در مورد سیزده به در در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

 

کلیات


سیزدَه‌بدَر سیزدهمین روزِ فروردین‌ماه و از جشن‌های نوروزیِ ایران است. در تقویم‌های رسمیِ ایران، بعد از انقلاب، این روز روز طبیعت نامگذاری شده‌است و از تعطیلات رسمی است.


فلسفه سیزده‌بدر


به‌طور کلی در میان جشن‌های ایرانی جشن «سیزده‌بدر» کمی مبهم است، زیرا مبنا و اساس دیگر جشن‌ها را ندارد. در کتاب‌های تاریخی اشاره  مستقیمی به وجود چنین مراسمی نشده‌است، اما در منابع کهن اشاره‌هایی به «روز سیزدهم فروردین» هست.
گفته می‌شود ایرانیان باستان در آغاز سال نو پس از دوازده روز جشن‌گرفتن و شادی‌کردن که به یاد دوازده ماه سال است، روز سیزدهم نوروز را که روز فرخنده‌ای‌ست به باغ و صحرا می‌رفتند و شادی می‌کردند و درحقیقت با این ترتیب رسمی بودن دورهً نوروز را به پایان می‌رسانیدند.

تیر روز


در گاهشماری ایرانی، هر روز ماه، نام ویژه‌ای دارد. به‌عنوان مثال، روز نخست هر ماه،  اورمزد روز و روز سیزدهم هر ماه تیر روز نامیده می‌شود و متعلق به ایزد تیر است. تیر در زبان اوستایی «تیشتَریَه» خوانده می‌شود، و هم نام تیشتر، ایزد باران می‌باشد. با توجه ۷ به اطلاق گرفتن نام ایزد باران، می‌توان گفت که تیر در نزد ایرانیان باستان نمادی از رحمت الهی بوده‌است.
تیر در کیش مزدیسنی مقام بلند و داستان شیرین و دلکشی دارد و جشن بزرگ تیر روز از تیرماه نیز که جشن تیرگان است به نام او می‌باشد.

نگاهی به ریشه اصلی جشن سیزده‌بدر


روز طبیعت (سیزده‌بدر) سنت ایرانیان باستان به مناسبت پیروزی ایزد باران بر دیو خشکسالی اَپوش‌ می‌باشد؛ و از قبل از اشو زرتشت (۱۸۰۰ قبل از میلاد) مرسوم بوده، چنان‌که در کتاب «از نوروز تا نوروز» پژوهش و نگارش آقای کوروش نیکنام (نمایندهٔ مجلس زرتشتیان) ص ۴۱ و ۴۲ آمده. سیزدهمین روز از ماه فروردین، تیر یا تِشتَر نام دارد. ایزد تیر یا تشتر که در اوستا، یَشتی هم به نام آن وجود دارد ایزد باران است و در باور پیشینیان پیش از آشو زرتشت برای این که ایزد باران در سال جدید پیروز شود و دیو خشکسالی نابود گردد باید مردمان در نیایش روز تیر ایزد از این ایزد یاد کنند و از او در خواست باریدن باران نمایند. در ایران باستان پس از برگزاری مراسم نوروزی سیزدهم که به ایزد باران تعلق داشت مردم به دشت و صحرا و کنار جویبار‌ها می‌رفتند و به شادی و پایکوبی می‌پرداختند و آرزوی بارش باران را از خداوند می‌نمودند. اکنون هم زرتشتیان از بامداد روز تِشتَر ایزد و فروردین ماه، سفره نوروزی را برمی‌چینند، خوردنی‌ها و مقداری آجیل و شیرینی‌های باقی‌مانده در سفره نوروز را با خود به طبیعت می‌برند، و شِشه سبزه‌های موجود در سفره را با خود برمی‌دارند و به دشت و صحرا و کنار چشمه‌ها یا آب‌های روان می‌روند. سبزهٔ خود را در کنار جویبار‌ها به آب روان می‌سپارند و آرزو می‌کنند که سالی پربرکت و خرم داشته باشند. تا پسین آن روز را بیرون از خانه هستند و در طبیعت و میان سبزه و صحرا به شادمانی می‌پردازند. (توضیح: در اسطوره‌های ایرانی، ایزد باران همواره به‌صورت اسبی با دیو خشکسالی که دیو اپوش نام دارد در جنگ و مبارزه است و اگر تیر ایزد پیروز شود، باران می‌بارد و چشمه‌ها می‌جوشند و رود‌ها روان می‌گردند و سرسبزی را به ارمغان می‌آورند).

تعطیلی


سیزده نوروز در ایران تعطیل رسمی است. در بخشنامه ۱۰۱۶ مورخ اول آبان ۱۳۴۷ به کلیه وزارتخانه‌ها و موسسات و بنگاه‌ها و شرکت‌های دولتی و وابسته به دولت و بر طبق تصمیم جلسه مورخ ۱۶ اسفند ۱۳۴۶ هیئت وزیران، در فهرست تعطیلات رسمی در ایران؛ روز سیزده نوروز تعطیل رسمی اعلام شده بود.

واژه سیزده‌بدر


مشهور است که واژه سیزده‌بدر به‌معنای «در کردن نحسیِ سیزده» است. اما وقتی به معانی واژه‌ها نگاه کنیم برداشت دیگری از این واژه می‌توان داشت. «در» به‌جای «دره و دشت» می‌تواند جایگزین شود. به‌عنوان مثال، علامه دهخدا، واژه «در و دشت» را مخفف «دره و دشت» می‌داند.
چو هر دو سپاه اندرآمد ز جای
تو گفتی که دارد در و دشت پای
یکی از معانی واژه «به»، «طرف و سوی» است. مانند اینکه می‌گوییم «به فروشگاه».
پس با نگاهی کلی می‌توان گفت واژه «سیزده‌بدر» به‌معنای «سیزدهم به‌سوی در و دشت شدن» می‌باشد که همان معنی بیرون‌رفتن و در دامان طبیعت سرکردن را می‌دهد. البته در مورد درستی معنی این واژه همچنان اختلاف نظر وجود دارد.

پیشینه


در کتاب‌های تاریخی پیش از قاجار اشاره مستقیم و دقیقی به وجود چنین مراسمی نشده‌است، اما مهرداد بهار در کتاب «از اسطوره تا تاریخ» خود اشاره‌ای کوتاه به جشن و پایکوبی مردم در اماکن عمومی و حتی بی‌روپوش و روبنده در خیابان آمدن زنان در دوران صفوی‌ می‌کند که این موضوع نزدیک به آیین‌های سیزده به در‌ می‌باشد.

دوره قاجار


عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی من چگونگی انجام این مراسم در دورهٔ قاجار را با جزئیات شرح داده‌است.  ادوارد یاکوب پولاک هم دربارهٔ مراسم سیزده‌بدر چنین می‌نویسد:
سرانجام روز سیزدهم، یعنی آخرین روز عید فرامی‌رسد. مطابق با یک رسم کهن، گویا تمام خانه‌ها در چنین روزی معروض خطر ویرانی هستند. به همین دلیل همه از دروازهٔ شهر خارج می‌شوند و به باغ‌ها روی می‌آورند.

آیین‌های سیزده‌بدر


این رویداد دارای آیین‌های ویژه‌ای است که در درازای تاریخ پدید آمده و اندک اندک چهره سنت به خود گرفته‌است. از آن جمله می‌توان آیین‌های زیر را برشمرد.
گره زدن سبزه
سبزه به رود سپردن
خوردن کاهو و سکنجبین
پختن خوراک‌های گوناگون به ویژه آش رشته
پرتاب ۱۳ عدد سنگ به ویژه مناطق (کرد نشین)
سبزه گره زدن
یکی از آیین‌های این روز سبزه گره زدن است که بیش‌تر جوانان در این روز این کار را انجام می‌دهند. گره زدن سبزه به معنای گره زدن زندگی با طبیعت است که همیشه سبز و شاداب باقی بمانیم

فلسفه سبزه گره زدن


افسانه آفرینش در ایران و مسئله نخستین بشر و نخستین شاه و دانستن روایاتی درباره کیومرث حائز اهمیت زیادی است. در اوستا چندین بار از کیومرث سخن به میان آمده و او را اولین پادشاه و نیز نخستین بشر نامیده‌است. گفته‌های حمزه اصفهانی در کتاب سنی ملوک الارض و الانبیا صفحات ۲۹–۲۳ و گفته‌های آثارالباقیه بر پایه همان آگاهی است که در منابع پهلوی وجود دارد. مشیه و مشیانه که دختر و پسر دوقلوی کیومرث بودند، روز سیزدهم فروردین برای اولین بار در جهان با هم ازدواج نمودند. در آن زمان، چون عقد و نکاحی شناخته شده نبود آن دو به وسیله گره زدن دو شاخه مورد، پایه ازدواج خود را بنا نهادند و، چون ایرانیان باستان از این راز به‌خوبی آگاهی داشتند، آن مراسم را - به ویژه دختران و پسران دم بخت - انجام می‌دادند و امروز هم دختران و پسران برای بستن پیمان زناشویی نیت می‌کنند و علف گره می‌زنند.  در مناطق کردنشین، در پایان روز سیزده‌بدر ۱۳ عدد سنگ را به پشت سر پرتاب می‌کنند؛ بدین معنا که آرزو می‌کنند بلایا و شومی‌ها از شخص دور شود و به‌ازای هر سنگ یک آرزوی نیک می‌کنند.

 

سیزده به در و کرونا


به واسطه شیوع ویروس کرونا در ایران در سال های 1399 و 1400، مسئولان امر و متولیان بهداشت و درمان با هدف مقابله با شیوع بیشتر ویرس اجازه حضور شهروندان در فضاهای باز عمومی مثل پارک ها و مناطق گردشگری را ندادند.

 

 

در مورد سیزده به در در ویکی تابناک بیشتر بخوانید

هر سال در سیزدهمین روزِ فروردین‌ماه که به آن سیزده بدر یا روز آشتی با طبیعت گفته می‌شود و از جشن‌های نوروزی ایران به شمار می‌رود. امسال با توجه به قرار گرفتن روز طبیعت در ماه مبارک رمضان بسیاری از شهروندان با حضور در ساعات پایانی روز در پارک ملت افطار را در دامان طبیعت صرف کردند.
کد خبر: ۱۲۲۹۸۸۸   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۴

اگر نخواهیم چشم‌ها را بر واقعیت ببندیم، در ماجرای دستورالعمل تعطیلی بوستان ها، یک طرف ماجرا در خوشبینانه‌ترین حالت قصد کتمان واقعیت را دارد. در یک سوی ماجرا، فرماندار قزوین مدعی است که استان قزوین حتی به «تصمیم» هم رسیده است و در طرف دیگر وزیر کشور و معاون امنیتی او مدعی‌اند که اساسا در وزارتخانه تصمیمی در این باره گرفته نشده و چنین «اطلاعیه‌»ای وجود خارجی ندارد.
کد خبر: ۱۲۲۹۸۶۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۴

نبض خبر
پلیس پارک‌ها را در روز سیزده به در با هلی کوپتر رصد کرده است. تصاویری از سرهنگ سید ابوالفضل موسوی پور رئیس پلیس راهور تهران بزرگ در حال رصد هوایی وضعیت اماکن تفریحی و تفرجگاه‌های پایتخت در روز طبیعت می‌بینید.
کد خبر: ۱۲۲۹۷۹۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۳

برنامه‌ریزی برای «سیزده‌بِه‌دَر» و گذراندن این روز در طبیعت دغدغه بعضی از خانواده‌هاست؛ دغدغه‌ای که البته با توجه به همزمانی نوروز و ماه رمضان شاید کمرنگ‌تر شده باشد. با این وجود،‌ اما برخی معتقدند اگر در خانه بمانند، نحسیِ سیزدهم فروردین دامن‌گیرشان می‌شود بنابراین حتی برای یک پیاده‌روی کوتاه از منزل خارج می‌شوند. اما واقعا این روز نحس است؟
کد خبر: ۱۲۲۹۷۲۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۳

شبکه‌های سیما در ۱۳ فروردین، فیلم‌های سینمایی متنوعی را پخش می‌کنند.
کد خبر: ۱۲۲۹۷۱۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۳

سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان از تعطیلی بناهای تاریخی استان در روز سیزدهم فروردین خبر داد.
کد خبر: ۱۲۲۹۵۶۹   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۲

سازمان هواشناسی کشور اعلام کرد: امروز و فردا ۱۲ و ۱۳ فروردین در ۱۳ استان در ساعت‌هایی از روز رگبار باران و یا باد شدید و گرد و خاک پیش بینی می‌شود.
کد خبر: ۱۲۲۹۵۶۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۲

مدیرحوزه‌های علمیه گفت:با توجه به تقارن روز طبیعت با شهادت امام علی(ع)که احیای زمین و سرسبزی از نشانه‌های دوران حیات ایشان است،جادارد به ترویج فرهنگ آبادنی زمین با کاشت درخت پرداخته شود.
کد خبر: ۱۲۲۹۵۶۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۲

معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، صدور اطلاعیه مبنی بر تعطیلی پارکها و بوستان‌ها را در ۱۳ فروردین روز طبیعت تکذیب کرد.
کد خبر: ۱۲۲۹۵۶۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۲

مردم تهران در سیزدهمین روز از نوروز ۱۴۰۲ که روز طبیعت و سیزده بدر نامیده می شود با حضور در پارک جنگلی و دریاچه چیتگر دل به طبیعت سپرده و خاطرات شیرینی را در آخرین روز تعطیلات سال نو رقم زدند.
کد خبر: ۱۱۶۹۶۹۳   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۴

سیزده فروردین، جشن بدرقه نوروز و یکی از مهمترین رسم‌های ایرانیان از گذشته‌های دور بوده و به عنوان روز طبیعت در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته است. هر ساله در این تاریخ مردم ایران با حضور در طبیعت این روز را گرامی می‌دارند.
کد خبر: ۱۱۶۹۶۲۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۳

مدیر دفتر بهره‌ برداری و نگهداری تاسیسات آبی و برقابی شرکت آب منطقه‌ای تهران نسبت به بارش باران و برف و احتمال سیلابی شدن رودخانه های استان هشدار داد و گفت: تقاضای ما از مردم این است که از اتراق و تردد در اطراف رودخانه ها جدا خودداری کنند.
کد خبر: ۱۱۶۹۶۰۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۳

رئیس پلیس راهور فراجا توصیه‌ها و هشدارهایی را همزمان با روز طبیعیت و بازگشت مسافران از سفرهای نوروزی ارائه کرد.
کد خبر: ۱۱۶۹۵۸۵   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۳

شاخص آلودگی هوا در حال حاضر بر روی عدد ۶۱ قرار دارد و کیفیت هوای پایتخت قابل قبول است.
کد خبر: ۱۱۶۹۵۸۴   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۳

سیزده‌بدر آخرین روز از تعطیلات نوروزی است که ایرانیان بنا به رسمی دیرینه به دل طبیعت می‌زنند تا نحسی یک سال را از تن و زندگی خود بیرون و سالی شاد را آغاز کنند اما در چند سال گذشته این روز برای محیط‌زیست به عذاب بزرگی تبدیل شده به طوری که در پایان روز زخم‌های زیادی بر پیکر طبیعت برجای می‌ماند.
کد خبر: ۱۱۶۹۵۸۱   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۳

معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهنمایی و رانندگی در آستانه روز طبیعت هشدارها و توصیه‌هایی را به شهروندان ارائه کرد.
کد خبر: ۱۱۶۹۴۹۶   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۲

پایگاه‌های میراث‌ملی، جهانی و موزه‌های تحت پوشش وزارت میراث‌فرهنگی در روز سیزدهم فروردین تعطیل است.
کد خبر: ۱۱۶۹۴۹۰   تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۲

دروغِ اول آوریل و سیزده‌به‌در به‌دلیل تقارن تاریخی با یکدیگر، با فرهنگ ما هم‎‌ تاحدی عجین شده‌ و در ایران سنّتی به نام دروغ سیزده به راه انداخته‌است.
کد خبر: ۱۱۱۱۸۷۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۱/۱۴

حضور مردم در پارک‌ها و فضای سبز شهری در روز سیزده فروردین را ببینید.
کد خبر: ۱۱۱۱۸۲۷   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۱/۱۳

معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور گفت: ریختن هر چیزی از جمله سبزه در سطح راه ممنوع و دارای جریمه است.
کد خبر: ۱۱۱۱۷۹۲   تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۱/۱۳

nabzefanavari
ostanha
bato
farhangi
jahan
economic
sport
social
parliment
نبض بورس - داخلی - ستون چپ