محبوبيت در اكراد و اهل سنت، نزول در ميان صدريها
در حالي كه نزديك به يك هفته از حمله مشترك ارتش عراق و نظاميان آمريكايي به شهر بصره و برخورد شديد آنان با شبهنظاميان «جيشالمهدي» ميگذرد، جايگاه نخستوزير شيعه عراق در ميان اقوام گوناگون عراقي، دستخوش تغييراتي شده است.
به گزارش سرويس بينالملل «تابناك»، اين نبرد حدود دو هزار زخمي و پانصد كشته داشت كه بيشتر آنان جوانان ناپختهاي بودند كه پس از شش ماه آرامش در عراق، در پوشش «جيشالمهدي» درگيريهاي گستردهاي را آغاز كردند و باعث شدند ظرف چند روز چندين شهر مهم عراق شاهد آشوب و درگيريهاي خونين باشد.
اما مالكي كه خود سه سال پيش از حمله با حمايت حزب فضيلت و جناح صدريها، كرسي نخستوزيري عراق را به دست آورد، اين بار علاوه بر عمليات شديد عليه صدريها، تندترين عبارت را عليه «جيشالمهدي» به كار برد و آنها را حتي از «القاعده» خطرناكتر دانست.
اين مواضع و رفتارهاي مالكي قطعا جايگاه وي را در ميان طيف صدريها و چه بسا بخش ديگري از شيعيان تنزل خواهد داد، به گونهاي كه از هماكنون، شماري از نمايندگان اين طيف در پارلمان عراق براي تضعيف وي خيز برداشتهاند.
در همين حال خبرگزاري «آسوشيتدپرس» مدعي شد: تقابل نوري المالكي، نخستوزير عراق با شبهنظاميان شيعه اين كشور، باعث جلب حمايت اعراب سني و احزاب كرد عراق شده كه نگران قدرتنمايي شبهنظاميان قومي قدرتمند و تأثيرات آنها بر شكست دولت عراق هستند.
به گزارش «آسوشيتدپرس» از بغداد، ظهور اين محور مشترك، ميتواند پلي براي اتصال شكافهاي سياسي در عراق باشد.
در حالي كه اكنون نخستوزير عراق به نبرد موسوم به «صولة الفرسان» پايان داده، گويا آمريكا و انگليس بدون توجه به اوضاع عراق درصددند با فشار بر مالكي، وي را مجبور به ادامه نبرد با صدريها كنند، چراكه اين نبرد حتي اگر به تضعيف جايگاه مالكي در شيعيان هم بينجامد، به نظر ميرسد آنها چندان ناخشنود نخواهند شد.
از همين رو، خبرگزاري آمريكايي «آسوشيتدپرس» با تلاش براي برجسته كردن اختلافات رئيس دولت عراق با اكراد و اهل سنت، تلاش كرد او را به ادامه نبرد با صدريها ترغيب كند.
آسوشيتدپرس نوشت: مسعود بارزاني، رهبر منطقه خودمختار كردستان عراق، پيشنهاد همكاري نيروهاي كرد براي جنگ با «جيشالمهدي» را داده است. «طارق هاشمي»، معاون سني رئيسجمهور عراق هم مصوبه «جلال طالباني»، رئيسجمهور كرد عراق و «عادل عبدالمهدي»، معاون شيعه رئيسجمهور اين كشور براي اعمال تدابير شديد در بصره را امضا كرد.
اين در حالي است كه الهاشمي، يكي از مهمترين منتقدان نوري المالكي بوده و حدود يك سال است اين دو تقابلات شديدي دارند و الهاشمي، نخستوزير را به جانبگرايي قومي و المالكي نيز معاون سني رئيسجمهور را به كارشكني در تصويب مسايل كليدي متهم كرده بود.
الهاشمي پنجشنبه ديدار كمسابقهاي با المالكي داشت و پس از آن، دفتر هاشمي در بيانيهاي اعلام كرد كه وي به مالكي گفته، ميتوانيم اختلافات سياسي را كنار بگذاريم. الهاشمي گفت: «مهمترين هدف در اين برهه حساس، تضمين تصميمگيري در راستاي منافع عراق است.»
شوراي عاليرتبهاي كه روز شنبه با حضور چهرههايي مانند طالباني المالكي و رهبران احزاب و گروههاي بزرگ سياسي برگزار شده بود، از احزاب عراقي خواست يا سلاحهاي خود را بر زمين گذارند و يا از حضور در صحنه رقابتهاي انتخاباتي كشور و عرصه سياسي محروم شوند.
اين شورا همچنين از اقدامات مالكي براي مبارزه با شورشيان «جيشالمهدي» حمايت كرد و به اين ترتيب، مالكي اميدوار است تا بتواند وزراي سني را كه در آگوست گذشته، كابينه او را ترك كرده بودند، به كار بازگرداند؛ بنابراين، در صورت موفقيت وي در اين راه، مالكي گام بزرگي در راستاي ايجاد وفاق ملي در عراق برداشته است.
اما همه اين پيشرفتها به نحوه برخورد دولت عراق با شورشيان شيعه وابسته است. درگيريهاي پديد آمده در بصره، باعث موضعگيري مالكي عليه سپاه المهدي و تهديد مقتدي صدر در بغداد شد كه صدر هم تهديد به انتقام و واكنش كرد و مالكي در برابر او كمي عقب نشست.
بارزاني به خاطر بيتوجهي مالكي به تجاوز ارتش تركيه به مناطق كردنشين شمال عراق و به طور كل دولت منطقه خودمختار به خاطر مخالفت دولت عراق با قراردادهاي نفتي خارجي آنها به شدت به مخالفت با دولت عراق ميپردازد، اما كردها كه مورد اعتمادترين متحد سالهاي اخير آمريكا در عراق بودهاند نيز نيروهاي صدر را تهديدي براي روند سياسي عراق و ثبات آن ميدانند.
صدر با اجراي سيستم فدرال در عراق كه ميتواند به ايجاد مناطق خودمختاري مانند كردستان شود، مخالف است و آن را راهي براي فروپاشي عراق ميداند.
يكي ديگر از جبهههاي درگيري كردها و صدر، مالكيت بر شهر نفتخيز كركوك است. در اين ميان، مالكي تلاش داشته است خود را به عنوان يك رهبر ملي و جداي از هرگونه جانبداري قومي و مذهبي نشان دهد و براي همين اعلام كرده است با هرگونه قانونشكني و هرج و مرج از جانب هر قوم و مذهبي كه باشد، مبارزه خواهد كرد.
