بیانیه استراتژیک پوتین و بوش

"ولادیمیر پوتین" رئیس جمهور فدراسیون روسیه و "جرج بوش" رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا روز یکشنبه در شهر ساحلی سوچی در جنوب روسیه دیدار کرده و در نتیجه بیانیه استراتژیک "چارچوب استراتژیک روابط روسیه و آمریکا" را امضا و تصویب کردند که باید عاملی برای حفظ تداوم روابط دو کشور پس از تعویض روسای جمهور روسیه و آمریکا باشد.

به گرارش خبرگزاری «نووستی»، بوش که عصر شنبه به دعوت رئیس جمهور روسیه وارد سوچی شده بود، دیداری غیر رسمی با پوتین داشت. روز یکشنبه مذاکرات رسمی دو کشور برگزار شد که موضوع اصلی آن همان طور که در اجلاس سران ناتو اعلام شده بود، بررسی اختلاف نظرات دو کشور در زمینه استقرار سپر ضد موشکی آمریکا در اروپای شرقی بود که آمریکا آن را برای دفاع در برابر ایران می داند و روسیه کاملاً مخالف آن بوده و معتقد است که سیستم برای نظارت بر توان استراتژیک روسیه است. بوش با "دمیتری مدویدیف" رئیس جمهور برگزیده روسیه نیز دیدار کرد. دیدار آتی سران روسیه و آمریکا با حضور مدویدیف طی اجلاس سران گروه هشت (G8) خواهد بود که 7-9 جولای 2008 در هوکایدوی ژاپن برگزار می شود.

شب گذشته کنسرتی به افتخار بوش ترتیب داده شده بود که در آن گروه کر قزاق های کوبان و گروه رقص قزاقی اجرا داشتند، بوش از آن بسیار تشکر کرده و به شوخی گفت: "من خیلی خوشحالم که خبرنگاران ندیدند که من چگونه سعی داشتم در آنجا برقصم". پوتین در پاسخ گفت: "خیلی حیف شد. آنها مطمئن می شدند که شما عالی می رقصید".

طی کنفرانس مطبوعاتی پوتین و بوش که پس از دیدار آنها برگزار شد، بوش رئیس جمهور روسیه را رهبری مقتدر نامید که هراسی از گفتن نظرات خود ندارد.

اظهارات پوتین و بوش درباره سپر ضد موشکی

روسیه با موضع آمریکا درباره مسئله استقرار سپر ضد موشکی موافق نیست. در بیانیه استراتژیک گفته می شود: "طرف روسی به روشنی اعلام داشت که موافق با تصمیم به ایجاد تاسیساتی در لهستان و چک نیست و بر پیشنهاد مطرح شده از سوی روسیه تاکید کرد". در ادامه گفته می شود: "ما مشروط شدیم که پس از سوچی دیالوگ خود درباه مسائل مربوط به دفاع ضد موشکی را هم در سطح دو جانبه و هم چند جانبه افزایش داده و تسریع کنیم".

هر دو طرف به ایجاد سیستم واکنش به تهدیدات موشکی ممکن که در آن روسیه، آمریکا و اروپا بعنوان شرکایی با تساوی حقوق شرکت داشته باشند، ابراز تمایل نمودند.

پوتین همچنین گفت که روابط روسیه و آمریکا در رابطه با برنامه استقرار سپر ضد موشکی آمریکا تغییر اصولی نداشته اند. وی افزود: "این را پنهان نمی کنم که یکی از دشوار ترین مسائل سیستم دفاع ضد موشکی آمریکا در اروپا بود و خواهد ماند". وی افزود باید گفت که مسئله نه در فرمول بندی و نه در ساخت دیپلماتیک جملات و بلکه در خود مشکل است. پوتین اعلام داشت: "می خواهم که درست بفهمید: در نظر اصولی ما نسبت به برنامه های آمریکا تغییری رخ نداده است".

بوش به نوبه خود اظهار داشت که روسای جمهور جدید روسیه و آمریکا روی سندی درباره ایجاد سیستم واکنش به تهدیدات موشکی بالقوه کار خواهند کرد و افزود که ما هنوز کارهای بسیاری باید انجام دهیم تا روسیه را متقاعد کنیم که سیستم دفاع ضد موشکی علیه روسیه نیست.

با این حال پوتین اظهار داشت که برطرف سازی نگرانی های روسیه از سوی آمریکا را ممکن می داند. پوتین گت: "من خوشبینی محتاطانه ای دارم درباره آنچه که مربوط به توافق نهایی می شود. بنظر من چنین چیزی ممکن است". به گفته وی، احتلاف نظرات در جزئیات کار است و در این جا لازم است که کارشناسان دو کشور توافق کنند تا تدابیری که در جهت ایجاد اعتماد اتخاذ می شوند و در عمل نیز اجرا شوند.

بوش اظهار داشت که سیستم آمریکایی در اروپا ویژه دفاع در برابر موشک هایی معدود است و نه در برابر پرتاب انبوه موشک ها و از این رو این سیستمی دفاعی است و نه تهاجمی و هدف آن بازداشتن روسیه نیست. به گفته وی "روسیه، دشمن نیست، کشوری است که باید با آن کار کرد".

پوتین اظهار داشت که نگرانی های روسیه را کار مشترک روی سیستم دفاع ضد موشکی جهانی با دسترسی برابر و دموکراتیک برای هدایت این سیستم می تواند بر طرف کند.

اظهارات سران روسیه و آمریکا درباره ایران

بوش تلاش های روسیه برای حل مشکل هسته ای ایران را مثبت ارزیابی کرد. به گفته وی، طرف روسی اعلام داشته که ایران حق دارد برنامه هسته ای غیر نظامی داشته باشد و ابراز آمادگی کرده که به این کشور سوخت عرضه کند تا ایران ضرورتی برای غنی سازی اورانیوم نداشته باشد.

در دیدار امروز مسئله هسته ای کره شمالی نیز بررسی شد.

رئیس جمهور روسیه اظهار داشت که پیشنهاد آلترناتیو روسیه که سال گذشته درباره نظارت بر تهدیدات بالقوه موشکی از سوی ایران مطرح شده بود، هنوز به قوت خود باقیست. روسیه به آمریکا استفاده از ایستگاه راداری گابال در آذربایجان و ایستگاه آرماویر که در جنوب روسیه ساخته می شود را پیشنهاد داده بود. اما آمریکا این پیشنهادات را غیر قابل پذیرش نامید.

این ایستگاه ها خاک روسیه را تحت نظارت ندارند و کارشناسان همین را دلیل امتناع آمریکا دانستند.

درباره پیمان کاهش تسلیحات تهاجمی استراتژیک (START-1)

روسیه و آمریکا تاکید کردند که درصدد کاهش تسلیحات تهاجمی استراتژیک (هسته ای) هستند. در بیانیه استراتژیک که در پایان مذاکرات به تصویب روسای جمهور دو کشور رسید، گفته می شود: "ما باری دیگر تاکید کردیم که قصد داریم پتانسیل تهاجمی استراتژیک را تا حداقل سطح ممکن و مطابق با مطالبات امنیت ملی و تعاهدات متفقانه کاهش دهیم".

پوتین گفت که درباره مشکلات پیمان نیروهای مسلح معمولی در اروپا (CFE) و موضوع گسترش ناتو به شرق نیز گفتگو شد و ابراز رضایت نمود از اینکه به موضع روسیه با دقت گوش فرا داده شد و ابراز امیدواری نمود که درباره این مشکلات نیز راه حلی پیدا شود.

رئیس جمهور روسیه افزود که روسیه و آمریکا به نظریه مشترکی درباره مسئله تسلیحات تهاجمی استراتژیک دست نیافتند و اختلاف نظراتی در مسائل پایه باقی مانده اند. وی گفت که روسیه و آمریکا خواستار ادامه روند خلع سلاح هسته ای بوده و در اینجا نیز باید نقاط اشتراک یافت. رئیس جمهور روسیه یادآور نمود که سال گذشته در رزیدنس بوش در آمریکا توافق کرده بودند که کار روی توافقنامه ای جدید را آغاز کنند که جایگزین پیمان استارت-1 شود که اعتبار آن در سال 2009 پایان می یابد و تمامی نکات مثبت و مفید از پیمان قدیمی را حفظ کنند. وی گفت: در آینده نیز روی این کار خواهیم کرد، نگرانی ها درباره توسعه فناوری های جدید از سوی هر دو طرف درک شدند و بسیار امیدوارم که متخصصین بتوانند به توافقات جدیدی در این زمینه دست یابند.

توافقنامه کاهش تسلیحات تهاجمی استراتژیک بین اتحاد شوروی و آمریکا در ماه جولای 1991 امضا شده بود و از دسامبر 1994 به اجرا در آمد که مدت اعتبار آن 5 دسامبر 2009 پایان می یابد. این قرارداد محدودیت هایی برای تعداد کلاهک های هسته ای و ابزار انتقال آن و موشک های بالستیک وضع می کند. هم اکنون مذاکراتی بین دو طرف درباره توافقنامه جدید انجام می شوند.

پوتین و بوش درباره بازرگانی و اقتصاد

ولادیمیر پوتین پایان کار روی توافقنامه جدید بین دولتی درباره تشویق و حمایت از سرمایه گذاری متقابل را مسئله ای مبرم نامید. رئیس جمهور روسیه همچنین ابراز امیدواری نمود که آمریکا در سال 2008 میلادی اعتبار قانون جکسون ونیک مصوبه 1974 که ممنوع کننده روابط دائم تجاری است را برای روسیه لغو کرده و روابطی تجاری معمول و دائم با روسیه برقرار کند.

اصلاحات جکسون-ونیک حمایت از روابط تجاری عادی آمریکا با کشورهایی که در آنها محدودیت مهاجرتی وجود دارد را ممنوع می کند. آمریکا به کرات وعده داده که اعتبار این قانون را لغو کند.

پوتین یک عرصه مهم دیگر را بخش انرژی نامید و افزود که روسیه به توسعه آتی دیالوگ در زمینه انرژی و پر کردن آن با پروژه های خوش آتیه ای که مطابق با پتانسیل عظیم دو کشور باشند، امیدوارست.

رئیس جمهور روسیه افزود که آمریکا الحاق هر چه سریعتر روسیه به سازمان تجارت جهانی طبق شرایطی که از نظر بازرگانی مستدل باشند را ممکن خواهد ساخت. به گفته وی در بیانیه ذکر شده است که هر دو طرف خواستار الحاق هر چه سریعتر روسیه به سازمان هستند، طبق شرایطی مستدل و بدون وارد ساختن خدشه به منافع اقتصادی روسیه.

بوش اظهار داشت که الحاق روسیه به سازمان تجارت جهانی و لغو اصلاحات جکسون ونیک می تواند روابط روسیه و آمریکا را وارد سطح کیفی جدیدی سازد.

همچنین روسیه و آمریکا توافق نمودند که تلاش های بیشتری برای گسترش همکاری های اقتصادی اتخاذ کرده و مکانیزم های جدیدی برای توسعه چنین همکاری هایی ایجاد کنند.

گسترش ناتو

پوتین معتقدست که گسترش ناتو به سمت شرق، بروز سیاستی کهنه است. وی گفت: "به نظر من، برای اینکه روابط با روسیه را بهتر ساخت، لازم است که جمهوری های شوروی سابق را بدانجا (ناتو) جذب نکرد و روابط را با خود روسیه بهبود بخشید و در آن زمان اقدامات اتحاد در هر راستایی که باشند، شاید این قدر حاد، آنطور که امروز دیده می شود، در روسیه قلمداد نشوند". وی اظهار داشت که گسترش ناتو، سیاستی کهنه و متعلق به زمانی است که روسیه بعنوان دشمن قلمداد می شد، اما امروز این گونه نیست. پوتین گفت: "همان طور که چرچیل می گفت، ناتوانی برای تغییر موضوع، نشان رادیکالیسم است".

بیانیه استراتژیک بین روسیه و آمریکا

جرج بوش اظهار داشت که از بیانیه استراتژیکی که بین مسکو و واشنگتن تصویب شد، رضایت دارد. وی گفت: "این سند نشان دهنده عمق روابط ما بوده و نشان می دهد که اگر تلاش بسیاری بکار بسته شود، می توان امکان همکاری یافت. این سند گویای احترام به حقوق بشر، سیاست اقتصادی و سایر موارد است".

پوتین اظهار داشت که بیانیه استراتژیک راه حلی پیشرو برای مشکلات موجود در دست نمی دهد، اما "ما روی همین نیز حساب کرده بودیم". به گفته وی در این سند تمامی نکات مثبتی که طی این سال ها انجام شده اند، در زمینه امنیتی، عدم گسترش، پیشنهادات وی و بوش، مبارزه با تروریسم و گسترش همکاری های تجاری همه جمع بندی شدند. به گفته وی این سند ارزیابی صحیحی از سطح تعاملات دو کشور است.

سخنان پایانی

بوش توسعه روابط روسیه و آمریکا طی هشت سال اخیر را مثبت ارزیابی کرد. وی گفت: "برخی در آمریکا و در روسیه فکر می کنند که جنگ سرد هنوز پایان نیافته، و گاهی همین روابط ما را دشوار می کند، اما بسیار مهم است که استراتژیک فکر کرد، طبق معیارهای استراتژیک و در گذشته متوقف نشده و طبق دستور کاری روز بسوی آینده پیش رفت". به گفته وی بسیار مهم است که امکان توافق، حتی در مواردی که طرفین موافق نیستند که دوستانه برخورد کنند، پیدا شود.

پوتین نیز اظهار داشت که در آینده به سیاست خارجی نخواهد پرداخت، چرا که طبق قانون اساسی، این بر عهده رئیس جمهور روسیه است و "دمیتری مدویدیف" رئیس جمهور برگزیده روسیه در تمامی همایش های بین المللی حضور خواهد داشت.

مدویدیف از روز 7 ماه مه رسماً آغاز بکار می کند. پوتین پیشنهاد مدویدیف را پذیرفته و نخست وزیری کشور را بر عهده خواهد داشت. پوتین افزود: "اگر من نخست وزیر باشم، دولت به میزان کافی مشکل و مسئله در عرصه اقتصادی و اجتماعی دارد که همین ها، مسائلی که سبب نگرانی مردم هر کشوری و از جمله کشور ما هستند، در درجه اول قرار دارند، من سعی دارم روی این مشکلات متمرکز شده و برای حل آنها تلاش کنم".