گزيده سرمقاله روزنامههاي صبح امروز
کد خبر: ۹۶۳۷۲
| | 3135 بازدید
كيهان
«حلقه جديد توطئه عليه مردم عراق» عنوان يادداشت روز روزنامه كيهان به قلم سعدالله زارعي است كه در آن ميخوانيد:
شرايط سياسي كنوني عراق با ورود دو عنصر حقوقي فرايند پيچيده اي پيدا كرده است؛ ابطال آراء 52 نفر از كانديداهاي انتخابات و بازشماري آراء انتخاباتي در بغداد دو عنصر جديدي هستند كه از يك سو مجادله سياسي را در عراق شدت بخشيده و از سوي ديگر اعلام نهايي نتيجه انتخابات و استقرار منتخبين جديد را با تاخير مواجه كرده است.
چند هفته قبل از برگزاري انتخابات پارلماني- 16اسفند- زمزمههايي وجود داشت كه از دخالت جدي عوامل خارجي در فرايند انتخابات حكايت مي كرد. اين زمزمهها با برگزاري انتخابات تشديد شد و در هفتههاي پس از انتخابات به اوج رسيد.
يك روز پس از برگزاري انتخابات، سايت ايلاف وابسته به عربستان سعودي نوشت: «آمريكا براي نوري مالكي پيامهايي را با اين مضمون ارسال كرده است كه در صورت شكست در انتخابات اگر قدرت را بصورت مسالمت آميز تحويل ندهد، نظاميان آمريكايي دولت وي را ظرف سه روز سرنگون خواهند كرد.» همزمان با اين تهديدات، اوباما از پيروزي انتخاباتي سكولاريزم بر حكومت مذهبي در عراق خبر داد. شبكه دويچه وله- آلمان- پيروز اول ميدان را «ائتلاف سكولارها» معرفي كرد و در عين حال از «آغاز فرايند بسيار پيچيده در جابجايي دولت در بغداد» خبر داد و راديو صداي آمريكا- شبكه تلويزيوني VOA- از پيروزي ائتلاف غيرمذهبي در انتخابات عراق سخن گفت.
صحنه سازي براي وانمودكردن پيروزي سكولارها در انتخابات عراق در حالي بود كه موقعيت سكولارها در انتخابات دوره دوم مجلس به هيچ وجه بهبود پيدا نكرده بود. آنان فقط با مصادره كانديداهاي اهل سنت و كرسيهايي كه اين گروه كسب كرده بودند، سعي كردند، سكولارها را صحنه گردان آينده عراق معرفي نمايند.
مردم سالاري
«حمايت از توليد هدفي متعالي»عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاري به قلم عباس محتشمي است كه در آن ميخوانيد:
در سالهاي اخير سايه سنگين تورم و بيکاري بيش از زمانهاي ديگر بر روي اقتصاد ايران سنگيني مي کند. قطعا هنگامي که از بحراني ترين و در عين حال اساسي ترين متغيرها در مباحث اقتصادي حرف به ميان مي آيد; اين دو مولفه (تورم و بيکاري)به يادمان ميآيد. متغيرهايي که به علت ماهيت خود علت العلل بسياري ديگر از متغيرها در اقتصاد کشور هستند. متغيرهايي که به دليل سياستهاي انبساطي و انقباضي انجام گرفته در اين سالها حالت آنچنان خوبي ندارند.
از يک طرف با اعمال سياستهاي انبساطي، بيکاري را مي توان حل نمود اما با افزايش حجم پول و نقدينگي و در نتيجه تورم بر مشکلات مردم افزوده شده و از سوي ديگر با اعمال سياستهاي انقباضي معضل تورم شايد به فراموشي سپرده شود اما به علت کاهش توليد و درنتيجه کاهش تقاضاي نيروي کار، اين بيکاري است که اين بار بر مشکلات مردم مي افزايد.
به همين علت است که هميشه دولتها در ايران براي حل همزمان اين دو معضل با مشکلات گوناگوني دست به گريبان هستند. آيا بايد تورم را فداي توليد و درنتيجه بيکاري کرد يا اينکه با افزايش اشتغال، بيکاري به فراموشي سپرده خواهد شد؟ اما آيا براستي نمي توان گفت راه حل عملي معضلات بيکاري و تورم فقط و فقط يک کلمه است و آن چيزي نيست جز توليد که بخش مهم آن صنعت مي باشد. به همين خاطر و به دنبال پيشنهاد رييس جمهور مبني بر حل فوري مشکلات صنعتگران، هيات وزيران با تشکيل ستادي به منظور حل سريعتر مشکلات اجرايي واحدهاي توليدي موافقت کرد.
وزيرصنايع، نمايندگان 4 وزارتخانه، بانک مرکزي و سازمان تامين اجتماعي نيز اعضاي اين ستاد را تشکيل مي دهند و اين يعني ورود جدي دولت به عرصه حل مشکلات موجود در بخش توليد و رفع هرچه سريعتر آنها. تشکيل اين ستاد را مي توان در شرايطي که بزودي قرار است طرح هدفمند کردن يارانهها به مرحله اجرادرآيد، به فال نيک گرفت و منتظر اتفاقات خوشايند ديگري در زمينه توليد و اشتغال بود.
رسالت
«آنجا که مهندس مبلغ دين مي شود!»عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم بهزاد حميديه است كه در آن ميخوانيد:
روشنفکران ديني در ناسازگاري ميان دين و مدرنيته، با پيش فرض گرفتن گريزناپذيري حداکثري مدرنيته، تلاش کرده اند قرائتي نوين از دين اسلام ارائه دهند. در اين قرائت که گاه آن را «قرائت رحماني»، مي خوانند، دين، فاقد مفهوم تعبد است، بخشهاي خشونت آميز آن حذف شده است، سازگار با درک عقلانيت مدرن از عدالت است و فقه معاملات آن مفقود است يا حجمي بسيار اندک دارد. اين قرائت، جنبههاي فوق انساني و فوق طبيعي، به انسانها (همانند پيامبر و ائمه عليهم السلام) نسبت نمي دهد، تاکيد بسيار بر متن قرآن (بدون نظر به تفسير حقيقي آيات توسط اهل بيت عليهم السلام) دارد، و در يک کلمه، اين قرائت، صبغه اومانيستي آشکاري دارد و تلاش مي کند محدوده احکام و عقايدي را که صرفا با اتوريته و حجيت نبي مورد پذيرش مومنين قرار گرفته است ضيق تر نموده، بر حوزه فعاليت عقل عرفي بشر بيفزايد
.
روشنفکران ديني در ناسازگاري ميان دين و مدرنيته، با پيش فرض گرفتن گريزناپذيري حداکثري مدرنيته، تلاش کرده اند قرائتي نوين از دين اسلام ارائه دهند. در اين قرائت که گاه آن را «قرائت رحماني»، مي خوانند، دين، فاقد مفهوم تعبد است، بخشهاي خشونت آميز آن حذف شده است، سازگار با درک عقلانيت مدرن از عدالت است و فقه معاملات آن مفقود است يا حجمي بسيار اندک دارد. اين قرائت، جنبههاي فوق انساني و فوق طبيعي، به انسانها (همانند پيامبر و ائمه عليهم السلام) نسبت نمي دهد، تاکيد بسيار بر متن قرآن (بدون نظر به تفسير حقيقي آيات توسط اهل بيت عليهم السلام) دارد، و در يک کلمه، اين قرائت، صبغه اومانيستي آشکاري دارد و تلاش مي کند محدوده احکام و عقايدي را که صرفا با اتوريته و حجيت نبي مورد پذيرش مومنين قرار گرفته است ضيق تر نموده، بر حوزه فعاليت عقل عرفي بشر بيفزايد.
اخيرا (پنج شنبه دوم ارديبهشت1389 )، مهندس ميرحسين موسوي، «جنبش سبز» را مبلغ قرائت رحماني از دين معرفي کرده اند و بيان داشته اند: «ما مبلغ قرائت رحماني از دين هستيم، قرائتي از دين که واجد حداکثر مدارا نسبت به تمامي ديدگاهها و عقايد است.» وي اين تبليغ را کاري دشوار خواند و گفت: «اما جنبش سبز مي تواند چنين مسئوليتي را بر دوش خود حس کند.»
ابتكار
«محدوديت زماني دوره رياست جمهوري بيشتر شود» عنوان سرمقاله روزنامه ابتكار به قلم فضل الله ياري است كه در آن ميخوانيد:
در سر مقاله چهار شنبه 8 ارديبهشت روزنامه ابتکار سرمقالهاي درج شد که نويسنده محترم در آن خواستار رفع محدوديت زماني(دو دوره چهارساله) در انتخابات رياست جمهوري شده است .سر مقاله نويس در ادامه با مقايسه وضعيت انتخابات رياست جمهوري و انتخابات نمايندگان مجلس شوراي اسلامي شهر و روستا و خبرگان خواستار هماهنگ سازي اين فرصت براي انتخاب شوندگان و رفع تبعيض از اين موضوع شد.
قياس نمايندگان مجالس شورا و خبرگان با رياست جمهوري قياسي مع الفارق است .نمايندگان مجالس مختلف در ايران کارکرد نظارتي دارند،اين درحالي است که رئيس جمهور يک مقام اجرايي است.نتيجه عمل نمايندگان در تضارب آرا و بحث و گفتگو و سرانجام راي گيري مشخص ميشود،در حالي که رئيس جمهور حتي با وجود داشتن گروه مشاوران به تنهايي مسئوليت تصميم اش را برعهده خواهد داشت .
سر مقاله نويس با طرح اين موضوع که اگر ماندن در قدرت براي رئيس جمهور فساد ميآورد همين امر دررابطه با نمايندگان منتخب ملت هم قابل تصور است . اين درحالي است که نمايندگان مردم در مجالس مختلف بر فرض انتخاب مادام العمر هيچ گاه نميتوانند يک کليت واحد راتشکيل دهند و از سوي ديگر مصوبات آنان از يک انتخابات ديگر که همان راي گيري در مجلس باشد ميگذرد و تصميم آنان به درستي و صحت نزديک تر ميشود.
اگر چه ميتوان درباره تفاوت موقعيت نمايندگان مردم و رئيس جمهور که در حقيقت نماينده حکومت است بيش از اين نوشت اما به همين مقدار بسنده ميشود و در ادامه نکاتي پيرامون تحليل صورت گرفته در سرمقاله مذکور آمده است.
تهران امروز
«همسويي مصر و رژيم صهيونيستي عليه حزب الله لبنان»عنوان سرمقاله روزنامه تهران امروز به قلم دکتر محمد مهدي مظاهري است كه در آن ميخوانيد:
طي روزهاي گذشته در تريبونهاي بين المللي شاهد حملاتي هستيم که بعد از مدتي سکوت مجددا حزب الله لبنان را نشانه رفته اند.در راس اين موضع گيريها از سويي مصر و در سويي رژيم صهيونيستي قرار دارند. رويارويي و مواجهه بين حزب الله لبنان و مصر پس از صدور دادستان کل اين کشور در محکوميت 26 نفر از حاميان آن به اتهام اقدامات ضد امنيتي وارد فاز جديدي شده است و در همين حين شاهد افزايش تهديدات آشکار و پنهان رژيم صهيونيستي عليه لبنان و حزب الله و طرح ادعاهايي در مورد دسترسي نيروهاي مقاومت به موشکهاي اسکاد هستيم.
تحليلها در مورد حملات حاکي از اين نکته است که در وهله اول اين اقدامات در قالبي هماهنگ، با هدف تضعيف حزب الله و از سويي ديگر در راستاي ادعاي ارتباط نيروهاي مقاومت لبناني با ايران صورت گرفته است ،ضمن اينکه تحت فشار قرار دادن نيروهاي فلسطيني مخالف روند صلح را نمي توان در اين ميان ناديده گذاشت.در اين ميان گرچه تهديدات رژيم صهيونيستي چيز تازه اي نيست ولي جهت گيري خصمانه مصر موضوعي است که مورد توجه رسانهها و تحليل گران قرار گرفته است.
در تحليل دقيق موضوع و سناريوهاي پيشرو مي توان به موارد ذيل اشاره نمود.
1 - قاهره با دامن زدن به اتهامات امنيتي عليه حزب الله و محکوميت برخي از افراد وابسته اين حزب درصدد بهره برداريهاي استراتژيک و تغيير مواضع خود از حالت دفاع شکننده به حالت تهاجمي است.
همدستي مبارک در جنگ 22 روزه عليه جريان مقاومت اسلامي (حماس) و همداستاني با اهداف راهبردي آمريكا در منطقه بر کسي پوشيده نيست ، به طوريکه خشم افکار عمومي بويژه اخوان المسلمين از هم پيماني رهبران مصر با رژيم صهيونيستي و حاميان باعث شده است که رژيم مبارک در آستانه انتخابات رياست جمهوري و انحراف افکار عمومي از مشکلات فزاينده اقتصادي و اجتماعي با امنيتي جلوه دادن پرونده شهاب سر دسته افراد بازداشت شده و ديگر افراد دستگير شده در جهت بازسازي جبهه داخلي و بين المللي خود و حزب حاکم مصر برآيد.
2 - جنگ رسانه اي گسترده عليه حزب الله از يک سال پيش در رسانههاي غربي – صهيونيستي به شدت ادامه داشته و از زبان رهبران محافظه کار عرب نيز شنيده مي شود ناشي از اين امر است که به رغم اقدامات انجام شده و تلاشهاي گسترده که در راستاي تخريب وجهه حزب الله در سطح منطقه انجام مي گيرد ، فضاي داخلي لبنان حتي جريان غرب گرا (14 مارس) نيز از اتخاذ مواضع خصمانه عليه حزب الله خودداري کردند. بهطوريکه همچنين اکثر کشورهاي منطقه جريان مقاومت تاييد مي کنند ناظران مسائل سياسي متفق القولند که مصر پس از امضاي قرارداد کمپ ديويد و پذيرش نقش ميانجي در جهان عرب در چارچوب اهداف و سياستهاي اسرائيل و آمريكا حرکت کرد و پس از جنگ 22 روزه بر شدت حملات عليه مقاومت افزوده است.
ايران
«رمز تنفر همسايه شرقي ما از اوباما»عنوان يادداشت روز روزنامه ايران است كه در آن ميخوانيد:
ماهيت روابط سران كاخ سفيد با دولت كابل چندي است دستخوش دگرگوني اساسي است. گزارشگران افغاني و امريكايي در روزهاي اخير حكايت شگفت انگيزي از اين تغيير لحن و رفتار طرفهاي امريكايي نسبت به افغانها نقل كردهاند. گويي همين رفتارهاي عتاب آلود و بعضاً توهينآميز است كه كام رئيس جمهوري افغانستان را تلخ كرده و حامد كرزاي را بر آن داشته كه با ميهمانان ناخوانده غربياش به گونه ديگري سخن بگويد.
البته در 9 سال دوران اشغال افغانستان موارد بسياري از اختلاف و تضاد ميان دولتمردان افغان و امريكا بروز كرده بود اما در مرحله جديد اين كشمكش به سطح رهبران سياسي دو كشور راه يافته است.با اوج گرفتن دامنه اين اختلافها بود كه باراك اوباما براي ديدار غير منتظره در فروردين ماه راهي كابل شد. اين ديدار غير منتظره به دليل حوادثي كه در پي آورد به نقطه عطفي در چرخش رفتار امريكاييها نسبت به شريك رنجورشان تبديل شد.طبق گزارش رسانههاي امريكا ديدار غير منتظره فروردين ماه اوباما زماني صورت گرفت كه دو گزارش نگران كننده از سوي دو مقام ارشد سياسي و نظامي امريكا در كابل (توسط كارل ايكنبري سفير و ژنرال مك كريستال فرمانده ارتش) به كاخ سفيد ارسال شد. در بخش نظامي گزارش، به صراحت اظهار شده كه چشم اندازي از پيروزي سريع ارتش 140 هزار نفري ناتو بر طالبان وشبه نظاميان شورشي ديده نميشود.
دنياي اقتصاد
«هزينه تثبيت نرخ ارز در دوره اجراي قانون يارانهها»عنوان سرمقاله روزنامه دنياي اقتصاد به قلم حميد زمانزاده است كه در آن ميخوانيد؛اکنون و در دوره اجراي قانون يارانهها، سياستهاي دولت در مديريت نرخ ارز، بيش از هر زماني اهميت يافته است.
در تازهترين موضعگيريها، اعلام شده است که سياست ارزي دولت در دوره اجراي قانون يارانهها، به شکل کنوني تداوم خواهد يافت. اين امر به اين معنا است که قرار است نرخ ارز در محدوده 1000 تومان تثبيت گردد؛ اما مساله مهم اينجا است که تثبيت نرخ ارز، در دوره اجراي قانون يارانهها، دربردارنده يک خطر بزرگ براي توليد و اشتغال در اقتصاد ايران است. تثبيت نرخ ارز چگونه براي توليد و اشتغال ملي ايجاد خطر ميكند؟
ابتدا بايد روشن نمود که آنچه در مورد نرخ ارز مهم است، نرخ واقعي ارز ميباشد و نه نرخ اسمي ارز. اگر تفاوت تورم داخلي از تورم خارجي را از نرخ اسمي ارز کم كنيم، نرخ واقعي ارز به دست خواهد آمد. بر اين اساس بايد توجه داشت که اگر تورم داخلي بسيار بيشتر از تورم خارجي شود، نرخ واقعي ارز با وجود تثبيت نرخ اسمي ارز با کاهش مواجه خواهد شد و به عبارت ديگر ارزش ريال در برابر دلار و ساير ارزهاي خارجي افزايش خواهد يافت. اما اثر تثبيت نرخ اسمي ارز در شرايط تورمي و در نتيجه کاهش نرخ واقعي ارز بر توليد و اشتغال چيست؟
کاهش نرخ واقعي ارز، موجب گران شدن توليدات داخلي در بازارهاي بينالمللي و ارزان شدن توليدات خارجي در بازار داخلي خواهد شد. بر اين اساس، کاهش نرخ واقعي ارز از دو مسير به توليد و اشتغال صدمه خواهد زد؛ از يک طرف کاهش نرخ واقعي ارز، قدرت رقابتي توليدکنندگان داخلي در بازارهاي بينالمللي و در نتيجه توان صادرات غيرنفتي کشور را تضعيف خواهد کرد و از طرف ديگر و مهمتر از آن، کاهش نرخ واقعي ارز، قدرت رقابتي توليدکنندگان داخلي در برابر رقباي خارجي در بازارهاي داخلي را نيز تضعيف ميكند.
آرمان
«تاثير مثبت سفر احمدينژاد به نيويورک»عنوان سرمقاله روزنامه ارمان به قلم عليرضا داوري است كه در آن ميخوانيد:
سفر رئيس جمهور به نيويورک ميتواند بر گفتوگوهاي پيرامون پرونده هستهاي تاثير مثبت داشته و فرصتي باشد تا با گفتوگوي بيشتر موارد اختلاف در اين پرونده برطرف شود. همانطور که پيش از اين در سخنان رئيس جمهور بارها شنيده شده است، ايران آماده گفتوگو و مذاکره براي حل اختلافات است و همچنان که نامههاي رئيس جمهور به اوباما،رئيس جمهور آمريکا نشان ميدهد،
دولت ايران به حل اختلافات از طريق گفتوگو و مذاکره اعتقاد دارد.بنابراين ميتوان اميدوار بود که اين سفر رئيس جمهور و سخنراني ايشان در سازمان ملل براي برون رفت از وضعيت فعلي در پرونده هستهاي راهگشا باشد و کشورهاي غربي را در مورد استفاده صلح آميز از فنآوري هستهاي در ايران متقاعد کند.
البته بايد در نظر داشت که حضور آقاي احمدينژاد در اين همايش به تنهايي اهميت زيادي دارد، چراکه عدم حضور رئيس جمهور ميتوانست اثرات منفي زيادي ازجمله تبليغات منفي عليه ما را در پي داشته باشد در حالي که ايران با حضور در اين همايش اکنون بهترمي تواند از مواضع خود در پرونده هستهاي و مساله خلع سلاح هستهاي در جهان را بيان کند.
قاعدتا آمريکاييها هم از اين فرصت استفاده خواهند کرد و از مذاکره با ايران براي رفع اختلافات استقبال ميکنند و اين سفر ميتواند راه گفتوگو بر سر مسائل مورد اختلاف را باز کند و به ايجاد فضاي مناسبي براي حل موضوعات مورد مناقشه کمک کند.
قدس
«بيم و ترديد در کاخ سفيد»عنوان سرمقاله روزنامه قدس به قلم غلامرضا قلندريان است كه در آن ميخوانيد:
کنفرانس بازنگري «ان.پي.تي» از امروز در مقر سازمان ملل در نيويورک آغاز به کار مي کند. اين در حالي است که کاستن از شمار تسليحات هسته اي، يکي از کليدي ترين موضوعات پيرامون اظهارات باراک اوباما در اين نشست خواهد بود.
جنگ جهاني دوم و خسارتها و تلفات مالي و جاني گسترده آن، کشورها را بر آن داشت تا براي جلوگيري از وقوع حوادث مشابه در آينده، تعهدهاي حقوقي دولتها را نسبت به حفظ نظم و امنيت جهاني افزايش دهند.در شرايطي که دستيابي به سلاحهاي کشتار جمعي نگرانيها را تشديد نموده و برخوردهاي اتمي بر مناقشات بين المللي سايه افکنده بود، دولتها به سوي امضاي معاهده «ان.پي.تي» سوق يافتند.
اکنون بيش از 40 سال از امضاي «پيمان منع گسترش تسليحات هسته اي» مي گذرد؛ پيماني که بيش از چهار دهه قبل با هدف از ميان رفتن تسليحات اتمي ميان کشورها امضا شد. اما شرايط موجود در جهان نشان مي دهد که قدرتهاي بزرگ و دارندگان اصلي تسليحات اتمي، نه تنها به تعهدهاي خود در اين پيمان عمل نمي کنند، بلکه «ان.پي.تي» به اهرمي در دست اين کشورها تبديل شده تا با استفاده از آن، بر کشورهاي در حال رشد فشار بياورند.
«ان.پي.تي» بر مبناي سه مؤلفه اساسي، يعني خلع سلاح هسته اي، عدم اشاعه و استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي بنا شد. طبق اين معاهده، کشورهاي فاقد سلاح هسته اي متعهد شدند به دنبال گزينه نظامي هسته اي نروند و در مقابل، کشورهاي دارنده نيز متعهد شدند سلاح هسته اي خود را نابود و به کشورهاي عضو معاهده در زمينه استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي کمک کنند. اين سه موضوع ارکان اصلي معاهده را تشکيل مي داد.
برخي صاحب نظران پيشتر بر اين موضوع تأکيد داشتند که نشست مذکور به دنبال ايجاد منطقه اي عاري از سلاحهاي هسته اي در خاورميانه از جمله در رژيم صهيونيستي، کشورهاي عربي و ترکيه است.
جهان صنعت
«براي برنامه پنجم پيشنهاد دهيد»عنوان سرمقاله روزنامه جهان صنعت است كه در آن ميخوانيد؛جمعي از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي بر اين اعتقادند که بايد به مدت يک يا دو سال آينده برنامه چهارم توسعه تمديد شود زيرا به سختي ميتوان گفت که حتي 50 درصد آن هم به اجرا درآمده باشد.
از سوي ديگر و در کنار پيش کشيدن چنين مباحثي در مجلس شاهد اظهارنظرهايي درخصوص برنامه پنجم توسعه هستيم که بسيار تاملبرانگيز است. به طور نمونه ميتوان به جلال يحييزاده، نماينده تفت و ميبد اشاره کرد که ميگويد: برنامه فوق شروع و اتمام آن مشخص نيست، پس رسيدگياش به زمان فراواني نياز دارد.
شايد با توجه به چنين سخناني است که ديروز احمد توکلي، رييس مرکز پژوهشهاي مجلس از غياب تعدادي از همکاران خود استفاده کرد و به دور از چشم خبرنگاران از آنان خواست تا درباره برنامه پنجم توسعه پيشنهاد دهند و نظر يکديگر را نقد کنند. شکي وجود ندارد که لايحه برنامه پنجم توسعه در يک يا دو ماه آينده به يکي از مباحث اقتصادي بسيار پرحرف و حديث مبدل خواهد شد اما با اين پيشنهاد احمد توکلي ميتوان گفت در زمان و با هزينه کمتري اين کار انجام ميشود زيرا پيش از طرح موضوع در صحن علني به وضوح مشخص ميشود که نقاط ضعف و قوت آن در چه جاهايي است و اگر اين کار به درستي صورت گيرد، ميتوان خاطرنشان کرد که اين اولينباري است تا پيش از شروع بررسي طرح يا لايحهاي در خانه ملت درباره نقاط ضعف و قوت آن اجماع به دست ميآيد.
«حلقه جديد توطئه عليه مردم عراق» عنوان يادداشت روز روزنامه كيهان به قلم سعدالله زارعي است كه در آن ميخوانيد:
شرايط سياسي كنوني عراق با ورود دو عنصر حقوقي فرايند پيچيده اي پيدا كرده است؛ ابطال آراء 52 نفر از كانديداهاي انتخابات و بازشماري آراء انتخاباتي در بغداد دو عنصر جديدي هستند كه از يك سو مجادله سياسي را در عراق شدت بخشيده و از سوي ديگر اعلام نهايي نتيجه انتخابات و استقرار منتخبين جديد را با تاخير مواجه كرده است.
چند هفته قبل از برگزاري انتخابات پارلماني- 16اسفند- زمزمههايي وجود داشت كه از دخالت جدي عوامل خارجي در فرايند انتخابات حكايت مي كرد. اين زمزمهها با برگزاري انتخابات تشديد شد و در هفتههاي پس از انتخابات به اوج رسيد.
يك روز پس از برگزاري انتخابات، سايت ايلاف وابسته به عربستان سعودي نوشت: «آمريكا براي نوري مالكي پيامهايي را با اين مضمون ارسال كرده است كه در صورت شكست در انتخابات اگر قدرت را بصورت مسالمت آميز تحويل ندهد، نظاميان آمريكايي دولت وي را ظرف سه روز سرنگون خواهند كرد.» همزمان با اين تهديدات، اوباما از پيروزي انتخاباتي سكولاريزم بر حكومت مذهبي در عراق خبر داد. شبكه دويچه وله- آلمان- پيروز اول ميدان را «ائتلاف سكولارها» معرفي كرد و در عين حال از «آغاز فرايند بسيار پيچيده در جابجايي دولت در بغداد» خبر داد و راديو صداي آمريكا- شبكه تلويزيوني VOA- از پيروزي ائتلاف غيرمذهبي در انتخابات عراق سخن گفت.
صحنه سازي براي وانمودكردن پيروزي سكولارها در انتخابات عراق در حالي بود كه موقعيت سكولارها در انتخابات دوره دوم مجلس به هيچ وجه بهبود پيدا نكرده بود. آنان فقط با مصادره كانديداهاي اهل سنت و كرسيهايي كه اين گروه كسب كرده بودند، سعي كردند، سكولارها را صحنه گردان آينده عراق معرفي نمايند.
مردم سالاري
«حمايت از توليد هدفي متعالي»عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاري به قلم عباس محتشمي است كه در آن ميخوانيد:
در سالهاي اخير سايه سنگين تورم و بيکاري بيش از زمانهاي ديگر بر روي اقتصاد ايران سنگيني مي کند. قطعا هنگامي که از بحراني ترين و در عين حال اساسي ترين متغيرها در مباحث اقتصادي حرف به ميان مي آيد; اين دو مولفه (تورم و بيکاري)به يادمان ميآيد. متغيرهايي که به علت ماهيت خود علت العلل بسياري ديگر از متغيرها در اقتصاد کشور هستند. متغيرهايي که به دليل سياستهاي انبساطي و انقباضي انجام گرفته در اين سالها حالت آنچنان خوبي ندارند.
از يک طرف با اعمال سياستهاي انبساطي، بيکاري را مي توان حل نمود اما با افزايش حجم پول و نقدينگي و در نتيجه تورم بر مشکلات مردم افزوده شده و از سوي ديگر با اعمال سياستهاي انقباضي معضل تورم شايد به فراموشي سپرده شود اما به علت کاهش توليد و درنتيجه کاهش تقاضاي نيروي کار، اين بيکاري است که اين بار بر مشکلات مردم مي افزايد.
به همين علت است که هميشه دولتها در ايران براي حل همزمان اين دو معضل با مشکلات گوناگوني دست به گريبان هستند. آيا بايد تورم را فداي توليد و درنتيجه بيکاري کرد يا اينکه با افزايش اشتغال، بيکاري به فراموشي سپرده خواهد شد؟ اما آيا براستي نمي توان گفت راه حل عملي معضلات بيکاري و تورم فقط و فقط يک کلمه است و آن چيزي نيست جز توليد که بخش مهم آن صنعت مي باشد. به همين خاطر و به دنبال پيشنهاد رييس جمهور مبني بر حل فوري مشکلات صنعتگران، هيات وزيران با تشکيل ستادي به منظور حل سريعتر مشکلات اجرايي واحدهاي توليدي موافقت کرد.
وزيرصنايع، نمايندگان 4 وزارتخانه، بانک مرکزي و سازمان تامين اجتماعي نيز اعضاي اين ستاد را تشکيل مي دهند و اين يعني ورود جدي دولت به عرصه حل مشکلات موجود در بخش توليد و رفع هرچه سريعتر آنها. تشکيل اين ستاد را مي توان در شرايطي که بزودي قرار است طرح هدفمند کردن يارانهها به مرحله اجرادرآيد، به فال نيک گرفت و منتظر اتفاقات خوشايند ديگري در زمينه توليد و اشتغال بود.
رسالت
«آنجا که مهندس مبلغ دين مي شود!»عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم بهزاد حميديه است كه در آن ميخوانيد:
روشنفکران ديني در ناسازگاري ميان دين و مدرنيته، با پيش فرض گرفتن گريزناپذيري حداکثري مدرنيته، تلاش کرده اند قرائتي نوين از دين اسلام ارائه دهند. در اين قرائت که گاه آن را «قرائت رحماني»، مي خوانند، دين، فاقد مفهوم تعبد است، بخشهاي خشونت آميز آن حذف شده است، سازگار با درک عقلانيت مدرن از عدالت است و فقه معاملات آن مفقود است يا حجمي بسيار اندک دارد. اين قرائت، جنبههاي فوق انساني و فوق طبيعي، به انسانها (همانند پيامبر و ائمه عليهم السلام) نسبت نمي دهد، تاکيد بسيار بر متن قرآن (بدون نظر به تفسير حقيقي آيات توسط اهل بيت عليهم السلام) دارد، و در يک کلمه، اين قرائت، صبغه اومانيستي آشکاري دارد و تلاش مي کند محدوده احکام و عقايدي را که صرفا با اتوريته و حجيت نبي مورد پذيرش مومنين قرار گرفته است ضيق تر نموده، بر حوزه فعاليت عقل عرفي بشر بيفزايد
.
روشنفکران ديني در ناسازگاري ميان دين و مدرنيته، با پيش فرض گرفتن گريزناپذيري حداکثري مدرنيته، تلاش کرده اند قرائتي نوين از دين اسلام ارائه دهند. در اين قرائت که گاه آن را «قرائت رحماني»، مي خوانند، دين، فاقد مفهوم تعبد است، بخشهاي خشونت آميز آن حذف شده است، سازگار با درک عقلانيت مدرن از عدالت است و فقه معاملات آن مفقود است يا حجمي بسيار اندک دارد. اين قرائت، جنبههاي فوق انساني و فوق طبيعي، به انسانها (همانند پيامبر و ائمه عليهم السلام) نسبت نمي دهد، تاکيد بسيار بر متن قرآن (بدون نظر به تفسير حقيقي آيات توسط اهل بيت عليهم السلام) دارد، و در يک کلمه، اين قرائت، صبغه اومانيستي آشکاري دارد و تلاش مي کند محدوده احکام و عقايدي را که صرفا با اتوريته و حجيت نبي مورد پذيرش مومنين قرار گرفته است ضيق تر نموده، بر حوزه فعاليت عقل عرفي بشر بيفزايد.
اخيرا (پنج شنبه دوم ارديبهشت1389 )، مهندس ميرحسين موسوي، «جنبش سبز» را مبلغ قرائت رحماني از دين معرفي کرده اند و بيان داشته اند: «ما مبلغ قرائت رحماني از دين هستيم، قرائتي از دين که واجد حداکثر مدارا نسبت به تمامي ديدگاهها و عقايد است.» وي اين تبليغ را کاري دشوار خواند و گفت: «اما جنبش سبز مي تواند چنين مسئوليتي را بر دوش خود حس کند.»
ابتكار
«محدوديت زماني دوره رياست جمهوري بيشتر شود» عنوان سرمقاله روزنامه ابتكار به قلم فضل الله ياري است كه در آن ميخوانيد:
در سر مقاله چهار شنبه 8 ارديبهشت روزنامه ابتکار سرمقالهاي درج شد که نويسنده محترم در آن خواستار رفع محدوديت زماني(دو دوره چهارساله) در انتخابات رياست جمهوري شده است .سر مقاله نويس در ادامه با مقايسه وضعيت انتخابات رياست جمهوري و انتخابات نمايندگان مجلس شوراي اسلامي شهر و روستا و خبرگان خواستار هماهنگ سازي اين فرصت براي انتخاب شوندگان و رفع تبعيض از اين موضوع شد.
قياس نمايندگان مجالس شورا و خبرگان با رياست جمهوري قياسي مع الفارق است .نمايندگان مجالس مختلف در ايران کارکرد نظارتي دارند،اين درحالي است که رئيس جمهور يک مقام اجرايي است.نتيجه عمل نمايندگان در تضارب آرا و بحث و گفتگو و سرانجام راي گيري مشخص ميشود،در حالي که رئيس جمهور حتي با وجود داشتن گروه مشاوران به تنهايي مسئوليت تصميم اش را برعهده خواهد داشت .
سر مقاله نويس با طرح اين موضوع که اگر ماندن در قدرت براي رئيس جمهور فساد ميآورد همين امر دررابطه با نمايندگان منتخب ملت هم قابل تصور است . اين درحالي است که نمايندگان مردم در مجالس مختلف بر فرض انتخاب مادام العمر هيچ گاه نميتوانند يک کليت واحد راتشکيل دهند و از سوي ديگر مصوبات آنان از يک انتخابات ديگر که همان راي گيري در مجلس باشد ميگذرد و تصميم آنان به درستي و صحت نزديک تر ميشود.
اگر چه ميتوان درباره تفاوت موقعيت نمايندگان مردم و رئيس جمهور که در حقيقت نماينده حکومت است بيش از اين نوشت اما به همين مقدار بسنده ميشود و در ادامه نکاتي پيرامون تحليل صورت گرفته در سرمقاله مذکور آمده است.
تهران امروز
«همسويي مصر و رژيم صهيونيستي عليه حزب الله لبنان»عنوان سرمقاله روزنامه تهران امروز به قلم دکتر محمد مهدي مظاهري است كه در آن ميخوانيد:
طي روزهاي گذشته در تريبونهاي بين المللي شاهد حملاتي هستيم که بعد از مدتي سکوت مجددا حزب الله لبنان را نشانه رفته اند.در راس اين موضع گيريها از سويي مصر و در سويي رژيم صهيونيستي قرار دارند. رويارويي و مواجهه بين حزب الله لبنان و مصر پس از صدور دادستان کل اين کشور در محکوميت 26 نفر از حاميان آن به اتهام اقدامات ضد امنيتي وارد فاز جديدي شده است و در همين حين شاهد افزايش تهديدات آشکار و پنهان رژيم صهيونيستي عليه لبنان و حزب الله و طرح ادعاهايي در مورد دسترسي نيروهاي مقاومت به موشکهاي اسکاد هستيم.
تحليلها در مورد حملات حاکي از اين نکته است که در وهله اول اين اقدامات در قالبي هماهنگ، با هدف تضعيف حزب الله و از سويي ديگر در راستاي ادعاي ارتباط نيروهاي مقاومت لبناني با ايران صورت گرفته است ،ضمن اينکه تحت فشار قرار دادن نيروهاي فلسطيني مخالف روند صلح را نمي توان در اين ميان ناديده گذاشت.در اين ميان گرچه تهديدات رژيم صهيونيستي چيز تازه اي نيست ولي جهت گيري خصمانه مصر موضوعي است که مورد توجه رسانهها و تحليل گران قرار گرفته است.
در تحليل دقيق موضوع و سناريوهاي پيشرو مي توان به موارد ذيل اشاره نمود.
1 - قاهره با دامن زدن به اتهامات امنيتي عليه حزب الله و محکوميت برخي از افراد وابسته اين حزب درصدد بهره برداريهاي استراتژيک و تغيير مواضع خود از حالت دفاع شکننده به حالت تهاجمي است.
همدستي مبارک در جنگ 22 روزه عليه جريان مقاومت اسلامي (حماس) و همداستاني با اهداف راهبردي آمريكا در منطقه بر کسي پوشيده نيست ، به طوريکه خشم افکار عمومي بويژه اخوان المسلمين از هم پيماني رهبران مصر با رژيم صهيونيستي و حاميان باعث شده است که رژيم مبارک در آستانه انتخابات رياست جمهوري و انحراف افکار عمومي از مشکلات فزاينده اقتصادي و اجتماعي با امنيتي جلوه دادن پرونده شهاب سر دسته افراد بازداشت شده و ديگر افراد دستگير شده در جهت بازسازي جبهه داخلي و بين المللي خود و حزب حاکم مصر برآيد.
2 - جنگ رسانه اي گسترده عليه حزب الله از يک سال پيش در رسانههاي غربي – صهيونيستي به شدت ادامه داشته و از زبان رهبران محافظه کار عرب نيز شنيده مي شود ناشي از اين امر است که به رغم اقدامات انجام شده و تلاشهاي گسترده که در راستاي تخريب وجهه حزب الله در سطح منطقه انجام مي گيرد ، فضاي داخلي لبنان حتي جريان غرب گرا (14 مارس) نيز از اتخاذ مواضع خصمانه عليه حزب الله خودداري کردند. بهطوريکه همچنين اکثر کشورهاي منطقه جريان مقاومت تاييد مي کنند ناظران مسائل سياسي متفق القولند که مصر پس از امضاي قرارداد کمپ ديويد و پذيرش نقش ميانجي در جهان عرب در چارچوب اهداف و سياستهاي اسرائيل و آمريكا حرکت کرد و پس از جنگ 22 روزه بر شدت حملات عليه مقاومت افزوده است.
ايران
«رمز تنفر همسايه شرقي ما از اوباما»عنوان يادداشت روز روزنامه ايران است كه در آن ميخوانيد:
ماهيت روابط سران كاخ سفيد با دولت كابل چندي است دستخوش دگرگوني اساسي است. گزارشگران افغاني و امريكايي در روزهاي اخير حكايت شگفت انگيزي از اين تغيير لحن و رفتار طرفهاي امريكايي نسبت به افغانها نقل كردهاند. گويي همين رفتارهاي عتاب آلود و بعضاً توهينآميز است كه كام رئيس جمهوري افغانستان را تلخ كرده و حامد كرزاي را بر آن داشته كه با ميهمانان ناخوانده غربياش به گونه ديگري سخن بگويد.
البته در 9 سال دوران اشغال افغانستان موارد بسياري از اختلاف و تضاد ميان دولتمردان افغان و امريكا بروز كرده بود اما در مرحله جديد اين كشمكش به سطح رهبران سياسي دو كشور راه يافته است.با اوج گرفتن دامنه اين اختلافها بود كه باراك اوباما براي ديدار غير منتظره در فروردين ماه راهي كابل شد. اين ديدار غير منتظره به دليل حوادثي كه در پي آورد به نقطه عطفي در چرخش رفتار امريكاييها نسبت به شريك رنجورشان تبديل شد.طبق گزارش رسانههاي امريكا ديدار غير منتظره فروردين ماه اوباما زماني صورت گرفت كه دو گزارش نگران كننده از سوي دو مقام ارشد سياسي و نظامي امريكا در كابل (توسط كارل ايكنبري سفير و ژنرال مك كريستال فرمانده ارتش) به كاخ سفيد ارسال شد. در بخش نظامي گزارش، به صراحت اظهار شده كه چشم اندازي از پيروزي سريع ارتش 140 هزار نفري ناتو بر طالبان وشبه نظاميان شورشي ديده نميشود.
دنياي اقتصاد
«هزينه تثبيت نرخ ارز در دوره اجراي قانون يارانهها»عنوان سرمقاله روزنامه دنياي اقتصاد به قلم حميد زمانزاده است كه در آن ميخوانيد؛اکنون و در دوره اجراي قانون يارانهها، سياستهاي دولت در مديريت نرخ ارز، بيش از هر زماني اهميت يافته است.
در تازهترين موضعگيريها، اعلام شده است که سياست ارزي دولت در دوره اجراي قانون يارانهها، به شکل کنوني تداوم خواهد يافت. اين امر به اين معنا است که قرار است نرخ ارز در محدوده 1000 تومان تثبيت گردد؛ اما مساله مهم اينجا است که تثبيت نرخ ارز، در دوره اجراي قانون يارانهها، دربردارنده يک خطر بزرگ براي توليد و اشتغال در اقتصاد ايران است. تثبيت نرخ ارز چگونه براي توليد و اشتغال ملي ايجاد خطر ميكند؟
ابتدا بايد روشن نمود که آنچه در مورد نرخ ارز مهم است، نرخ واقعي ارز ميباشد و نه نرخ اسمي ارز. اگر تفاوت تورم داخلي از تورم خارجي را از نرخ اسمي ارز کم كنيم، نرخ واقعي ارز به دست خواهد آمد. بر اين اساس بايد توجه داشت که اگر تورم داخلي بسيار بيشتر از تورم خارجي شود، نرخ واقعي ارز با وجود تثبيت نرخ اسمي ارز با کاهش مواجه خواهد شد و به عبارت ديگر ارزش ريال در برابر دلار و ساير ارزهاي خارجي افزايش خواهد يافت. اما اثر تثبيت نرخ اسمي ارز در شرايط تورمي و در نتيجه کاهش نرخ واقعي ارز بر توليد و اشتغال چيست؟
کاهش نرخ واقعي ارز، موجب گران شدن توليدات داخلي در بازارهاي بينالمللي و ارزان شدن توليدات خارجي در بازار داخلي خواهد شد. بر اين اساس، کاهش نرخ واقعي ارز از دو مسير به توليد و اشتغال صدمه خواهد زد؛ از يک طرف کاهش نرخ واقعي ارز، قدرت رقابتي توليدکنندگان داخلي در بازارهاي بينالمللي و در نتيجه توان صادرات غيرنفتي کشور را تضعيف خواهد کرد و از طرف ديگر و مهمتر از آن، کاهش نرخ واقعي ارز، قدرت رقابتي توليدکنندگان داخلي در برابر رقباي خارجي در بازارهاي داخلي را نيز تضعيف ميكند.
آرمان
«تاثير مثبت سفر احمدينژاد به نيويورک»عنوان سرمقاله روزنامه ارمان به قلم عليرضا داوري است كه در آن ميخوانيد:
سفر رئيس جمهور به نيويورک ميتواند بر گفتوگوهاي پيرامون پرونده هستهاي تاثير مثبت داشته و فرصتي باشد تا با گفتوگوي بيشتر موارد اختلاف در اين پرونده برطرف شود. همانطور که پيش از اين در سخنان رئيس جمهور بارها شنيده شده است، ايران آماده گفتوگو و مذاکره براي حل اختلافات است و همچنان که نامههاي رئيس جمهور به اوباما،رئيس جمهور آمريکا نشان ميدهد،
دولت ايران به حل اختلافات از طريق گفتوگو و مذاکره اعتقاد دارد.بنابراين ميتوان اميدوار بود که اين سفر رئيس جمهور و سخنراني ايشان در سازمان ملل براي برون رفت از وضعيت فعلي در پرونده هستهاي راهگشا باشد و کشورهاي غربي را در مورد استفاده صلح آميز از فنآوري هستهاي در ايران متقاعد کند.
البته بايد در نظر داشت که حضور آقاي احمدينژاد در اين همايش به تنهايي اهميت زيادي دارد، چراکه عدم حضور رئيس جمهور ميتوانست اثرات منفي زيادي ازجمله تبليغات منفي عليه ما را در پي داشته باشد در حالي که ايران با حضور در اين همايش اکنون بهترمي تواند از مواضع خود در پرونده هستهاي و مساله خلع سلاح هستهاي در جهان را بيان کند.
قاعدتا آمريکاييها هم از اين فرصت استفاده خواهند کرد و از مذاکره با ايران براي رفع اختلافات استقبال ميکنند و اين سفر ميتواند راه گفتوگو بر سر مسائل مورد اختلاف را باز کند و به ايجاد فضاي مناسبي براي حل موضوعات مورد مناقشه کمک کند.
قدس
«بيم و ترديد در کاخ سفيد»عنوان سرمقاله روزنامه قدس به قلم غلامرضا قلندريان است كه در آن ميخوانيد:
کنفرانس بازنگري «ان.پي.تي» از امروز در مقر سازمان ملل در نيويورک آغاز به کار مي کند. اين در حالي است که کاستن از شمار تسليحات هسته اي، يکي از کليدي ترين موضوعات پيرامون اظهارات باراک اوباما در اين نشست خواهد بود.
جنگ جهاني دوم و خسارتها و تلفات مالي و جاني گسترده آن، کشورها را بر آن داشت تا براي جلوگيري از وقوع حوادث مشابه در آينده، تعهدهاي حقوقي دولتها را نسبت به حفظ نظم و امنيت جهاني افزايش دهند.در شرايطي که دستيابي به سلاحهاي کشتار جمعي نگرانيها را تشديد نموده و برخوردهاي اتمي بر مناقشات بين المللي سايه افکنده بود، دولتها به سوي امضاي معاهده «ان.پي.تي» سوق يافتند.
اکنون بيش از 40 سال از امضاي «پيمان منع گسترش تسليحات هسته اي» مي گذرد؛ پيماني که بيش از چهار دهه قبل با هدف از ميان رفتن تسليحات اتمي ميان کشورها امضا شد. اما شرايط موجود در جهان نشان مي دهد که قدرتهاي بزرگ و دارندگان اصلي تسليحات اتمي، نه تنها به تعهدهاي خود در اين پيمان عمل نمي کنند، بلکه «ان.پي.تي» به اهرمي در دست اين کشورها تبديل شده تا با استفاده از آن، بر کشورهاي در حال رشد فشار بياورند.
«ان.پي.تي» بر مبناي سه مؤلفه اساسي، يعني خلع سلاح هسته اي، عدم اشاعه و استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي بنا شد. طبق اين معاهده، کشورهاي فاقد سلاح هسته اي متعهد شدند به دنبال گزينه نظامي هسته اي نروند و در مقابل، کشورهاي دارنده نيز متعهد شدند سلاح هسته اي خود را نابود و به کشورهاي عضو معاهده در زمينه استفاده صلح آميز از انرژي هسته اي کمک کنند. اين سه موضوع ارکان اصلي معاهده را تشکيل مي داد.
برخي صاحب نظران پيشتر بر اين موضوع تأکيد داشتند که نشست مذکور به دنبال ايجاد منطقه اي عاري از سلاحهاي هسته اي در خاورميانه از جمله در رژيم صهيونيستي، کشورهاي عربي و ترکيه است.
جهان صنعت
«براي برنامه پنجم پيشنهاد دهيد»عنوان سرمقاله روزنامه جهان صنعت است كه در آن ميخوانيد؛جمعي از نمايندگان مجلس شوراي اسلامي بر اين اعتقادند که بايد به مدت يک يا دو سال آينده برنامه چهارم توسعه تمديد شود زيرا به سختي ميتوان گفت که حتي 50 درصد آن هم به اجرا درآمده باشد.
از سوي ديگر و در کنار پيش کشيدن چنين مباحثي در مجلس شاهد اظهارنظرهايي درخصوص برنامه پنجم توسعه هستيم که بسيار تاملبرانگيز است. به طور نمونه ميتوان به جلال يحييزاده، نماينده تفت و ميبد اشاره کرد که ميگويد: برنامه فوق شروع و اتمام آن مشخص نيست، پس رسيدگياش به زمان فراواني نياز دارد.
شايد با توجه به چنين سخناني است که ديروز احمد توکلي، رييس مرکز پژوهشهاي مجلس از غياب تعدادي از همکاران خود استفاده کرد و به دور از چشم خبرنگاران از آنان خواست تا درباره برنامه پنجم توسعه پيشنهاد دهند و نظر يکديگر را نقد کنند. شکي وجود ندارد که لايحه برنامه پنجم توسعه در يک يا دو ماه آينده به يکي از مباحث اقتصادي بسيار پرحرف و حديث مبدل خواهد شد اما با اين پيشنهاد احمد توکلي ميتوان گفت در زمان و با هزينه کمتري اين کار انجام ميشود زيرا پيش از طرح موضوع در صحن علني به وضوح مشخص ميشود که نقاط ضعف و قوت آن در چه جاهايي است و اگر اين کار به درستي صورت گيرد، ميتوان خاطرنشان کرد که اين اولينباري است تا پيش از شروع بررسي طرح يا لايحهاي در خانه ملت درباره نقاط ضعف و قوت آن اجماع به دست ميآيد.
گزارش خطا
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه مذاکرات و توافق چیست؟