونه از دههٔ ۱۹۷۰ به بعد، سیاست‌مداران، بانکداران و قدرت‌های رسانه‌ای شروع به ساختن نسخه‌ای ساده‌شده و غیرواقعی از واقعیت کردند تا بتوانند کنترل شرایط را حفظ کنند.در این فرآیند، دولت‌ها و نخبگان، در مواجهه با بحران‌ها و پیچیدگی‌ها، به جای حل مسائل واقعی، دنیایی ساختگی و قابل‌کنترل ارائه دادند؛ دنیایی که مردم در آن وانمود می‌کنند همه چیز طبیعی و عادی است، در حالی که در واقع از درون در حال فروپاشی است. این پدیده همان چیزی است که کرتیس آن را "هیپرنرمالیزیشن" می‌نامد. این مستند را در تابناک می‌بینید.
کد خبر: ۱۳۰۲۵۹۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۹

جنگ جهانی دوم در ماه مه 1945 با تسلیم بی قید و شرط آلمان به پایان رسید. روزهای 8 و 9 مه به عنوان روز پیروزی در اروپا (V-E Day) جشن گرفته می شوند. این جشن دوگانه به این دلیل است که آلمان ها در تاریخ 8 مه به متفقین غربی، از جمله بریتانیا و ایالات متحده تسلیم شدند و تسلیم جداگانه ای در تاریخ 9 مه در روسیه انجام گرفت.
کد خبر: ۱۳۰۴۳۴۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸

تعداد قابل توجهی از ایرانیان هر زمان که اصطلاح «خلیج عربی» ذکر می‌شود عمیقاً احساس توهین می‌کنند آنها این را یک بیانیه ضد ایرانی می‌دانند. در نتیجه، حتی ذکر اتفاقی خلیج عربی در ملاقات‌های شخصی یا رسمی می‌تواند به راحتی بحث‌های شدیدی را برانگیزد.
کد خبر: ۱۳۰۴۰۴۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۲/۱۸