نرخ بیکاری سال 88 به 9 /11 درصد افزایش یافت

55 روز پس از اتمام سال 88 بالاخره نرخ بیکاری این سال 11.9 درصد اعلام شد که نسبت به سال 87 به میزان 1.5 درصد افزایش یافته است.

هرچند به طور معمول نرخ بیکاری هر فصلی حداکثر 20 روز پس از اتمام آن فصل اعلام می شد، اما در اعلام نرخ بیکاری سال 88 آن قدر تعلل صورت گرفت که دیگر کمتر کسی متوجه این قضیه است. با وجود این، معاون کارآفرینی و توسعه اشتغال وزارت کار در سکوت مرکز آمار و وزیر کار در مورد اعلام نرخ بیکاری، این میزان را اعلام کرد.

حمید حاجی عبدالوهاب در گفت وگو با خبرنگار «تهران امروز» با اعلام نرخ بیکاری 11.9 درصدی سال 88 اذعان می کند که این نرخ نسبت به سال 87 به میزان 1.5 درصد افزایش یافته است. وی در ادامه علت این افزایش را مشکلات ناشی از بحران اقتصادی جهانی می داند و می گوید: افزایش نرخ بیکاری خیلی از کشورها بیش از این و افزایش ما خیلی بهتر بود. چرا که در سایر کشورها و کشورهای پیشرفته حتی نرخ بیکاری آنها دو رقمی شد. حاجی عبدالوهاب ادامه می دهد: مقداری به این شکل بود و به این علت افراد شغل خود را از دست دادند و از سوی دیگر سرمایه گذاری کمتری در کشور صورت گرفت و در نتیجه شغل کمتری نیز ایجاد شد.

بدین ترتیب با این سخنان معاون وزیر کار مشخص می شود که نرخ بیکاری فصل زمستان سال گذشته بیشترین میزان در طول سال های فعالیت دولت نهم و دهم بوده است. قبل از این نرخ های بیکاری سه فصل بهار، تابستان و پاییز سال گذشته به ترتیب 11.2 ، 11.3 و 11.3 درصد اعلام شده بود و تنها در صورتی نرخ بیکاری سال 88 ، 11.9 درصد می شود که نرخ بیکاری فصل زمستان سال گذشته 13.8 درصد باشد. این در حالی است که پیش از این بالاترین نرخ بیکاری در طول فعالیت های دولت نهم و دهم 12.5 درصد سال 87 بود.

فاصله 3.5 درصدی نرخ بیکاری با برنامه

نرخ بیکاری 11.9 درصدی سال 88 جدای از همه آثارش، حاکی از فاصله فاحش آن با نرخ بیکاری مدنظر برنامه چهارم توسعه کشور است. طبق برنامه چهارم قرار بر این بود که میزان نرخ بیکاری کشور در پایان سال 88 به 8.4 درصد کاهش یابد که در عمل این نرخ 11.9 درصد اعلام شده است. حال بماند که در تعیین همین نرخ بیکاری فصلی خیلی از کارشناسان و فعالان عرصه اشتغال کشور از جمله رئیس فراکسیون کارگری کشور انتقادهایی دارند و اصلا اعتقادی به روش کسب این نرخ ندارند!

معاون وزیر کار نیز در این مورد ابراز می کند: برای برنامه چهارم ایجاد سالانه 920 هزار فرصت شغلی مدنظر و قرار بود در پایان سال این برنامه نرخ بیکاری به 8.4 درصد کاهش یابد اما این نرخ به 11.9 درصد رسیده است.

وی در پاسخ به سوالی در مورد علت محقق نشدن نرخ بیکاری مدنظر برنامه چهارم توضیح می دهد: یکی از دلایل آن این بود که برای رسیدن به نرخ بیکاری مدنظر، در عمل نیاز به ایجاد سالانه یک میلیون و 200 هزار شغل جدید بود نه همان 920 هزار شغلی که در برنامه عنوان شده بود. وی در این مورد به افزایش شدید ظرفیت دانشگاه‌ها به عنوان علل دیگر اشاره و بیان می کند: در این چهار سال رقمی نزدیک به همان 920 هزار شغل مدنظر برنامه چهارم، فرصت شغلی ایجاد شد.

معاون کارآفرینی و توسعه اشتغال وزارت کار در مورد سهم طرح اصلی ایجاد شغل دولت نهم یعنی بنگاه های زودبازده از این میزان شغل ایجاد شده در چهار سال اخیر نیز عنوان می کند: توسط بنگاه های زودبازده طی سه سال بیش از یک میلیون و 160 هزار فرصت شغلی ایجاد شد که به عبارتی سالانه بیش از 380 هزار شغل از این طریق ایجاد شد.

وی همچنین در پاسخ به سوالی دیگر مبنی بر اینکه بقیه شغل های ایجاد شده طی این سال ها از چه طریقی به وجود آمدند؟ می گوید: بقیه این شغل ها توسط طرح های بزرگ صنعتی و بخش های معدنی که سرمایه گذاری برای آنها صورت گرفت ایجاد شدند و همچنین مقداری شغل هم در بخش کشاورزی، خدمات، خودروسازی، پتروشیمی، IT و بخش های دیگر به وجود آمد. با همه این سخنان معاون وزیر کار نمی‌توان از تحقق نیافتن نرخ بیکاری مدنظر برنامه چهارم صرف نظر کرد که خودش هم آن را کتمان نمی کند.

چشم انداز اشتغال در برنامه پنجم

جدای از وضعیت حال حاضر، نرخ بیکاری کشور و بیکاری سال های برنامه چهارم که عبدالوهاب آنها را تشریح کرد، بخش دیگر، وضعیت نرخ بیکاری در برنامه پنجم بود که وی در این مورد هم توضیح می دهد: در برنامه پنج ساله پنجم توسعه برای رسیدن به نرخ بیکاری هفت درصد نیاز است که سالانه یک میلیون و 200 هزار نفر شغل ایجاد شود که در مجموع با ایجاد 5500 شغل در این سال ها نرخ بیکاری مدنظر محقق خواهد شد.

از سوی دیگر از آنجایی که هنوز برنامه پنجم به صورت رسمی تدوین و تصویب نشده و مشخص نیست که زمان شروع و اتمام برنامه پنجم توسعه چه سالی خواهد بود، بنابراین نمی توان با استناد به این سخنان معاون وزیر کار مدعی شد که در چه سالی نرخ بیکاری کشور به هفت درصد کاهش خواهد یافت. اما آنچه که در حد هشدار می تواند برای مسئولان و مردم باشد استمرار روند صعودی این نرخ بیکاری است که در هر چهار نرخ بیکاری سال گذشته در مقایسه با نرخ بیکاری مدت مشابه سال 87، افزایش یافته است.

این میزان افزایش در این چهار فصل به ترتیب، 1.6 ، 1.1 ، 1.8 و 1.3 درصد بود که به هر حال نشان می دهد انگار هنوز افزایش نرخ بیکاری قصد ندارد متوقف شود که در نهایت این میزان افزایش نسبت به سال قبل خود 1.5 درصد اعلام شد.

جدای از این، نرخ بیکاری سال 88 در حالی نسبت به سال 87 به میزان 1.5 درصد افزایش یافته که این نرخ در سال 87 نسبت به سال قبل خود، به میزان 0.2 درصد، در سال 86 نسبت به سال قبل خود 0.6 درصد و در سال 85 نسبت به سال قبل خود 0.2 درصد کاهش یافته بود.