آخرین اقدامات و رایزنی‌ها برای تعیین نخست‌وزیر جدید عراق

سرویس بین‌الملل ـ هرچند پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که تشکیل دولت جدید عراق چند ماهی به طول خواهد انجامید، رایزنی‌ها برای تعیین نخست‌وزیر و کابینه آینده با شور و شدت خاصی دنبال می‌شود.

به گزارش خبرنگار «تابناک» از عراق، هرچند صورت بندی ائتلاف‌های جدید برای تشکیل کابینه آینده عراق مشخص نیست، اما دو گزینه جدی نخست‌وزیری، یعنی ایاد علاوی و نوری مالکی، رایزنی‌های گسترده‌ای را آغاز کرده‌اند.

در این باره، شنیده‌ها حکایت از حضور قریب‌الوقوع ایاد علاوی در ایران دارد، علاوی که پیش از این مواضع ضد ایرانی تندی در پیش گرفته بود، اکنون به این نتیجه رسیده است که برای موفقیت به نگاه مثبت ایران نیاز دارد.

اما از سوی دیگر، شنیده‌ها حاکی از این است، ائتلاف گروه‌های کرد که در شرایط کنونی ائتلافش با گروه‌های اصلی مدعی تشکیل دولت یعنی ائتلاف العراقیه و دولت قانون بسیار تعیین کننده شده، در درون خود دچار نوعی تشکیک و تردید در ائتلاف شده است.

در ائتلاف گرو‌های کرد، حزب دمکرات به رهبری مسعود بارزانی هرچند نسبت به علاوی دید مثبتی ندارد، اما نسبت به مالکی نیز نگاه مثبتی نداشته و در مقابل، حزب اتحادیه میهنی به رهبری طالبانی با نخست وزیری مالکی موافق بوده و از او پشتیبانی می‌کند.

بر پایه این گزارش، اهمیت ائتلاف گروه‌های کرد با دیگر گروه‌ها، از آنجا مشخص می‌شود که در شرایط کنونی و بنا بر نتایج اعلام شده از سوی کمیسیون مستقل انتخابات عراق، ائتلاف العراقیه ۹۱ کرسی مجلس عراق را به‌ دست آورده و ائتلاف حکومت قانون به رهبری نوری مالکی ۸۹ کرسی را در اختیار گرفته است. ائتلاف ملی عراق 68 کرسی و  ائتلاف گروه‌های کرد نیز که شامل دو حزب عمده کردستان عراق است، توانسته ۴۳ کرسی را از آن خود کنند. همچنین با توجه به اینکه برای تشکیل دولت به 163 رأی نیاز است، حتی با ائتلاف گروه‌های تحت رهبری مالکی و حکیم، آنها در مجموع می‌توانند فراکسیونی با 159 نماینده تشکیل دهند و برای تشکیل دولت به 163 رأی نیاز است؛ یعنی آنان در صورت ائتلاف، تنها به جذب چهار نماینده دیگر نیاز دارند.

از سوی دیگر، علاوی حتی در صورت ائتلاف با کردها، باز به 29 کرسی دیگر نیاز دارد که در آن صورت، باید با گروه‌های کوچکتری که در مجموع 34 کرسی را در اختیار دارند، ائتلاف کند؛ اما این موضوع سبب تشکیل دولتی متزلزل خواهد شد.

گزارش خبرنگار ما از عراق، همچنین حاکی از آن است که برخی شخصیت‌های سیاسی مطرح شیعیان همچون ابراهیم جعفری چندان راغب به نخست وزیری دوباره نوری مالکی نیستند و این موضوع سبب شده است تا بر پیچیدگی‌های تعیین دولت آینده بیفزاید.

در اوضاع کنونی، همه فهرست‌ها برای به دست آوردن دویست و هفده کرسی برای برگزیدن رئیس‌جمهور و 163 کرسی برای گزینش نخست وزیر تلاش می‌کنند؛ اما به نظر می‌رسد، به رغم تلاش‌های گسترده علاوی و ائتلاف العراقیه، شرایط برای ائتلاف دولت قانون در تشکیل دولت آینده هموارتر باشد، زیرا با توجه به نگاه کلی مثبت کردها نسبت به مالکی در مقابل علاوی که متهم به همکاری با بعثی‌ها و اجحاف علیه کرد‌ها در گذشته است، ائتلاف کردها با مالکی بیشتر است ولی اکنون بر سر تعیین نخست‌وزیر تردید‌هایی است.

در مجموع، اکنون بیش از اینکه تلاش برای شکل‌گیری ائتلاف‌ها باشد، باید گفت که رایزنی‌ها برای نخست وزیر آینده است که دغدغه اصلی عراقی‌ها به شمار می‌رود.

گذشته و کارنامه علاوی

ایاد علاوی، نخست‌وزیر سابق عراق و رهبر جنبش وفاق ملی در سال ۱۹۴۵ از پدری عراقی و مادری لبنانی ـ که هر دو شیعه بودند ـ به دنیا آمد. وی که پس از سرنگونی رژیم صدام حسین در سال ۲۰۰۳ از سوی نیروهای آمریکایی به عنوان یکی از اعضای ۲۵ گانه «مجلس الحکم» شورای حکومت انتقالی عراق برگزیده شده بود، در تاریخ ۲۸ ژوئن به سمت نخست‌وزیر و نخستین رئیس دولت عراق پس از صدام حسین برگزیده شد و قدرت را از پل برمر، حاکم آمریکایی عراق تحویل گرفت و تا هنگام پیروزی ائتلاف عراق یکپارچه در انتخابات پارلمانی و معرفی ابراهیم جعفری به عنوان نخست‌وزیر جدید عراق، این سمت را بر عهده داشت.

همچنین علاوی مدت‌ها عضو حزب بعث بود و در هنگام اقامت برای ادامه تحصیل در انگلستان ارتباط نزدیکی با سیا و ام آی ۶ سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا و انگلیس داشت.

وی در سال ۱۹۷۸ در انگلیس مورد سوءقصد عوامل اطلاعاتی عراق قرار گرفت و در سال ۱۹۹۰ جنبش وفاق ملی عراق را ـ که جریانی مخالف حکومت وقت عراق بود ـ بنیان نهاد که بسیاری از بعثیون سابق به آن پیوستند. علاوی سه سال نیز در اردن زندگی کرد و با کشورهای مصر، اردن و امارات ارتباط نزدیکی دارد.

گذشته و کارنامه نوری مالکی

وی در سال ۱۹۵۰ در استان بابل به دنیا آمد. بعدها در رشته ادبیات عربی به درجه کارشناسی ارشد رسید. در سال ۱۹۸۰م دولت وقت عراق، دستور اعدام همه اعضای حزب الدعوه الاسلامی را داد و مالکی به همراه شمار بسیاری از افراد این حزب به ایران گریخت.

سپس وی به همراه ابراهیم جعفری رهسپار سوریه شد.

وی در سال ۲۰۰۳ به عراق بازگشت و در نوشتن پیش‌نویس قانون اساسی عراق شرکت کرد. وی با وجود مواف نبودن جلال طالبانی و آمریکایی‌ها، حکم اعدام صدام را امضا کرد و با پافشاری وی، حکم اجرا شد.