خریدار امتیاز، فوری و با قیمت مناسب
پولدار شدن ناگهانی تیم های ته جدولی لیگ برتر نمونه جدیدی است از سیاست یک بام و دو هوای مدیران فوتبالی که معمولا تا وقتی از هر سو تحت فشار قرار نگیرند راست نمی گویند. استقلال اهواز و ابومسلم که در طول فصل گاهی برای یک شب اقامت در هتل هم کاسه چه کنم چه کنم بدست می گرفتند ناگهان پس از قطعی شدت سقوطشان به دسته پایین تر آنچنان متمول شدهاند که ادعای خرید امتیاز سایر تیم های لیگ برتری و تقبل هزینه ای نزدیک به 10 میلیارد تومان را مطرح می کنند.
به نوشته تهران؛ علی شفیع زاده، مدیرعامل استقلال اهواز می گوید: «حالا که سقوط ما به دسته پایین تر تقریبا قطعی شده قصد داریم امتیاز یک تیم لیگ برتری را بخریم تا سال آینده هم در لیگ برتر حضور داشته باشیم. امیدواریم در این راه مسئولان استان همانطور که چند سال قبل به فولاد کمک کردند استقلال اهواز را هم تنها نگذارند.»
استقلال اهواز همان تیمی است که در نیم فصل دوم مسابقات حداقل پرداختی را به بازیکنانش داشت و اختلافات و درگیری های مالی را به جایی رساند که عده ای از بازیکنان سقوط تیم به دسته پایین تر را به عنوان جزای رفتار مدیریت باشگاه در نظر گرفتند. حالا این تیم می خواهد چند میلیارد هزینه کند و امتیاز یک تیم لیگ برتری را بخرد! تردیدی نیست که نماینده اهواز با هزینه کردن یک سوم این مبلغ می توانست در لیگ برتر ماندگار شود، داستان عجیبی است.
مدیران ابومسلم خراسان در مواجهه با هواداران عصبانی این تیم آخرین تیر در ترکش خود را خرج می کنند و به آنها اطمینان می دهند با خرید امتیاز یک تیم لیگ برتری از سقوط به دسته پایین تر جلوگیری خواهند کرد. این همان ابومسلمی است که پول خوابگاه بازیکنان خارجیاش را آنقدر تسویه نکرد که بالاخره ساختمان پلمب شد و بازیکنان نگون بخت در خوابگاه حبس شدند. چگونه است که در فوتبال ایران هر تیمی که سقوط می کند ناگهان پولدار می شود؟
20 میلیارد در ازای بقا
فولاد خوزستان اولین تیمی بود که در پس ناکامی در صعود به لیگ برتر خلاقیت به خرج داد و تصمیم گرفت امتیاز یک تیم لیگ برتر ی را بخرد. در همان سال سپاهان نوین جواز حضور در لیگ برتر را بدست آورد اما به دلیل اینکه این تیم زیرمجموعه باشگاه سپاهان بود نمی توانست در لیگ برتر به میدان برود و چاره ای غیر از فروش امتیازش نداشت.
مسعود رضاییان، مدیرعامل آن روزهای فولاد با اشاره به روندی که برای خرید امتیاز سپاهان نوین طی شد می گوید:« ما چیزی حدود چهار میلیارد تومان برای خرید امتیاز هزینه کردیم اما الان قیمتها بالا رفته و بعضی از تیمها برای فروش امتیازشان 20 میلیارد تومان طلب می کنند. آن چهار میلیارد را به صورت قسطی پرداخت کردیم و مقداری هم آهن بین دو کارخانه فولاد اهواز و فولاد اصفهان جابه جا شد. معتقدم اگر این پول برای فولاد خوزستان هزینه نمی شد دست مردم خوزستان را هم نمیگرفت و شاید چند ماه بعد با آن در تهران یک اتوبان می ساختند.»
اشاعه این اتفاق در لیگ برتر به این معناست که اساسا خطری بهنام سقوط وجود ندارد و تیم های بی کیفیت می توانند با خرید امتیاز تیم های دیگر در لیگ برتر ماندگار شوند. خرید امتیاز تیم های مختلف توسط اشخاص و ارگانها در فوتبال دنیا عمل رایجی است اما نه به آن شکلی که در ایران مرسوم است.
طی سالهای اخیر تاجران عرب و آمریکایی تیم های بزرگی را خریداری کردهاند اما هرگز بحث سقوط این تیمها به دسته پایین تر مطرح نبود. در فوتبال ایران کسانی که به حضور در فوتبال علاقمندند می توانند با صرف هزینه ای حدود 250 میلیون تومان یک تیم دسته سومی را خریداری کنند. این رقم در لیگ دسته اول به 900-800 میلیون می رسد اما در لیگ برتر به دلیل منافع اقتصادی پیدا و ناپیدا افزایش وحشتناکی دارد و بین 5 تا 20 میلیارد تومان در نوسان است. بنابراین تنها تیم هایی که خطر سقوط را احساس می کنند به تخصیص چنین بودجه ای تن می دهند. بودجه ای که معمولا نه از جیب افراد که از کیسه دولت هزینه می شود.
فوتبال از کانال سیاست
بعضی از نمایندگان مجلس سالی یک بار با مقوله ای بهنام فوتبال درگیر می شوند و آن هم معمولا زمانی است که خبر سقوط تیم شهرشان را می شنوند. آنها بلافاصله دست به کار می شوند و با ارسال نامه به ارگان های مختلف افزایش تعداد تیم های حاضر در لیگ برتر را طلب میکنند -لیگ 18 تیمی فوتبال ایران محصول همین نامه نگاریهای غیرکارشناسی است که بعضا از کانال های سیاسی به نتیجه رسیدهاند- اگر نامهها به نتیجه نرسند خرید امتیاز یک تیم لیگ برتری آخرین راهکار است. نماینده محترم برای تهیه بودجه مورد نظر رایزنی می کند و اگر موفق شود بازی تبلیغاتی بزرگی را به سود خودش به پایان رسانده است. از لیگ 18 تیمی با تیم های بی کیفیتی که برای بقا به راههای غیرفوتبالی متوسل می شوند نباید خروجی مهمی را انتظار داشت.
مسعود رضاییان با اشاره به این واقعیت می گوید:« باید سیستمی حاکم شود که تیمها نتوانند با حساب بانکی خالی مسابقات را آغاز کنند. همه می دانیم که حضور در لیگ برتر هزینه بر است. الان اگر یک شرکت بخواهد اداره رستوران های کارخانه فولاد یا نظافت واحدهای آن را برعهده بگیرد باید برای کارخانه ضمانت بانکی بیاورد تا مبادا ناگهان وسط کار از عهده وظایفش برنیاید.سازمان لیگ باید از تیم های شرکت کننده ضمانت بانکی بگیرد و بعد مجوز حضور آنها در لیگ برتر را صادر کند. به هر حال این فوتبال است. شما باید بدانید که با هواپیما مسافرت می کنید، در هتل اقامت می کنید و با بازیکنان گران قیمت قرارداد میبندید. به اعتقاد من در حال حاضر تنها12-10 تیم صلاحیت مالی حضور در لیگ برتر را دارند.»
جابه جایی جغرافیایی
عزیزمحمدی، رییس سازمان لیگ برتر علاقه ای به اظهارنظر در خصوص این بحث ندارد و به تمام سوالات تلگرافی و کوتاه پاسخ می دهد:« از نظر ما اگر دو باشگاه با هم برای خرید و فروش امتیاز به توافق برسند و ضوابط لازم را داشته باشند کفایت می کند. ما فعلا نمی توانیم جلوی این اتفاق را بگیریم. ضمن اینکه فکر می کنم تا امروز فقط فولاد خوزستان این کار را انجام داده و اتفاق رایجی در فوتبال ایران نیست.
سعی می کنیم توانمندیهای مالی باشگاهها را قبل از آغاز مسابقات بررسی می کنیم اما چگونگی این پروسه هنوز مشخص نیست.»در هیاهوی این اما و اگرها سوال مهمی پنهان شده که پاسخ آن تیم های متقاضی خرید امتیاز را نگران میکند. «آیا اساسا فروشنده ای هم وجود دارد؟» آنهایی که از نزدیک دستی بر آتش فوتبال دارند خوب می دانند منابع پنهان درآمدزایی در لیگ برتر آنقدر گسترده است که هیچ تیمی حاضر به فروش امتیازش نمی شود. تنها راه حل باقی مانده جابه جایی جغرافیایی است که آن هم فقط در فوتبال ایران رایج است.مثل انتقال پاس تهران به همدان،پیکان تهران به قزوین، صبای تهران به قم و... شاید فصل آینده نام هایی جدیدی مثل استیل آذین مشهد یا راه آهن اهواز متولد شوند.
