احترام به حريم شخصي افراد
انسانها ذاتاً دوست دارند قلمرويي خاص براي خود تعيين كنند ؛ جايي نهچندان فيزيكي اما امن، كه هرگاه بخواهند، بتوانند در آنجا خلوتي با خود داشته باشند ؛ اين نشان ميدهد هر فردي به فضايي شخصي نياز دارد؛ فضايي كه با مرزها و حدودي نامرئي جدا ميشود اما در زندگي شلوغ و پر غوغاي امروزي خوب است كه بيشتر به اين حدود و مرزهاي لازم براي زندگي جمعي دقت كنيم و سردرگميهاي خود را بهانهاي براي ناديده گرفتن اين مهم ندانيم.
در اين دوران، حريم خصوصي يكي از مصاديق حقوق شهروندي است و احترام گذاشتن به آن، يكي از اصول اوليه شهروندي. اين حريم، خصوصيترين بخش زندگي افراد است كه بايد توسط سايرين نيز درك شده و مورد احترام قرار گيرد. بايد بدانيم كه هيچ كس اجازه ورود به حريم شخصي ديگران را ندارد و تعرض به آن تخلف و قانونشكني است.
البته محدوده اين حريم براي افراد مختلف و در فرهنگهاي گوناگون، متفاوت است. اما اصل قضيه همان است كه بيان كرديم، تعرض به حريم خصوصي افراد ممنوع.
هر زمان كه مساله اي براي فردي، خصوصي تلقي ميشود به اين معناست كه آن فرد نسبت به آن موضوع حساس است و نميخواهد ديگران در آن حيطه دخالتي داشته باشند. پس در حقيقت، بخشي از احترام به امور و مسائل شخصي افراد، به معني استفاده مناسب و همچنين محافظت از اطلاعات آنها ميباشد.
البته اين حريم هم حد و مرزي دارد؛ برخي تصور ميكنند كه بعضي از قوانين، به نحوي حريم شخصي را محدود ميكنند، به عنوان مثال ميگويند قانون پرداخت ماليات به اين معناست كه در آمد افراد كه مسالهاي شخصي تلقي ميشود، نيز بايد مشخص باشد. بايد همه ما به حد و حدود اين حريم هم توجه كنيم و تعريف درستي از مسائل شخصي داشته باشيم.
ولي در مواردي اين حدود بيشتر تعيينشده هستند. به عنوان مثال در حريم اينترنت. در اين حوزه، حريم خصوصي به اين معناست كه هر فرد در مورد اطلاعاتي كه از او در اينترنت وجود دارد، مطلع باشد و بتواند سطح دسترسي افراد گوناگون به اين اطلاعات را نيز مشخص كند.
البته با پيشرفت تكنولوژي و گسترده شدن روابط و ارتباطات، شيوههاي حفاظت از حريم شخصي و نقض آن نيز دستخوش تغييراتي شده است.
مثلاً موبايل و اينترنت همان قدر كه در سهولت كارها مثمرثمر بودهاند، راههاي جديدي براي تعرض به حريم خصوصي افراد را نيز ايجاد كردهاند.
در حقيقت قابليت جمع آوري و ارسال حجم انبوهي از اطلاعات كه با فناوريهاي جديد به امري عادي تبديل شده، در صورت ناديده گرفتن حقوق افراد ميتواند مشكلاتي را فراهم سازد.
هيچ قانوني كلي در سراسر جهان براي حفظ حريم شخصي افراد وجود ندارد. در اعلاميه جهاني حقوق بشر اينگونه بيان شده است كه: هيچكس نبايد در معرض دخالت خودسرانه افراد در مورد مسائل شخصي، خانه و زندگي و مكاتبات خود قرار گيرد يا به شرافت و شهرت او لطمهاي وارد شود. در قانون اساسي و ساير قوانين ايران هم حقوق شهروندي و اجتماعي افراد محترم شمرده شده است.
با وجود تمام اين موارد، افرادي هستند كه قانون و حقوق ديگران را ناديده گرفته و بيتوجه به مسائل اخلاقي، انساني و اجتماعي مبادرت به پخش اطلاعات شخصي ديگران ميكنند. اين مساله در سراسر جهان يكي از مشكلات جدي عصر ارتباطات محسوب ميشود و مختص به كشور خاصي نيست. در سايتهاي خارجي نيز به گله و شكايت از اين مسأله برميخوريم كه در اينجا تنها به 2 مورد اشاره ميشود.
يكي از افرادي كه به نحوي قرباني اين مشكل شده، چنين مينويسد: با ديدن تصاوير خود در اينترنت احساس حقارت و رسوايي به من دست داده به طوري كه زندگي اجتماعيام فلج شده است.
دختر ديگري نيز بيان كرده است كه فردي با تلفن همراه، عكس او را گرفته و سپس تصاويرش را به افراد مختلف نشان داده است. او همچنين تهديد شده كه اگر به پليس اطلاع دهد، تمام تصاوير او در سايتهاي مختلف پخش خواهد شد. دختر كه درمانده و مستاصل شده بود نميدانست بايد چكار كند.
اينها تنها نمونههايي از مشكلاتي است كه در صورت عدم توجه و احترام به حريم خصوصي اشخاص ايجاد ميشود و چه بسا مشكلات مهمتري نيز به بار آورد. پس خوب است كه هميشه و در هر شرايطي حس احترام به حقوق ساير افراد را درنظر گرفته و به فرزندانمان نيز از همان دوران كودكي اين نكته را بياموزيم.
نكته آخر هم اين كه همه افراد بايد حريم خصوصي خود را از دسترس ديگران و بويژه ناآشنايان و غريبهها در امان نگه دارند؛ چرا كه هميشه و در هر جامعهاي، هستند كساني كه هيچگاه قانون و حريم خصوصي ديگران را پاس نميدارند.
