بحران مالی بی‌سابقه بنگاه‌های اقتصادی ایران

«خبر آنلاین» در گزارشی نوشت:
براساس آمارهای بانک مرکزی رکورد چک‌های برگشتی در سال 88 شکسته شد.

«چک اعتیاد می‌آورد و برای کاسب چیزی جز دردسرندارد، چک پدرمادر نداره وقتی کشیدی یا گرفتی حسابت رسیده است، چک رو نه بکش نه قبول کن» این عباراتی است که در میان بازارها و فعالان اقتصادی دهان به دهان می‌چرخد. شاید کمتر کسی را بتوان در عرصه فعالیت اقتصادی پیدا کرد که یک بار در معامله‌ای با چکی که صادر کرده یا قبول کرده دچار مشکل نشده باشد.

در مورد دلایل مشکلاتی که تبادل چک در معاملات دارد بحث‌های زیادی مطرح شده است و طی یک دهه گذشته حداقل اصلاح قانون چک دوبار در مجلس مطرح شده است ولی به نتیجه نرسیده و همچنان شاهد مشکلات استفاده از این سند تجاری در عرصه اقتصاد کشور هستیم اما گذشته از ریشه‌های حقوقی و دلایلی که برای ان بر شمرده می‌شود این سند پرداخت که در جمع اوراق بهاردار اقتصاد کشور است به دلیل انکه بار اصلی مبادلات سلف و حتی بخشی از مبادلات نقدی عرصه اقتصاد کشور را به دوش می‌کشد میزان مبادله آن و وضعیت چک‌های برگشت خورده به عنوان یک شاخص قابل بررسی وضعیت واحدهای کوچک اقتصادی کشور مطرح است.

افزایش تعداد مبادله این سند به نوعی خبر از رونق و چشم انداز روشن مبادلات دارد و کاهش تعداد می‌تواند بازتاب نگاه بدبینانه به آینده و تمایل به مبادلات نقدی از یک سو و وجود رکورد در عرصه اقتصادی کشور باشد.

نگاهی به امارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد رکورد صدور چک‌های بی محل در سال 88 شکسته شده است بطوری که از هر 10 چک مبادله شده در این سال یک برگ چک بر گشت خورده است که این رقم طی سال 78به بعد در اقتصاد ایران بی سابقه است.

این آمارها اگرچه براساس اطلاعات اتاق پایاپای اسناد بانکی تهران تهیه شده است ولی به دلیل آنکه مبادلات بین استانی نیز در این اتاق انجام می‌شود به نوعی نماد مبادله اسناد بانکی کشور محسوب می‌شود.

بر اساس این اطلاعات تعداد چک‌های مبادله شده در سال 88به رقم 47 میلیون برگ رسیده است که در مقایسه با سال 87 نشان از کاهش 34 درصدی تعداد چک‌های مبادله شده دارد و البته از نظر رقم کاهش تنها 0.7 درصد کاهش پیدا کرده است که گویای افزایش ارزش جکهای مورد مبادله بوده و می‌توان گفت در سال 88مبادله‌های سلف محدود به ارقام بالا شده است و تمایل به مبادلات نقدی بیش از مبادلات سلف بوده که می‌تواند به نوعی خبر از نگرانی فعالین اقتصادی از چشم انداز اقتصادی کشور داشته باشد که البته با توجه به نگرانی‌های ناشی از اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها این نگرانی قابل توجیه است.

بر اساس این آمار متوسط ارزش چک‌های مورد مبادله قرار گرفته در سال 88 به رقم 9.75 میلیون تومان بوده است که درمقایسه با سال 87معادل 33درصد رشد پیدا کرده است.



آمارهای مربوط به چک‌های برگشتی در سال 88 نشان می‌دهد در این سال بالغ بر 5.09 میلیون برگ چک برگشت خورده که ارزش این اسناد معادل 23 هزار میلیارد تومان بوده است یعنی از نظر تعداد 10.7 درصد از کل چک‌های مبادله شده و از نظر ارزش معادل 5 درصد کل ارزش اسناد مبادله شده برگشت خورده است.

این ارقام هم از نظر ارزش و هم از نظر تعداد طی یک دهه گذشته در اقتصاد ایران بی سابقه بوده است.همچنین این آمار نشان می‌دهد در سال 88 متوسط ارزش هر چک برگشت خورده معادل 4 میلیون و 600هزار تومان بوده است که در مقایسه با سال 87 معدل 8.6 درصد افزایش داشته است.