درباره پشت پرده جریان‌سازی خبرسازان

پس از این‌که «تابناک» اقدام به انتشار مستنداتی درباره حادثه رخ داده در پرواز هواپیمایی «کیش ایر» کرد، برخی رسانه‌ها که کاملا آشکار است در حال جریان‌سازی هستند، نسبت به مستندات «تابناک» واکنش نشان داده و مستندات سایت «تابناک» را زیر سؤال بردند.

در همین زمینه، «تابناک» جزییاتی را درباره این سناریوی جریان‌سازی که با اهداف ناصوابی انجام شده، انتشار می‌دهد و این مطلب را به عنوان پاسخ آخر خود اعلام می‌نماید، چرا که اگر «تابناک» بخواهد پاسخ دیگری به برخی رسانه‌ها بدهد، مجبور به افشای برخی جزییات و مطالب خواهد شد که موجب وهن خبر، خبرنگار و رسانه‌ها شده و جایگاه نظارتی و مقدس رسانه مخدوش می‌شود؛ بنابراین، «تابناک» با دعوت همکاران خود در دیگر رسانه‌ها به انصاف، پاسخ خود را منتشر می‌کند.

ماجرا از چه قرار بود؟

ماجرا از این قرار بود که حدود بیست تا 25 نفر از خبرنگاران رسانه‌های گوناگون برای شرکت در همایش هتل‌داری، از تهران رهسپار کیش می‌شوند. متأسفانه این پرواز با تأخیر انجام شده و موجب ناراحتی مسافران و خبرنگاران می‌گردد و پس از حدود چهار تا پنج ساعت، سرانجام خبرنگاران سوار هواپیما به سوی جزیره کیش پرواز می‌کنند. در هنگام پرواز که مسافران آن بسیار ناراحت و عصبانی بودند، اقدام به تست مانیتورهای هواپیمای تازه اجاره شده از سوی هواپیمایی «کیش ایر» می‌کنند که هنگام باز شدن، همان‌گونه که «تابناک» پیشتر گفته بود، به دلیل نشان دادن موقعیت منطقه‌ای و بین‌المللی مکان هواپیمای در حال پرواز از طریق «GPS» دریای عربی (Arabian Sea) برای مدت کوتاهی در معرض دید مسافران قرار می‌گیرد و به دلیل این‌که هواپیما در حال تست مانیتورها بود، مانیتورها پس از مدت کوتاهی بسته می‌شوند.

خبرنگاران که همچنان از تأخیر چند ساعته کلاف بودند، گمان می‌کنند که نام همیشگی خلیج فارس جعل شده و نخست از مهماندار ایرانی پرواز، سپس از سرمهماندار پرواز ـ که فردی خارجی است ـ درخواست می‌کنند که به دلیل جعل نام «خلیج فارس» مانیتورها را باز کنند تا ایشان تصویر مانیتور را گرفته و نسبت به این جعل اعتراض کنند که این درخواست به دلیل عدم آشنایی سرمهماندار و البته تندخویی و رفتار بی‌نزاکتی وی، منجر به جر و بحث و لج کردن سرمهماندار و دعوای اساسی در هنگام پرواز می‌شود. این درخواست خبرنگاران و لج کردن سرمهماندار، سبب عصبانیت بیشتر مسافران و خبرنگاران شده و تصمیم بر آن می‌شود که پس از رسیدن به زمین، نسبت به این مسأله اعتراض کنند (البته بدون آن که متوجه شوند که خلیج فارس جعل نشده است).

پس از رسیدن این خبرنگاران، با تفکر اصلی و استراتژی تعداد معدودی از خبرنگاران که شمار آنها از تعداد انگشتان دست نیز کمتر است، خبر واحد تهیه و با یک عکس گرفته شده، برای همه رسانه‌ها ارسال می‌گردد که بسیاری از رسانه‌ها که اصلا در این پرواز نبودند، به دلیل جایگاه و اهمیت ویژه‌ای که مسائل ملی به ویژه «خلیج فارس» دارد، با انگیزه‌ای مقدس و پاک، اقدام به انتشار همان خبر با همان یک تصویر گرفته شده می‌کنند که با مطالعه و بررسی همه خبرهای منتشره در سایت‌ها، خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها، متوجه خواهید شد که نویسنده و ارسال کننده خبر، یک نفر بوده و دست کم از یک جا صادر و فرستاده شده است که البته پس از گذشت چند روز از این موضوع و واکنش‌ها و برخوردها و... پس از انتشار خبر «تابناک»، یکی از خبرنگارانی که خود نیز در این هواپیما بوده نوشته است:

«حال بايد اين پرسش را مطرح کرد، در حالي که بيش از دویست مسافر در هواپيما حاضر بودند و هيچ کدام واژه خليج ع ر ب ي را نديده‌اند و کساني هم که دقت کرده‌اند ، شهادت مي‌دهند که هيچ اسمي در ميان نبود و نيز در حالي که تيم بازرسي، تأييد کرده که در مانيتورها خبري نبود، چرا قضیه را - که دارد رنگ و بوی شخصی می گیرد - فیصله نمی‌دهند و همچنان بر مبنای «هیچ» به جنجال ادامه می‌دهند؟!»

با این حال، بررسی خبرهای منتشره در رسانه‌ها و پیگیری‌های مصرانه یک روزنامه اقتصادی و یک سایت خبری، از دغدغه مسئولان این رسانه نه برای «خلیج فارس»، بلکه موضوع دیگری حکایت دارد که «تابناک» اصلا قصد ورود به این مسأله را ندارد.

از سوی دیگر، ناشی‌گری و لجاجت مسئولان «کیش ایر» و رئیس سازمان هواپیمایی کشوری در برخورد با این مسأله، نه تنها باعث نشد ماجرا ختم به خیر و روشن شود، بلکه موجب کش‌دار شدن آن نیز شد.

در این میان، دستپاچگی و واکنش بدون تحقیق وزیر راه به این موضوع و دستور برخورد و بگیر و ببند و... موجب حساس‌تر شدن موضوع و استدلال رسانه‌ها مبنی بر احتمال وجود مسائلی دیگر به دلیل چنین شدت و سخت‌گیری شده، در حالی که در صورت بررسی دقیق این واکنش وزیر راه، مشخص می‌شود که بهبهانی 1ـ به دلیل اهمیت جعل خلیج فارس؛ 2ـ ختم به خیر شدن موضوع؛ 3ـ در گوشه رینگ قرار گرفتن از سوی رسانه‌ها و جریان‌سازی اساسی صورت گرفته رسانه‌ها، بدون انجام هیچ گونه کار کارشناسی و بررسی موضوع و تشکیل کارگروه بررسی موضوع و یافتن درستی و نادرستی آن، دستور احساسی را صادر کرده و اگر واقعا چنین مستندی در اختیار وزیر هست، ایشان اعلام نمایند تا رسانه‌ها و مردم کشورمان از آن آگاه شوند.

در این میان، سکوت ناشیانه و اظهارات دوپهلوی هواپیمایی «کیش ایر» (اشاره به مصاحبه رادیویی مرادی، رئیس روابط عمومی «کیش ایر») خود دلیلی دیگر شد بر درست بودن جعل نام «خلیج فارس»!

اما از سوی دیگر، جعفرزاده، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور در اقدامی زیرکانه و درست، ضمن عذرخواهی از حادثه روی داده در هواپیما، به نحوی شایسته و مورد پسند سعی در حل و فصل موضوع دارد، اما این در حالی است که نخجوانی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، در مصاحبه با یک خبرگزاری، نه‌تنها عذرخواهی نمی‌کند (چه به خاطر برخورد بد سرمهماندار و چه موضوعات دیگر) بلکه به خاطر اعلام اینکه حاضر به عذرخواهی نیست (که البته قطعا مستند به بررسی‌های کارگروه ویژه بررسی اتفاق، بوده) موجب خراب شدن کل موضوع شد که در این مورد گفتی است باید همه مسئولان کشورمان یاد بگیرند عذرخواهی از مردم ـ که بحق ولی‌نعمت آنها هستند ـ موجب تحقیر ‌و کوچکی آنها نمی‌شود، بلکه نشان از بزرگی و بزرگمنشی آنان است.

اما نکاتی درباره فیلم منتشر شده:

در فیلم منتشر شده، نه تنها هواپیما خاموش نیست، بلکه در حالت آماده‌باش است تا کارشناسان مسئولان برای بررسی موضوع جعل «خلیج فارس» تحقیقات خود را انجام دهند؛ چرا که فعال شدن GPS مستلزم صرف مدت کوتاهی از روشن بودن هواپیماست که همان کارشناسان خلبانی و مهندسان مجرب هواپیمای سایت خبری منتشر کننده، به خوبی آن را می‌دانند.

و در پاسخ به پرسش بزرگ خبرنگاران باید گفت، این هواپیمای مورد اشاره که در فیلم دیده می‌شود، در حال فرود نیست، بلکه موقعیت فعلی آن (گرانده شده در پارکینگ فرودگاه کیش) است که بنا بر خبر پیشین «تابناک» و صورت جلسه مسئولان ذیربط رو به شمال پارک است.

اما این که چرا سرمهماندار مانیتورها را دوباره باز نکرد، همان‌گونه که گفته شده، نکته نخست، اصرار خبرنگاران و خودداری و لجاجت سرمهماندار بوده و از سوی دیگر، اگر چنین باشد که به خواست یک مسافر انواع تغییر و تحولات در هواپیما صورت گیرد، حفظ امنیت و نظم داخل هواپیما امکان پذیر نخواهد بود.

از سوی دیگر، اگر خبرسازان محترم به سیستم مکان‌نمای هواپیما آگاه باشند و یا حتی با مهندسان مجرب و خلبانان مورد اشاره خود مشورت کنند، می‌دانند که عملا امکان دخل و تصرف در سیستم GPS هواپیما وجود نداشته و این اطلاعات مکانی نقهشه همه از یک یا دو مرکز (بسته به نوع سیستم) جهانی ارسال و در مانیتورها نمایش داده می‌شود و باز این نکته قابل اشاره است که هنگام انجام سفر و نمایش اطلاعات مکانی، برای مدتی موقعیت داخلی (در داخل کشور) و برای مدتی موقعیت منطقه‌ای (کشور ایران و همسایه‌ها که در این پرواز دریای عربی دیده شده) نمایش داده می‌شود و در پروازهای طولانی بین‌المللی، حتی موقعیت قاره‌ای آن نیز نمایش داده می‌شود.

در پایان یادآور می‌شود که «تابناک» همکاران خود را به رعایت انصاف و عدالت و پرهیز از هرگونه جریان‌سازی و جوسازی دعوت کرده و از ایشان می‌خواهد تا با وسیله قرار دادن مسائل حساس و ملی مردم شهیدپرور کشورمان از این‌گونه حساسیت‌ها و احساسات پاک و مقدم مسئولان و مردم سوء استفاده نکنند تا با روشن شدن حقایق، خدای نکرده داستان چوپان دروغگو تکرار و تداعی نشود!