چاره ترافيك توسعه مترو است

مديركل حمل‌ونقل و ترافيك استانبول، توسعه مترو را چاره مشكل ترافيك تهران مي‌داند، با اينكه معتقد است مديريت شهري بايد سيستم‌هاي ديگر را به موازات آن توسعه دهد.

مظفر حاجي مصطفي اوغلو كه از بخش‌هاي مختلف عمران و شبكه حمل‌ونقل تهران بازديد داشته، پيش‌بيني مي‌كند كه با سرعت عملي كه مديريت شهري در پيش گرفته در آينده نزديك بر اين مشكل فائق مي‌آيد. او در مورد مونوريل هم ديدگاه‌هاي جالبي دارد و تعجب مي‌كند از اينكه در تهران بدون مطالعه، مونوريل مي‌سازند و نيمه‌كاره رها مي‌كنند. مظفر حاجي مصطفي اوغلو پيشنهاد مي‌كند در احداث مونوريل، مديران بيشتر دقت كنند و ملاحظات جنبي را در نظر بگيرند. گفت‌وگوي همشهري با مديركل حمل‌ونقل و ترافيك استانبول را مي‌خوانيد.

مشكل بزرگي كه ما در تهران با آن مواجه هستيم ترافيك است و خود شما هم شاهد آن بوديد و از نزديك ديديد كه چقدر وقت شهروندان در ترافيك اتلاف مي‌شود. بفرماييد وضعيت كلانشهر استانبول در اين ارتباط به چه صورت است و آيا شما چنين چالشي در مديريت شهري استانبول داريد يا نه؟

نكته جالبي كه بايد در جواب سؤال‌تان بگويم اين است كه ما در كلانشهر استانبول هم با مشكل مشابهي روبه‌رو هستيم و فكر نمي‌كنم فقط تهران درگير اين مشكل باشد هر چند ممكن است در اينجا نسبت به ديگر كلانشهرهاي دنيا شكل پيچيده‌تري به‌خود بگيرد و به‌نظر بيايد گره ترافيكي مختص تهران است. ما در استانبول هم بحث ترافيك را داريم و در شهر ما هم اين مشكل موجب اتلاف وقت شهروندان مي‌شود به‌طوري‌كه براي حل اين مشكل از سال‌ها پيش اقدام به توسعه حمل‌ونقل عمومي كرده‌ايم.

    * در برنامه‌ريزي‌ها و تصميم‌سازي‌‌هايي كه در اين ارتباط داشتيد اولويت را به توسعه كدام بخش از سيستم حمل‌ونقل عمومي داديد؟ اتوبوس اولويت شما بوده، مترو بوده، يا ديگر سيستم‌ها؟

با توجه به مشكل موجود اولويت اول ما توسعه مترو است و ما سعي داريم اين سيستم حمل‌ونقل عمومي را توسعه بيشتري دهيم چون اعتقاد داريم مترو، هم يك سيستم حمل‌ونقل پاك است و هم اينكه ظرفيت جابه‌جايي بالاي مسافر را دارد و خب، طبيعي است كه بايد در بررسي اين مشكل نيازسنجي هم صورت بگيرد كه بر اين اساس به اين نتيجه رسيديم كه مترو را در اولويت برنامه‌هايمان قرار دهيم.

    * سقف زماني‌اي كه براي توسعه مترو تعيين كرده‌ايد چه زماني است و قرار است در اين بازه زماني چند كيلومتر مترو احداث شود؛ البته قبل از آن بفرماييد در حال حاضر چند كيلومتر مترو در استانبول داريد؟

در حال حاضر 150 كيلومتر مترو و تراموا در شهر استانبول داريم و سقف زماني‌اي كه براي آن تعيين كرده‌ايم سال2023 ميلادي است و قرار است در اين بازه زماني شبكه ريلي ما اعم از مترو و تراموا به 632كيلومتر برسد، طوري‌كه در اين فاصله زماني بايد 482 كيلومتر مترو و تراموا ساخته شود تا بتوانيم مشكل ترافيك را حل كنيم. البته اين فقط بخشي از برنامه‌ريزي‌هاي ما براي حل اين مشكل است و در بخش‌هاي ديگر هم برنامه‌ريزي‌هاي دقيقي انجام داده‌ايم.

    * با توجه به موقعيت جغرافيايي استانبول كه در 2سوي تنگه بسفر امتداد يافته آيا در بخش وسايط نقليه دريايي هم تصميم‌سازي‌‌هايي داشته‌ايد؟

بله. 100در صد. اتفاقا مي‌خواستم اين نكته را بگويم كه موقعيت جغرافيايي شهرها يكي از ملاك‌هاي تصميم‌گيري در بخش توسعه حمل‌ونقل عمومي است و پيشنهادم به دوستان در سازمان حمل‌ونقل و ترافيك تهران اين است كه حتما در برنامه‌ريزي‌هايشان اين موضوع را مدنظر داشته باشند و ما هم مطابق برنامه‌ريزي‌ها در تنگه بسفر اقدام به توسعه وسايط نقليه دريايي كرده‌ايم و در حال حاضر وضعيت خوبي در اين بخش داريم كه فكر مي‌كنم توسعه يافته است.

    * برنامه‌ريزي‌هايتان در بخش‌هاي ديگر به چه صورت است، با توجه به اينكه مي‌خواهيم در اين ارتباط مقايسه‌اي بين تهران و استانبول داشته باشيم؟

در بخش اتوبوسراني هم برنامه‌ريزي‌هاي مشابهي داريم و قرار است تا سال 2023 آن را توسعه دهيم و جالب است اين موضوع را هم بگويم كه در استانبول بيشترين درصد جابه‌جايي مسافران درون‌شهري توسط اتوبوس و تاكسي صورت مي‌گيرد.

    * منظورتان همان دل موش است كه ظرفيت 10 سرنشين را دارند يا تاكسي‌هاي اختصاصي؟

هر دو،  اما بيشتر دل موش است كه در بخش تاكسيراني براي اينكه درصد بيشتري مسافر جابه‌جا شود از اين ماشين‌ها استفاده مي‌كنيم كه البته من مشابهش را در تهران هم ديدم كه سبزرنگ بودند.

    *  شما گفتيد در حال حاضر بيشترين درصد سفرهاي درون‌شهري توسط اتوبوس و تاكسي صورت مي‌گيرد، آمار هم مي‌دهيد؟

دقيقا 88 درصد جابه‌جايي‌ها توسط اين وسايل حمل‌ونقل انجام مي‌شود كه از نظر ما رقم بالايي است.

    * با توجه به بازديد‌هايي كه از بخش‌هاي مختلف حمل‌ونقل عمومي داشتيد وضعيت تهران را چگونه ديديد؟

به‌نظرم وضعيت بدي ندارد و با توجه به عقب‌افتادگي‌هايي كه در اين ارتباط بوده و در بررسي‌هايي كه سال‌ها پيش ما از وضعيت كلانشهرها داشتيم و تهران جزو شهرهاي ضعيف به حساب مي‌آمد امروزه وضعيت خوبي از اين حيث دارد و من عملا در بازديد‌هايي كه از پروژه‌هاي در حال ساخت آن داشتم، ديدم كه سرعت توسعه حمل‌ونقل بالاست و كارهاي بزرگي در بخش حمل‌ونقل تهران صورت مي‌گيرد كه واقعا فكر نمي‌كردم به اين صورت باشد.

    *  يكي از مشكلات ما در بحث ترافيك،  موضوع افزايش تعداد خودروهاي شخصي و عدم‌خروج خودروهاي فرسوده است كه ترافيك را دامن مي‌زند. در استانبول وضعيت به چه صورت بوده و سياست‌هاي سلبي كه در اين رابطه اتخاذ كرده‌ايد چيست؟

در استانبول روزانه 400 خودرو شماره‌گذاري شده و وارد شهر مي‌شود كه البته در ازاي آن تعدادي هم از چرخه خارج مي‌شوند و ما سقفي را براي عمر خودرو گذاشته‌ايم كه به مرور از رده خارج مي‌شود.

    *  اين آمار ورود خودرو براي چه تعداد جمعيت است؟

استانبول در حال حاضر 12ميليون و 600 هزار نفر جمعيت دارد و اين آمار براي اين تعداد جمعيت است. روزانه 23 ميليون سفر درون‌شهري صورت مي‌گيرد.

    * در بحث توسعه سيستم حمل‌ونقل عمومي آيا احداث مونوريل هم ديده شده؟ آيا قرارهست براي استانبول كه يك شهر توريستي است مونوريل بسازيد؟

تا حالا كه مونوريل نداشتيم اما در حال حاضر 7 پروژه در دست مطالعه و طراحي داريم كه مسافت آن به 42 كيلومتر مي‌رسد.

    * اين مطالعات چقدر زمان مي‌برد؟

حداقل 2 سال.

    *  ولي در تهران يك ماهه پايه‌هايش را هم احداث كردند؟

عجيب است. از اين نظر كه چنين پروژه‌اي براي كلانشهري مثل تهران كه توريستي هم نيست مطالعات بيشتري مي‌خواهد و از سوي ديگر ضرورتي براي احداث آن احساس نمي‌شود چون مطابق آماري كه دوستان دادند مترو در خطوط مختلف گسترش مي‌يابد.

    * از مسيرهاي دوچرخه سواري در استانبول بگوييد و اينكه در حال حاضر چند كيلومتر مسير دوچرخه‌سواري داريد و فكر مي‌كنيد در تهران توسعه اين مسيرها چه كمكي به كاهش ترافيك بكند؟

در استانبول 60 كيلومتر مسير دوچرخه سواري داريم كه در 10 سال آينده قرار است آن را به 600 كيلومتر برسانيم و در تهران هم همانند استانبول توسعه آن مي‌تواند ترافيك را كاهش دهد و با توجه به پيچيدگي ترافيك پيشنهاد مي‌كنم از تمامي سيستم‌هاي حمل‌ونقل عمومي در تهران استفاده شود، چرا كه در تجربه‌اي كه ما داشتيم اين سازوكار نتيجه خوبي داشته و در حال حاضر ترافيك استانبول نسبت به 6 سال گذشته بسيار بهبود يافته به طوري‌كه ما در اين فاصله با توسعه 40 درصدي حمل‌ونقل توانستيم ترافيك را كنترل كنيم.

    * در يك ارزيابي كلي، ترافيك تهران نسبت به استانبول چگونه است؟

سنگين.

    *  اگر مدير ترافيك تهران بوديد براي حل معضل ترافيك چه كار مي‌كرديد؟

مترو مي‌ساختم.

به‌عنوان آخرين سؤال، هزينه‌هاي سفر با حمل‌ونقل عمومي توسط چه بخشي پرداخت مي‌شود؛ البته از اين بابت مي‌پرسم كه در تهران بخشي را شهرداري، بخشي را دولت و درصدي را هم شهروندان مي‌پردازند؟

در استانبول خود مردم پرداخت مي‌كنند، آن هم هزينه تمام شده را.