برندگان و بازندگان سهمیه بندی و افزایش قیمت بنزین چه کسانی هستند؟
از مجموع ۱۲۳ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان بنزین، حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان سهم سه دهک پایین (کم درآمد) و حدود ۶۷ هزار میلیارد تومان سهم سه دهک بالا (پردرآمد) بود؛ یعنی سه دهک بالا حدود شش برابر بیشتر از سه دهک پایین از یارانههای بنزین نفع میبردند.
به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ در سال ۱۳۹۴ بود که قیمت هر لیتر بنزین به هزار تومان افزایش یافت و تک نرخی شد. با تک نرخی اعلام شدن قیمت بنزین عملاً نقش کارتهای سوخت در فرآیند سوخت گیری رفته رفته کمرنگتر شد و حذف کارتهای سوخت کلید خورد. حذفی که موافقان و مخالفانی داشت. موافقان معتقد بودند با تک نرخی شدن بنزین، دیگر نیازی به استفاده از کارتهای سوخت نیست و باید این کارتها حذف شوند، اما مخالفان معتقد بودند که حذف کارتهای سوخت علاوه بر اینکه باعث از بین رفتن شفافیت و قاچاق بیشتر بنزین خواهد شد، موجب بازگشت مصرف بی رویه بنزین در آینده نیز میگردد. به هر صورت، نهایتا شورای نگهبان نیز رأی به ماندن کارتهای سوخت داد، اما همان گونه که عنوان شد با تک نرخی شدن بنزین استفاده از این کارتها به شدت کاهش یافت.
پس از گذشت چند ماه از حذف کارتهای سوخت از چرخه مصرف سوخت، میزان مصرف بنزین رفته رفته افزایش یافت. آمارها نشان میدادند، در حالی که در سال ۱۳۹۴ میزان مصرف بنزین روزانه ۷۱ میلیون لیتر بود، این میزان در سال ۱۳۹۵ به ۷۴.۷ میلیون لیتر در روز رسید. مقایسه مصرف روزانه بنزین در سال ۱۳۹۵ با سالهای قبل از ۱۳۹۴ نشان میداد، مصرف روزانه بنزین رشد قابل توجهی داشته است.
در سال گذشته و در ادامه روند صعودی مصرف روزانه بنزین، میزان مصرف روزانه به ۹۵.۸ میلیون لیتر رسید که رقمی باور نکردنی بود و مقایسه آمار مصرف بنزین با سال ۱۳۹۶ خبر از رشد ۱۳ درصدی میداد. بررسیها نشان میداد که کاهش ارزش پول ملی در مقابل دلار، قاچاق بنزین به کشورهای همسایه را توجیه پذیرتر از گذشته نموده بود؛ قاچاقی که گفته میشد میزان آن روزانه به ۴۰ میلیون لیتر رسیده بود.
در نمودار زیر تفاوت قیمت هر لیتر بنزین در ایران و کشورهای همسایه را قبل از اعلام نرخهای جدید بنزین ملاحظه میکنید. به عنوان نمونه تفاوت قیمت هر لیتر بنزین در ایران و ترکیه ۱۵ هزار و ۶۰۵ تومان است.
قاچاق بنزین باعث میشد تا یارانهای که بابت بنزین از جیب دولت برای ایرانیان خارج میشد به مصرف شهروندان کشورهای همسایه برسد. آمارها نشان میدهد میزان یارانه پرداختی روزانه بابت بنزین ۲۱ میلیون دلار میباشد.
همچنین گزارشهای ارائه شده در زمینه پرداخت یارانههای پنهان نشان میداد که «میزان یارانههای پنهان پرداخت شده» توسط دولت در بودجه ۱۳۹۸ بالغ بر ۶۴۹ هزار میلیارد تومان بوده که بیش از ۹۲ درصد این مبلغ یعنی حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان از آن مربوط به حاملهای انرژی شامل فرآوردههای نفتی، گاز طبیعی و برق است.
افزایش میزان مصرف و قاچاق بنزین از یک سو و ناعادلانه بودن توزیع یارانههای پنهان از جمله یارانه پنهان بنزین از سوی دیگر باعث شد تا در سال ۱۳۹۷، مسئولین به فکر بازگرداندن دوباره کارتهای سوخت به چرخه سوخت گیری بیفتند و زمزمههای آن از زمستان سال گذشته آغاز شد.
در اردیبهشت ماه سال جاری بود که خبرهایی مبنی بر آغاز سهمیه بندی بنزین و افزایش قیمت آن مطرح شد که این خبرها از سوی مسئولین تکذیب شد.
سرانجام دولت از آغازین دقایق بامداد ۲۴ آبان ماه ۱۳۹۸ رسماً موضوع افزایش قیمت بنزین و سهمیه بندی آن را کلید زد.
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران در همین رابطه طی اطلاعیهای اعلام کرد، بنا بر مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا از ساعت صفر بامداد ۲۴ آبان سهمیه بندی بنزین برای همه وسایل نقلیه بنزین سوز به شرح زیر خواهد بود: قیمت بنزین معمولی سهمیهای هر لیتر ۱۵۰۰ تومان، قیمت بنزین معمولی غیرسهمیهای هر لیتر ۳ هزار تومان و قیمت بنزین سوپر هر لیتر ۳۵۰۰ تومان.
بعد از اعلام این خبر، پرسشهایی پیرامون اجرای طرح سهمیه بندی و افزایش قیمت مطرح شد که در ادامه به مطرح نمودن این پرسش ها و پاسخ به آنها خواهیم پرداخت.
این افزایش قیمت بنزین با چه مجوزی انجام شد؟
میزان درآمد دولت از افزایش قیمت بنزین چقدر خواهد بود؟
دولت درآمد حاصل از این طرح را چه خواهد کرد؟
تورم حاصل از این طرح چقدر خواهد بود؟
برندگان و بازندگان
دکتر سید حمید حسینی سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی در گفت وگو با خبرنگار تابناک اقتصادی گفت: هر چند در شرایط حساس امروز، دفاع از افزایش قیمت بنزین و حامل های انرژی کار بسیار سختی است، اگر بخواهیم در فضای علمی این موضوع افزایش قیمت بنزین را بررسی و تحلیل کنیم، باید بگوییم این تصمیم دارای برندگان و بازندگانی بود. وی افزود: بازندگان این افزایش قیمت بنزین عبارت بودند از اقشار مرفه و صاحبان چند خودرو، قاچاقچیان سوخت، واردکنندگان کالای قاچاق از محل ارز حاصل از قاچاق سوخت، قشرهای متوسط جامعه که به دلیل شغلی که دارند، نیازمند بنزینی بیش از 60 لیتر در ماه می باشند و عموم جامعه به علت افزایش نرخ تورم سالانه به میزان 4 درصد.
حسینی ادامه داد: برندگان این تصمیم هم سه دسته اند: دسته اول قشرهای محروم جامعه که فاقد خودرو هستند و از محل این افزایش قیمت، یارانه اضافه دریافت خواهند کرد، دسته دوم مردم، شهرداری ها و سازمان محیط زیست به علت کاهش ترافیک، بهبود محیط زیست و آلودگی هوا، دسته سوم دولت به دلیل کاهش شدت مصرف انرژی در کشور و عدم نیاز به سرمایه گذاری برای ایجاد پالایشگاه جدید و همچنین کسب درآمد 45 هزار میلیارد تومانی از طریق صادرات مازاد بنزین روزانه که میزان آن 30 میلیون لیتر می باشد.
این کارشناس حوزه انرژی در پایان صحبت های خود گفت: ضمنا ما در مسیر اصلاح ساختار غلط اقتصاد کشور که بر مبنای پرداخت یارانه بنا شده باید اقدام کنیم و همزمان با اجرای طرح جامع مالیاتی، بهبود فضای کسب و کار، کاهش هزینه های دولت وکنترل بودجه نهادهای غیر مؤثر در تولید ناخالص ملی، تشدید اقدامات دیپلماتیک و کاهش مرحله ای تعهدات برجامی از این بحران عبور کنیم.
خوب با این نمودار پس قاچاق از عراب به ترکیه و ترکمنستان به افغانستان هم سود آوره این کشورها چرا قیمتشون را به قیمت ترکیه نمی راسانند. فقط تو ایران بهانه ای شده برای گران کردن چرا 
| 
چه طوری است حقوق شما از ان سالی که بنزین افزایش دادن و تا حالا افزایش دادن بیش از۳ برابر شده ولی نمی خواهید افزایش قیمت بنزین را ببینید؟در هیچ کجای دنیا این طوری ثابت نگه نمی دارن وقتی قیمت و تورم بالا است
| ای کاش تو این گزارش دو نکته خیلی مهم را هم می نوشتند : یکی افزایش تعداد خودرو از سال 90 تا 97 و استحلاک خودروهای موجود و دومی هم میزان درآمد عمومی تو این کشورها و نسبت هزینه به درآمد هم گفته میشد . هیچ کارشناسی جوابی برای این دو مورد ندارد ... 
| یادمه چندسال پیش نرخ بنزین 50تومان گرانترشده بود از فردای آنروز تاکسیها از هر نفر 50تومان اضافه تر میگرفتند.به راننده گفتم برای یه ذر ره راه اگر هم یک لیتر مصرف کرده باشی که نکردی بجاش 4تامسافر سوارکرده ای چرا از هر نفر50تومان اضافه تر میگیری؟برای اینکه منهم از این به بعد میخوام قطعات یدکی بخرم همینجوری پای من حساب میکنند. | حالا شماره حساب ما را دارند که می خواهند به حساب واریز کنند یا این هم شامل همان یارانه بگیرها می شه . یارانه ما را که خدائیش بدون حساب و کتاب قطع کردند. | چرلچرا قیمت این اشغالی که تولید میشه دو برابر بنزین مصرف میکنه با کشور ها یمنطقه مقایسه نمیشه چرا دستمزد ها مقایسه نمیشه فقط قیمت سوخت اونم با ترکیه که یه چاه نفت نداره دلار بکنن 1000 تومن بنزین میشه هم قیما کشورهای منطقه چرا مردم باید همیشه از جیبوشن بدن مگه دستمزد ها سه برابر کددن تو دوسال که بنزین رو 3 برابر میکنن چرا بنزین با نرخ تورم کشور به ریال کشور ما با کسور های منطقه مقایسه نمیشه قول مسولین 30 درصد حساب نمیشه
| تکته جالب ترش اینه که وقتی یک ماشین 20 میلیونی رو 100 میلیون میفروشند نمیگن با مابه التفاوتش چقدر میشه بنزین زد و تو کشورهای همسایه قیمت خودرو چقدره؟
| چرا هیچیک از مسئولین متوجه نیستند سطح در آمد افراد جامعه ما پایین تر از کشورهای اعلام شده هست تمامی هزینه های ما در کشور ما با دلار . یوروهست و ولی درآمد حقوق دستمزد با ریال هست یعنی قیمت بنزین را با دلار حساب میکنند ولی حقوق کارگر را با ریال .
هر وقت در کشور ما مسئولان و خبر نگاران این یک نطلب را بفهمند ودر گزارشات و اخبارشان مد نظر قرار بدهند جامعه بطرف عمومی و آسایش ملی پیش خواهد رفت .
| من فقط يه سوال دارم خواهشا يه نفر جواب بدهچرا هميشه افزايش ناگهاني بنزين در بدترين شرايط اقتصادي باي مردم اتفاق ميافته
چرا زماني كه وضعيت معيشت بهتر بود كم كم نرخ بنزين را افزايش ندادند تا به مردم اينچنين فشاري وارد نشود اما حالا كه خزانه خالي شده ميان بنزين رو افزايش ميدن...
| اگر هدف دولت عدالت برای خانواده های محروم است چرا سهمیه سوخت بجای خانوار به خودرو تعلق گرفته به عبارتی به مالکیت .ثروتمند دارای ۵ خودرو از ۵ کارت سوخت بهره میبرد یعنی یعنی ۳۰۰ لیتر سوخت اما خانواده فاقدخودرو همان کمک معیشتی را میگیرد مقداری هم بر آن می افزاید و خرج حمل و نقل میکند.
تازه بار تورم به قول خودشان دو درصد را همه به آن اضافه کنید
کسانیکه برای ما مصوبه تصویب میکنند چند خودرو برای خود و همسر و فرزندانشان دارند که سهمیه را به خودرو داده اند.
اینها همه حرفه بزار واقعی و عملیش رو من بگم کی برنده است! برنده واقعی = اون پولداری که نشسته تو خونه اش و ثروتش حداقل 30 تا 40 درصد حداقلش میره روش یعنی یه شبه 40 تا 50 میلیارد سود میکنه.
بازنده واقعی = اونی فقیری که باید 180 هزار تومان باک بنزین نیسان و پژو و پرایدش رو پر کنه.
| و مطمئنا اون پولدار بقول شما براش مهم نیست که بنزین لیتری 3هزار باشه یا 10 هزار . اونی که تعدادی خودرو داره مطمئنا اونقدر سطح درآمدش بالاست که بتونه به هر قیمتی بنزین مصرف بکنه . اعتراض ها هم از طرف قشر فقیر جامعه هست که افزایش پانصد تومانی بنزین هم برایشان غیر قابل تحمله .
| چقدر به حساب شما بریزند بگو همش را بریزند ...آره داره می ریزه
صاحبان ثروت و قدرت همیشه از افزایش قیمت سود میبرند و بینوایان همیشه بازنده این داستان هستند شما بنزین ماشین مالک فلان کارخانه تولید مواد غذایی را گران می کنید از فردا روی هر محصولش بیست درصد میکشه و ادن وقت چند هزار میلیارد از جیب ملت سود می کنه اما اون بدبخت روستایی که ۱۵۰تومان یارانه اضافی بگیره کافی هست یک بار زنش مریض بشه کرایه ماشینی که بده تا دکتر بره و برگرده میشه یارانه ۶ماهش 
| همین سایتهای معروف فروش کالا دیروز تا کنون حداقل 25 درصد برروی لوازم خود گذاشته اند کسبه که بماند؟ | امثال من که شغل مون رو از دست دادیم و فعلا کاری جز اسنب نداریم و با بنزینن 1000 تومانی و مبالغ کم کرایه اسنب چیزی دستمون رو نمیگرفت ولی با قیمت جدید بنزین بیکار شدیم و بدبخت ایا این رو شما درک میکنین . بکار شیم که مثلا یه یارانه 100 تومنی میخواهید به ما بهید واقعا این فکر اقتصادی شماست .... واقعا خودتون به این آمار و ارقام و حرفهایی که می زنید اعتقاد دارید؟ اینجا فهمیدم چقدر من خوشبختم که دولت ایننقدر به فکر منه !!!! درآمد 45 هزار میلیارد تومنی داره بعد من با 30 لیتر بنزین (خودرو پراید دوگانه ) خوشبختم. خواهش میکنم اگر کسی فهمید خوشبختی من و امسال من کجای این ماجراست به بنده اطلاع بده. متشکرم.
راستی اگر روزی دوساعت توی صف گاز دور از خونواده باشم این دقیقا مصداق خوشبختیه .
خدایا شکرتتتتتتتت
| همینیکه امنیت داری خوشبختی!!!! | من و امثال من.... آخه امسال من یعنی چی، نه . پارسال تو | انشالله درست میشه توکل بخدا | اون ناشناس که داشتن امنیت رو مسخره میکنه واقعا نمیفهمه که اگه امنیتو از دست بده بقیه مهم نیست | بعضی ها اجبارا ریختن و خلاف نظر واقعی مردم نظر می دن . پیامهای دستوری رو ولش کنین . مثبت و منفی ها رو ببینید وقتی قرار است قیمت ها را افزایش دهند دو نرخی و یارانه نقدی بهترین راهکار و نهایت عدالت است اما بعد از مدتی که قیمت ها تثبیت شدند کم کم شروع می شود دو نرخی فسادآور است و یارانه نقدی گداپروری و توروم زا است باعث خواهد شد اختلاف طبقاتی کشور کمتر شود البته تا چند ماه باید صبر کرد | مطمئن باش اختلاف طبقاتی بیشتر خواهد شد | جدی گفتی یا داری شوخی میکنی ؟؟؟؟؟؟؟ 
| دولت قیمت دلار برسونه 100 تومان قطعا قیمت بنزین ما می شود 120 دلار ..دیگه کسی قاچاق نمی کنه..اینم یک پیشنهاد سازنده..اون فقیرم وضع مالیش خوب خواهد شد... | وای خدا | بله فقط نحوه اصلاح اختلاف طبقاتی اینطور هست که بجز چند درصد قلیل جمعیت کشور باقی همه بیان زیر خط فقر | البته به شرط اینکه چیزی گران نشود | شما مطمئنی تو ایران زندگی میکنی | با نظر شما كاملا موافقم چون تا چند ماه ديگر چيزي به اسم طبقه فقير وجود ندارد يا همه از گرسنگي مرده اند يا اگر بتونن مهاجرت كردند چرا باید در مملکت نفت خیز با داشتن تکنولوژی و دانش فنی از استخراج تا تولید بنزین و گازوئیل و ...چرا قیمت حاملهای سوخت اینقدر گران است ایا ما مشکل مدیریت تولید در پالایشگاهها داریم؟
به نظر من ایراد اول در هزینه تولید سوخت است که باید وزارت نفت پاسخگو باشد که چرا هزینه های تولید زیاد است؟
ایراد دوم دولت بجای جلوگیری از قاچاق های انچنانی که نباید اتفاق بیفتد صورت مسئله را عوض می کند
| هزینه تولید بنزین لیتری 200 تومان هم نیست اگر دولت بخواهد طبق نظر اعلام شده خودش عمل کند و تمام درآمد ناشی از این افزایش را به خانوارها برگرداند باید درآمد 45 هزار میلیارد تومانی از طریق صادرات مازاد بنزین را هم به خانوارها بدهد.