120 شهر ايران مواجه با بحران کم آبي

معاون وزير نيرو در امور آب و آبفا از تدوين برنامه اضطراري وزارت نيرو براي مقابله با کم آبي 120 شهر کوچک و شش هزار روستاي کشور در تابستان آتي خبر داد و گفت: به اين منظور، 150 ميليارد تومان هزينه برآورد شده است.

به گزارش مهر، رسول زرگر، صبح امروز در يک نشست خبري با اشاره به کاهش ميزان بارندگي در سال آبي 87-86 گفت: با توجه به گذشت هفت ماه از سال آبي 87-86، ميزان بارش و زمان و مکان آن و نيز تبخير و درجه حرارت به گونه‌‌اي بوده که اين سال کاملا متفاوت با چهل سال اخير است، به نحوي که مي‌توان گفت که وضعيت خارج از روند نرمال چهل سال گذشته بوده است.

معاون وزير نيرو در امور آب و آبفا افزود: در آبان ماه اخير، سال آبي پيش رو به عنوان سالي زير نرمال با حدود 20 درصد کاهش پيش‌بيني شده بود، اما اين شرايط تا اواخر بهمن ماه با حدود 25 درصد کاهش نسبت به نرمال به وقوع پيوست. به اين معنا که از اول اسفند ماه 86 تاکنون، خشکترين ماه‌هاي سال را در چهل سال اخير پشت سر گذاشته‌ايم.

او گفت: اين در حالي است که سال آبي 79-78 خشکترين سال در چهل سال اخير بوده که در آن ميزان بارندگي ماه‌هاي اسفند تا فروردين در اين فاصله زماني حدود 16 ميلي متر بوده، اما در مدت مشابه سال آبي جاري اين ميزان 8 ميلي متر بوده است که مي‌توان به خوبي تفاوت بارش را ديد.

انتظار خشکسالي را نداشتيم
به گفته زرگر، در پر آبترين سال، ميزان بارش در دو ماهه اسفند و فروردين 110 ميلي متر بوده. اين در حالي است که در چهل  سال اخير، شاهد پانزده سال ترسالي، پنج سال نرمال و بيست سال خشکسالي بوده‌ايم که دوره‌هاي خشکسالي و ترسالي در کشور معمولا پنج تا هفت سال به طول مي‌انجامد.

اين مقام مسئول در وزارت نيرو خاطرنشان کرد: 50 درصد سال‌ها در ايران سال‌هاي خشکسالي است که امري غيرمترقبه نيست، ولي کشور در سال جاري منتظر خشکسالي نبوده است، چراکه در دوران سال‌هاي ترسالي هستيم و دوره خشکسالي در دو سال پيش پايان يافته است.

زرگر علت وقوع اين پديده را تغييرات آب و هوا، تشکيل پديده لاينو اقيانوسي دانست و گفت: در هفت ماه اخير در کشور، شاهد 190 ميليارد مترمکعب بارش بوده‌ايم که معادل 115 ميليارد مترمکعب در گستره کشور است، اين ميزان نسبت به بارندگي در ميانگين مشابه دوره 39 ساله، 42 درصد کاهش و در مقايسه با سال آبي قبل 44 درصد کاهش را نشان مي‌دهد.

معاون وزير نيرو گفت: در مجموع مي‌توان گفت که در اين مدت 100 ميليارد مترمکعب کاهش بارش را نسبت به متوسط داشته‌ايم، ولي برداشت عمومي مردم با توجه به بارندگي‌هاي زمستان اخير چيز ديگري است و اين در حالي است که کشور با 20 ميليارد مترمکعب کاهش روان آب روبه‌رو بوده است.

کاهش حجم آب مخازن سدها
زرگر حجم آب موجود در مخازن سدهاي کشور را تا روز گذشته 14 ميليارد مترمکعب ذکر و تصريح کرد: اين ميزان در مقايسه با سال گذشته که 23 ميليارد مترمکعب بوده، کاهش 40 درصدي را نشان مي‌دهد. چند روز گذشته نيز البته بارش‌هايي در غرب و شمال کشور و نيز تهران صورت گرفته که اميد مي‌رود تا پايان فصل بهار بتوان اندکي از اين کاهش بارندگي‌ها را جبران کرد.

او افزود: آمارها نشانگر اين است که 25 درصد بارش‌ها در پاييز، 50 درصد در زمستان و 25 درصد در فصل بهار رخ مي‌دهد که حتي اگر بهار پربارشي را داشته باشيم، قطعا نمي‌تواند 100 ميليارد مترمکعب کاهش را جبران کند. البته موضوع ديگر بحث درجه حرارت است که بنا بر اعلام سازمان هواشناسي از دوازده سال گذشته، يازده سال گرمتر از حد نرمال بوده است و پيش‌بيني مي‌شود که امسال يک درجه گرمتر از سال قبل باشد. پس بايد موضوع تبخير در درياچه‌ها و افزايش مصرف خانگي را نيز جدي گرفت.

زرگر گفت: از اواسط اسفند ماه در وزارت نيرو، اقدامات لازم براي مقابله با خشکسالي صورت گرفته و کميته کاهش اثرات خشکسالي را در معاونت آب و آبفا و استان‌هاي کشور بررسي کرده‌ايم و براي همين، برآورد شده که مصارف و اولويت‌بندي‌ها در تخصيص آب به چه صورت باشد.

معاون وزير نيرو در توضيح اين مطلب خاطرنشان کرد: در اين راستا، گزارش کاملي به رئيس‌جمهور و هيأت دولت ارايه شده است، بر اين اساس در شمال غربي کشور 20 درصد و در اصفهان و خوزستان 50 درصد، ميزان بارشها کاهش يافته است. اين درحالي است که زاينده رود، کرخه و کارون بيشترين آسيب را در ميان حوضه‌هاي آبريز داشته اند.

زرگر گفت: در مورد تامين آب، وزارت نيرو برنامه‌ريزي‌‌هاي 5/1 ساله دارد البته بسياري از شهرهاي بزرگ و متوسط کشور منابع آب مطمئن دارند و پيش‌بيني مي‌شود که مشکل قابل توجهي پيش نيايد اما براي 120 شهر کوچک برآورد ما اين است که محدوديت منابع آبي ايجاد شود و در طول 2 ماه باقيمانده از فصل بهار براي اين 120 شهر برنامه اضطراري تدوين شده که شامل حفر چاه‌هاي جديد، کف شکني چاه، تامين آب از ساير منابع، تخصيص آب از بخش کشاورزي به بخش شرب است.

اين مقام مسئول در وزارت نيرو خاطرنشان کرد: در مورد روستاها نيز حدود 8 هزار روستا به دليل کمبود آب يا عدم کيفيت آب، در ماه‌هاي خاصي از سال آبرساني با تانکر صورت مي‌گيرد که البته طرحهايي براي آبرساني ثابت به آنها پيش‌بيني شده که اغلب آنها تا پايان سال 88 به بهره‌برداري مي‌رسد.

او افزود: بر اين اساس برآورد ما اين است که شش هزار روستا مورد توجه ويژه قرار گيرد، به عبارتي مي‌توان گفت که ممکن است 120 شهر و شش هزار روستا، در معرض تهديد کمبود منابع آبي قرار گيرند و به نوعي از خشکسالي متأثر شوند.

زرگر گفت: بخش اعظم محدوديت‌ها براي آب کشاورزي اعمال مي‌شود که بر اين اساس، پيش‌بيني مي‌شود که بخش کشاورزي با محدوديت و خسارت ناشي از خشکسالي روبه‌رو شود، ضمن اين‌که عشاير و دام‌ها نيز تحت تأثير قرار مي‌گيرند، بر اين اساس آيين‌نامه‌اي در دولت به تصويب رسيده و ستاد حوادث غيرمترقبه نيز شرايط آن را براي مقابله با خسارت‌هاي احتمالي ناشي از خشکسالي به زودي اعلام مي‌کند.

او ميزان الگوي مصرف را 22 تا 28 مترمکعب در ماه اعلام كرد و گفت: اين الگوي مصرف براي نقاط گرمسير، سردسير، پرآب و کم آب متفاوت است. اين در حالي است که برآورد ما اين است که براي اجراي طرح‌هاي اضطراري بخش آب براي مقابله با خشکسالي 150 ميليارد تومان از منابع داخلي وزارت نيرو هزينه شود.

زرگر در پاسخ به پرسشي مبني بر جبران بدهي پيمانکاران بخش آب گفت: علاوه بر تخصيص نرمال به دستگاه‌هاي گوناگون و بخش آب کشور، سيصد ميليارد تومان تخصيص مازاد نيز در اختيار وزارت نيرو قرار گرفته تا بتوان بخشي از طلب پيمانکاران بخش آب کشور را پرداخت کرد. البته طلب اين بخش از وزارت نيرو 1600 ميليارد تومان است.

به گفته او، بخشي از برنامه اقتصادي ويژه رئيس‌جمهوري که در نوروز 87 اعلام شد نيز مربوط به موضوع آب است که به وزارت نيرو اعلام شده که برنامه‌هاي خود را اعلام کند.

زرگر موضوع صادرات آب ايران به کويت را موضوعي سياسي، اقتصادي و امنيتي دانست و گفت: اين موضوع هنوز به نتيجه خاصي نرسيده است.