حراج سلامت در خيابانهاي بندرعباس
ابتداييترين نياز غيرزيستي انسان، احساس امنيت است كه از مهمترين عوامل ايجادكننده آن تأمين سلامت انسان است.
به گزارش همشهری، انسان سالم، محور توسعه پايدار است. هيچ جامعهاي بدون انسان سالم به رشد، ترقي و توسعه دست نخواهد يافت. چند سالي است كه شعار «تأمين سلامت» نقل محافل بهداشتي است و با آب و تاب فراوان در همايشها و كنفرانسها بيان ميشود، اما چيزي كه در سطح شهرها ميبينيم با شعارها فاصله دارد. با وجود تمام كارهايي كه در زمينه بهداشت در شهر بندرعباس انجام شده است، اين شهر هنوز با مشكلات فراواني در اين زمينه دست و پنجه نرم ميكند. براي مشاهده واقعيتها كافي است سري به چند خيابان يا يكي از بازارهاي متعدد شهر بزنيد؛ تنها عاملي كه محلي از اعراب ندارد، بهداشت است.
بازار روز بندرعباس آينه تمامنمايي از حراج سلامت است. از ابتدا كه وارد بازار ميشويد، خانمهاي دستفروشي را ميبينيد كه انواع نانهاي چيده شده روي صندوقها و كارتنهاي ميوه را به شما عرضه كنند. كمي جلوتر بساط متنوعتري برپاست؛ انواع قوطيهاي كمپوت، كنسرو و ربگوجهفرنگي خودنمايي ميكنند كه در هواي گرم و آفتابي همه شكل و خاصيت خود را از دست ميدهند. نكته مهم و جالب اينكه در اين بساطها مواد لبني هم عرضه ميشوند، خصوصا پنير كه بهدليل زير قيمت بازار بودن مشتريان زيادي دارد.
از اين بساط رنگارنگ كه بگذريم، خرما فروشان نبش دوم بازار هم حكايتي دارند. آنها سالهاي سال است كه اينجا اتراق كردهاند و كسي هم كاري به كارشان ندارد؛ انواع خرما را بدون پوشش عرضه ميكنند و انواع مگس، زنبور و حشرات ديگر روي سينيها، مهماني شيريني براي خود برپا كردهاند. اين خرماهاي آلوده با دستهاي بدون دستكش عرضه ميشوند. فروشندگان با يك دست صيفي ميفروشند و با دست ديگر خرما.
همراه ما تا وسط بازار روز پشت مسجد امام (ره) بياييد. اينجا براي خود حكايتي دارد. اين فضاي كوچك براي خود بازاري است جدا. به قول معروف از شير مرغ تا جان آدميزاد در اين محل پيدا ميشود. عرضه ماهي بدون يخچال آن هم در هواي بسيار گرم بندرعباس فراوان ديده ميشود؛ نيز ماهيهايي كه روي يك تكه كارتن قطعهقطعه و بدون شستوشو تحويل مشتريان ميشوند.
اگر تمايلي به خريد ماهي هم نداشته باشيد، بوي بسيار مشمئزكنندهاي كه از امعاء و احشاي ماهي به مشام ميرسد، گذر از اين قسمت را براي شما غيرقابل تحمل ميكند. ظاهراً تدارك خوراك ماهي به پياز، گوجه، ماست و روغن محلي (در ظروف نوشابههاي چند بار مصرف شده) نياز دارد و همه اينها در بساط خانمهاي اين بازار براي عرضه به خريداران آماده است.
حالا از بازار بيرون ميآييم و سري به محلات بندرعباس ميزنيم. ابتداي شب به هر محلهاي كه پا بگذاريد، كنار هر تير چراغ برق يا سر نبش هر كوچهاي بساط گرم فلافل و سمبوسه و به تازگي هم باقالي برپاست. علاوه بر اين تماشاي ماهيهاي روي گاري يا داخل فرغون در محلات، شما را با يكي ديگر از مصاديق بارز به خطر افتادن سلامت افراد جامعه آشنا ميكند. فروشندگان اين خوراكيها بدون هيچگونه ترسي از مأموران بهداشت يا... اين ماهيها را روانه سفره مردم ميكنند.
اما در مركز هرمزگان و در محلههاي قديمي چيزهاي ديگري هم ديده ميشوند؛ ازجمله دامهاي سرگردان. اين دامها، بيشتر از زبالههاي مختلف تغذيه ميكنند و بعد از ذبح اين دامها،گوشت آلودهشان روانه قصابيها ميشود. شايد هم مهري روي ران آنها خورده باشد.
حكايت «خور» هاي سطح شهر بندرعباس از آن دست حكايتهايي است كه از مثنوي هفتاد من بيشتر شده است. با وجود اينكه بارها و بارها رسيدگي به اين خورها و ساماندهي آنها از تريبونهاي مختلف، حتي تريبون نماز جمعه هم اعلام شده است، هنوز اقدامي براي ساماندهي آنها صورت نگرفته است و بهعنوان مهمترين منبع آلودگي درون شهر، سلامت مردم را تهديد ميكنند.
بگذريم از سوپرماركتهايي كه گالنهاي آب معدني آنها قسمتي از سطح پيادهروها را ميپوشاند و در عين حال در معرض نور مستقيم آفتاب قرار دارند يا يخچالهاي حاوي مواد غذايي كه براي جلب توجه مشتري پشت شيشه مغازهها جا خوش كردهاند و در نور شديد و گرم خورشيد، خود و مواد غذايي داخل آنها حمام آفتاب ميگيرند.
در اين باره رئيس دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و درماني هرمزگان، مقوله بهداشت شهر بندرعباس را مربوط به امروز و ديروز نميداند، بلكه از نظر او اين موضوع سابقه طولاني دارد. به گفته دكتر شكري، فقط دانشگاه علوم پزشكي مسئول رسيدگي به كمبودهاي بهداشتي و رفع بنيادي آنها نيست، بلكه بسياري از ادارات، نهادها و سازمانها در خط مقدم اين مشكل هستند.
دكتر شكري ميگويد: «آنچه امروز بهعنوان انتقاد از وضعيت بهداشت شهر بندرعباس از تريبونهاي عمومي مطرح ميشود، تمركز جدي بر وضعيت نامناسب بهداشت و حوزههاي شهري و متعاقب آن افزايش حيوانات موذي است كه دانشگاه علوم پزشكي نيز با منتقدان، هم صداست.»
رئيس دانشگاه علوم پزشكي استان رسيدگي به وضعيت « خور» ها، جمعآوري به موقع زبالهها و نظافت عمومي شهر را از جمله نكات كليدي ميداند كه غفلت از آن ميتواند عواقب ناگواري را متوجه سلامت عمومي مردم كند.
فرماندار بندرعباس نيز معتقد است كه بندرعباس مشكلات بهداشتي فراواني دارد. از نظر او سلامت و بهداشت مردم بايد در اولويت كاري مسئولان باشد و كميتههاي تخصصي هم بايد براي رفع مشكلات بهداشتي مردم تشكيل شود.
عباس امينيزاده ميگويد كه تمام دستگاههاي اجرايي شهرستان موظف هستند با تمام امكانات خود براي رفع مشكلات بهداشتي شهر با مركز بهداشت همكاري كنند. وي از آغاز كار آموزش كاركنان واحدهاي صنفي كه مستقيماً با مواد غذايي سروكار دارند هم خبر داد و اعلام كرد كه طرح جامع بهداشتي شهرستان بندرعباس در حال تدوين است كه براساس آن توجه به آموزش، رسيدگي به شكايات مردم و برخورد قانوني با متخلفان اجرا خواهد شد.
شهردار بندرعباس البته درباره ساماندهي
« خور»ها گفته است كه ديواركشي، رنگآميزي و جمعآوري زبالهها از سطح « خور»هاي بندرعباس انجام شده است و براي ساماندهي كامل آنها، شركت آب و فاضلاب استان بايد به تعهدات خود در راستاي ايجاد شبكه فاضلاب عمل كند. شريف شريفينژاد وجود محلات مختلف شهر بندرعباس مانند محله چاهستانيها، دوراهي ايسيني تا شمال بهشت زهرا(س)، كوي ملت، بخشي از محله600 دستگاه، زمينهاي غرب نيروي دريايي و شهرك نبوت را از جمله عواملي ميداند كه سلامت شهروندان را به خطر مياندازد چون شبكه فاصلاب ندارند. بهنظر او ، تاخير و تعلل شركت آب و فاضلاب در اجراي وظايف و تعهدات خود در ايجاد شبكه فاضلاب شهري باعث رهاسازي فاضلاب اين محلات به درون جويها، كانالها و معابر عمومي ميشود.
وي تخليه پسماند تصفيهخانه شركت آب و فاضلاب در شمال دوراهي ايسيني و رهاسازي آن در خور گورسوزان را از عوامل تاثيرگذار در افزايش گل و لاي اين خور و آلودگي زيستمحيطي ميداند و ميگويد كه ما هيچگاه از انجام كار، شانه خالي نكردهايم.
بندرعباس به دليل موقعيتي كه دارد، بيش از آنكه مركز يك استان باشد، يكي از شريانهاي اقتصادي كشور است و به اين دليل نه تنها بايد از نظر منظر شهري مورد توجه قرار گيرد، بلكه بايد ديگر مشكلات پيش روي اين شهر رفع شود تا بتوان شهري ايدهآل و در شأن مردم اين استان و كشور داشت.
