مناظره داغ يك منتقد و يك حامي دولت

اولين برنامه از مجموعه مناظره‌هاي روزنامه تهران امروز با موضوع بررسي عملكرد دولت نهم و دهم در حوزه رسانه با حضور مصطفي كواكبيان(نماينده مجلس) و عبدالرضا داوري(معاون سابق بخش خبر خبرگزاري ايرنا ) برگزار شد.

به گزارش ایلنا، در ابتداي اين نشست، مجري برنامه با اشاره به ديدگاه‌هاي محمود احمدي‌نژاد در مراسم معارفه عليرضا جوان‌فكر (مديرعامل خبرگزاري ايرنا) گفت: آقاي رئيس‌جمهور در اين مراسم عنوان كردند كه من اين بگير و ببندها را قبول ندارم و خلاف قانون مي‌دانم و اگر قرار است به جرايم مطبوعاتي رسيدگي شود، باید در دادگاهي زير نظر هيات منصفه برگزار شود. اين سخنان به علاقه وی به اهالي رسانه برداشت شد.

وي سپس از داوري به عنوان حامي عملكرد دولت در بخش رسانه‌ها پرسيد و گفت: آيا شما عملكرد دولت و وزارت ارشاد را در همين راستا ارزيابي مي‌كنيد يا خير؟ داوري در پاسخ به اين سوال به 3 رويكرد حقوقي در برخورد با مطبوعات اشاره كرد و گفت: نخستين رويكرد، رويكرد اقتدارگرايانه است كه رسانه‌ها بايد در نسبت تام و نزديك به حاكميت باشند و محتواي آنها مطابق با سليقه دولت حاكم باشد. اين فضا را مي‌توان در شوروي سابق و در كشورهاي عربي ديد.

رويكرد دوم رويكرد ليبراليستي است كه هيچ‌گونه خط قرمزي به جز خط قرمزهاي فردگرايانه و ليبراليستي براي رسانه‌ها قائل نيست.
رويكرد سومي وجود دارد كه با انقلاب اسلامي و نظريات امام شكل گرفت و آن نظريه مسئوليت اجتماعي رسانه‌هاست و معتقد است كه رسانه‌ها بايد در چارچوب هنجارهاي جامعه حركت كنند و نسبت به آن متعهد باشند.
وي ادامه داد: من فكر مي‌كنم سياست آقاي احمدي‌نژاد و دولت كه بر مبناي قانون مطبوعات انجام مي‌شود، نسبت به نقد دولت پذير است اما متاسفانه اين فضاي نقد از چارچوب مرزهاي اخلاقي فراتر رفته است.

داوري ادامه داد: ما مطالعاتي در زمينه برخورد 3 دولت پس از انتخابات تا شهريور سال 87 انجام داده‌ايم. براساس اين بررسي رسانه‌ها در دوران آقاي هاشمي رفسنجاني كمترين نقد را متوجه ايشان مي‌كردند و آقاي هاشمي هيچ‌گاه مورد توهين قرار نگرفت و موارد متعددي در برخورد با مطبوعات و فعالين سياسي وجود دارد كه 8 ماه حبس آقاي عباس عبدي يكي از اين موارد است.

در دوره آقاي خاتمي فضاي باز رسانه‌اي ايجاد شد و متاسفانه اين فضا ازسوي شبكه‌هاي خاصي هدايت مي‌شد كه همان حلقه كيان بود. در كل در دوره 8 ساله آقاي خاتمي، ايشان تنها 5 بار مورد هتك و بي‌احترامي قرار گرفتند اما آقاي احمدي‌نژاد در دوره بررسي 3 ساله ما 1700 بار مورد توهين قرار گرفتند و 23 روزنامه صفاتي هم‌چون خرافه‌گرايي، دروغ‌گويي و متهم بودن را به ايشان نسبت دادند كه از صدر مشروطه تاكنون در هيچ روزنامه‌اي اين اتفاق نيفتاده است اين موضوع نشان مي‌دهد دولت ظرفيت بالايي در برخورد با مطبوعات دارد. درواقع دولت آقاي احمدي‌نژاد از اين نظر بي‌نظير بوده است.

پس از سخنان داوري، مصطفي كواكبيان گفت: من پاسخ‌هاي آقاي داوري را در اينجا چندان مناسب نمي‌دانم زيرا قرار است عملكرد دولت نهم و دهم را بسنجيم اگر قرار بود اين 3 دولت را بررسي كنيم، اسم جلسه چيز ديگري مي‌بود. اينكه مي‌گويند به آقاي احمدي‌نژاد حمله شده و توهين شده كار درستي نيست اما من معتقد نيستم كه دولت تحمل داشته است. يك نمونه آن در دولت نهم براي روزنامه خود من يعني مردم‌سالاري اتفاق افتاد كه آقاي الهام رسما به خاطر يكي از تيترهاي ما كه سخن يكي از اعضاي شوراي شهر بود، از ما شكايت كردند. آقاي نادر شريعت‌مداري (عضو سابق شوراي شهر) عنوان كرده بود كه 300 ميليارد تومان در دوره مديريت آقاي احمدي‌نژاد در شهرداري بدون مصوبه خرج شده است اما دولت از ما شكايت كرد. البته ما در نهايت تبرئه شديم ولي فكر نمي‌كنم چنين تيتري مصداق توهين و بي‌ادبي باشد.
اين نماينده مجلس با بيان اينكه 17 روزنامه در دوره آقاي احمدي‌نژاد توقيف شده است، گفت: چه‌طور چنين برخوردي را مي‌توان مصداق تحمل دانست. درست است كه بعضي از اين روزنامه‌ها را دستگاه قضايي توقيف كرده و مستقيما به دولت ارتباطي ندارد اما اگر دولت مي‌خواست مي‌توانست جلوي آن‌ را بگيرد. متاسفانه موضوع لغو پروانه كه اخيرا هم باب شده در دوره ايشان اتفاق افتاده است در همين دولت دهم و در عرض كمتر از 1 سال 7 روزنامه تعطيل شده است شامل: اعتماد، اعتماد ملي، سرمايه و حيات نو.

كواكبيان افزود: در دولت اصلاحات همه نگراني ما از دستگاه قضايي بود اما امروز ترسمان از دولت است زيرا در آن زمان دولت حامي مطبوعات بود به‌ طوري‌كه امروز بسياري از مطبوعاتي‌ها از طريق دستگاه قضايي مجوز مي‌گيرند بازهم اگر توقيف موقت مي‌گرفت جاي خوشحالي بود اما امروز تير خلاص زده مي‌شود و لغو پروانه مي‌كنند. شايد بشود گفت كه دولت همه اعضاي هيات نظارت را تشكيل نمي‌دهد اما به هر حال پرونده‌ها را ارشاد آماده مي‌كند و طرح بسياري از شكايت‌ها توسط خود دولت انجام شده است.

سپس مجري برنامه با طرح اين سوال كه بسياري معتقدند ميان رسانه‌هاي حامي و منتقد تبعيض قائل مي‌شوند و برخي رسانه‌ها از مصونيت آهنين برخوردارند، از داوري پرسيد نظر شما نسبت به چنين برداشتي چيست، داوري گفت: تنها روزنامه‌اي كه پاي دولت ايستاده روزنامه ايران است و روزنامه‌هايي مثل كيهان و وطن امروز اگرچه در چارچوب كلي با دولت هستند اما در مواردي در تقابل با دولت قرار گرفته‌اند. اگر دوستاني مي‌گويند دولت موضع‌گيري كرده، بيايند و مصاديق بگويند. من فكر مي‌كنم دستشان پر نيست.
وي با بيان اينكه در بررسي برخورد دولت با مطبوعات بايد 1 سال اخير را كنار بگذاريم و جريان‌هاي مرتبط با آنها را كنار بگذاريم، گفت: اگر مي‌گوييد 17 روزنامه بسته شده بايد ببينيد خود آنها چه كردند آيا واقعا ارتباطي با دولت داشته يا نه. رهبر معظم انقلاب در سال 79 به روشني اين موضوع را ديدند كه مطبوعات پايگاه دشمن شده و اين مطبوعات موجب رويش جريان‌هاي ديگري شدند مثلا بسياري از كاركنان BBC فارسي از همان روزنامه‌نگاران جريان اصلاحات بودند.
داوري عنوان كرد: من اگر مي‌گويم دولت تحمل مي‌كند منظور اين است كه از ابزارهايي كه دراختيار دارد براي تعطيلي نشريات و اعمال نفوذ استفاده نمي‌كند درصورتي كه اين اتفاق در دولت‌هاي قبلي مي‌افتاد.

كواكبيان در پاسخ به داوري گفت: من يك سوال دارم اينكه چرا اين موضوع فقط دامنگير جريان اصلاحات شده يك نمونه بياورند كه نشريات اصولگرا نيز مورد نقد دولت قرار گرفته باشند يا اينكه شما معتقد باشيد روزنامه‌هاي اصولگرا معصوم‌زاده هستند و لغزشي ندارند. من متاسفانه بسيار در اين روزنامه‌ها ديده‌ام كه در نوشته‌هاي خود از كلماتي استفاده مي‌كنند كه لات‌هاي چاله ميدان هم اين‌طور فحش نمي‌دهند اما دولت هيچ‌گاه برخورد هم نكرده درحالي‌كه اين عادلانه نيست.

مدير مسئول روزنامه مردم‌سالاري اضافه كرد: متاسفانه وقتي روزنامه‌اي تذكر مي‌گيرد ما ابتدا در برخي از سايت‌ها خبر آن‌را مي‌بينيم و بايد 2 يا 3 روز منتظر شويم كه تذكر را براي ما بفرستند كه براي روزنامه خود من هم اين اتفاق افتاده است.
وي با خنده‌دار توصيف كردن برخي تذكرها و ايرادات معاونت مطبوعاتي گفت: شما وقتي يك خطا كرديد قاعدتا بايد يك تذكر بگيريد نه اينكه معاون مطبوعاتي به شما بگويد چرا فلان عكس را چاپ نكرديد يا كوچك چاپ كرديد. ما به خاطر چاپ سخنراني حسن روحاني(پرسابقه‌ترين دبير شوراي عالي امنيت) ملي تذكر گرفتيم كه 9 روزنامه ديگر هم به همين خاطر تذكر گرفتند. من حتي راجع‌به اين موارد با خود آقاي رامين هم صحبت كردم.

اين فعال مطبوعاتي افزود: اگر شما از اين روزنامه‌داران اصلاح‌طلب و BBC فارسي صحبت مي‌كنيد، چرا نمي‌گوييد از خود خبرگزاري فارس 3 نفر به خارج از كشور پناهنده شدند. بايد توجه داشت كه جنگ نرم چرا شكل مي‌گيرد. هرچقدر كه فضا را بيشتر ببنديم جنگ نرم هم بدتر مي‌شود. شما اگر شبكه خصوصي فارسي در داخل كشور و البته مطابق با چارچوب‌هاي جمهوري اسلامي راه بياندازيد ديگر كسي نمي‌رود اين خبرگزاري‌ها مثلا فارسي وان را ببيند. ما بايد جنگ نرم را يك پروسه ببينيم نه يك پروژه.

وي ادامه داد: ما امروز نگراني از بابت فروپاشي اجتماع نداريم درحالي‌كه بايد به فكر اجتماع هم بود. انواع معضلات اجتماعي و فرهنگي مثل دروغ، تزوير، رياكاري، اعتياد و ... داريم اما هيچ‌كس كاري با آنها ندارد صرفا در حوزه رسانه هركس صحبتي مي‌كند نقد و متهم مي‌شود درحالي‌كه بايد منتقد را حمايت كرد و نهادهاي مدني را تشويق و حمايت كرد.

داوري گفت: درست است با فضاي بسته نمي‌توان به مقابله با جنگ نرم رفت امروز هيچ خبري نيست كه در پشت فيلترها بماند و سانسور شود زيرا جريان آزاد اطلاعات وجود دارد اما ما بايد ميان انتقاد و جرياني كه دشمن پشت سر آن قرار دارد، تفاوت بگذاريم اگر مثلا از يك رسانه اصولگرا مثل فارس به خارج از كشور رفته و پناهنده مي‌شود اين رسانه دچار آفت شده و عده‌اي به آن نفوذ كرده‌اند اما آن جريان مقابل درواقع ميوه‌هاي ناسالم مي‌دهد.

معاون سابق بخش خبر ايرنا در پايان گفت: ما با انتقاد مشكلي نداريم اما برخي رسانه‌ها هستند كه فقط اتهام وارد مي‌كنند.

كواكبيان در پاسخ به سوال مجري كه در شرايط حاضر چه كاري مي‌توان براي مطبوعات انجام داد و از اعمال سليقه جلوگيري كرد، گفت: متاسفانه دولت آقاي احمدي‌نژاد به الزام قانون برنامه چهارم مبني بر تهيه لایحه نظام جامع اطلاع‌رساني عمل نكرد البته تعجبي هم ندارد دولت به مطبوعات نيازي ندارد و ماشاء‌الله تمام شبكه‌هاي تلويزيوني دراختيار او است اگر آقاي احمدي‌نژاد واقعا با بگير و ببندها مخالف است بايد اين موضوع را در عمل نشان دهد ما هم با بي‌قانوني مخالفيم اما به هر حال هم بايد اعتماد وجود داشته باشد و هم نقدها انجام شود زيرا به گفته قرآن كريم، بندگان خاص خداوند كه وعده بهشت به آنها داده شده كساني هستند كه همه صداها را شنيده و از بين آنها انتخاب مي‌كنند.