رسانهها قدرت نرم هر كشوري هستند
عضو هيئت مديره انجمن صنفي خبرنگاران و روزنامهنگاران ايران گفت: اگر ديروز ابزار جنگ، توپ و تانك بود، در جامعه امروزي قلم و رسانه مهمترين ابزار جنگ نرم هستند و بايد تقويت شوند.
به گزارش فارس، در فضاي پر فتنه اين روزها، رسانههاي دشمن با دامن زدن به برخي اختلافات، سعي در مقابله با نظام سياسي كشور دارند؛ در همين رابطه گفتوگويي را با مهدي كيايي، عضو هيئت مديره انجمن صنفي روزنامهنگاران و خبرنگاران ايران انجام داديم.
وي با اشاره به هجوم رسانههاي بيگانه در جنگ نرم، درباره ابزار، تكنيكها، جايگاه رسانه و وظيفه رسانههاي داخلي گفت: بيشك در اين ميان، سياستگذاران داخلي رسانهاي كه با برنامهسازي هدايت افكار عمومي را در اختيار دارند، با توجه به ظرافتهاي جنگ نرم بايد سريعتر خود را به ابزار جنگ نرم مجهز كنند، زيرا رسانه مهمترين ابزار جنگ نرم است.
كيايي اطلاعرساني مناسب و صحيح، اعلام اخبار از منابع اصلي، اعتمادسازي در افكار عمومي، توجه به رويكردهاي اجتماعي مخاطب و توجه مسئولان به نظرهاي مختلف به ويژه ديدگاههاي منتقدان و همچنين پرهيز مسئولان خبري و فرهنگي از جهتگيري مشخص درباره موضوعات را براي ايجاد مصونيت رواني در جامعه و مقابله با جنگ رواني دشمن ضروري دانست.
وي با اشاره به اينكه جنگ نرم همواره در طول تاريخ وجود داشته و تنها ابزارهاي آن تغيير كرده، گفت: مهمترين ابزار فرهنگي جنگ نرم، رسانه است.
ارزيابيتان از روند جنگ نرم دشمنان در كشور چيست؟
بيشك ايران به عنوان مهمترين كشور منطقه خاورميانه كه موج عظيمي را با انقلاب اسلامي تجربه كرده بود، به دليل تغييرات بنيادين در فضاي سياسي جهان و به دليل سياستهاي استقلالطلبانه خود، بيش از همه كشورهاي خاورميانه، در مقابل اين هجمه عظيم قرار گرفت و دشمناني كه در طول سالهاي دفاع مقدس امكان غلبه و توفق بر ايدئولوژي انقلاب را نيافتند، اين بار نه با سلاح گرم كه با جنگ نرم به مقابله با ملت ايران برخواستند. در اين ميان البته نبايد از نظر دور داشت كه طرف مقابل، داراي تجارب زيادي در تأثيرگذاري بر افكار عمومي و بازي جنگ رواني است. در واقع شعار نه شرقي، نه غربي ملت ايران در انقلاب 57 سبب رويارويي با 2 ابرقدرت شرق و غرب شد و در 30 سال پس از انقلاب، به دليل تغييراتي كه در منطقه خاورميانه تحتتأثير انقلاب ايران شكل گرفت، روند جنگ نرم با شكل جديتري دنبال شد.
رسانهها در جنگ نرم چه جايگاهي دارند؟
غرب به وضوح ميزان تأثيرگذاري ايران بر افكار داخلي مردمان منطقه مهم و استراتژيك خاورميانه كه ژئوپلتيكترين منطقه جهان است را ميداند و به خوبي آگاه است كه هيچچيز نتوانسته از ميزان اين اثرگذاري بكاهد، پس بهترين شيوه و تنها راهكار براي دنياي غرب در مقابله با ايران، بهرهگيري از امكانات جنگ نرم است. حجم عظيم سرمايهگذاري و توجه به جنگ نرم با استفاده از غولهاي رسانهاي دنيا، به خصوص در سالهاي اخير گواهي بر اين مدعاست.
از همين رو پيش از اين، شبكههاي مختلفي مانند صداي آمريكا (VOA) راهاندازي شد و شبكه تلويزيوني بيبيسي فارسي در آستانه انتخابات رياستجمهوري ايران با بودجه 15 ميليون پوندي وزارت خارجه انگلستان، تأسيس شد. اختصاص بودجه اوليهاي به اين ميزان، به عنوان پشتوانه تأسيس اين شبكه، از عزم جزم دولت انگلستان براي تأثيرگذاري بر فضاي سياسي ايران حكايت دارد.
در كنار صداي آمريكا و بيبيسي فارسي، شبكههايي نظير MBC PERSIA و شبكههايي از اين دست را هم كه با چنين مأموريتها و اهدافي و عمدتاً با اهداف سياسي، فرهنگي و اقتصادي و با بودجههاي كلان تشكيل شدهاند، ميتوان مورد توجه قرار داد.
همچنين شنيده ميشود در آيندهاي نزديك شبكههاي جديد فارسيزبان نيز در راه هستند. شبكه EuroNews صداي فارسي را براي اخبار خود راهاندازي ميكند و 24 France قرار است تا پايان 6 ماه اول 2010، حداقل 3 ساعت در روز برنامه به زبان فارسي پخش كند. بيبيسي فارسي پيشبيني كرده در اوايل تابستان آينده، 4 ساعت به زمان برنامههاي خود اضافه كند. همچنين در ماههاي اخير شبكه فارسي 1 هم به عنوان يكي از شبكههايي كه به پخش سريالهايي با دوبله فارسي ميپردازد، به دنبال جذب مخاطب ايراني است.
چه تاكتيكها و تكنيكهايي در جنگ نرم به كار برده ميشود؟
بيشك در اين ميان، سياستگذاران داخلي رسانهاي كه با برنامهسازي هدايت افكار عمومي را در اختيار دارند، با توجه به ظرافتهاي جنگ نرم بايد سريعتر خود را به ابزار جنگ نرم مجهز كنند، زيرا رسانه مهمترين ابزار جنگ نرم است و بايد اين ابزار را بيش از پيش مورد توجه قرار داد و از آن به نفع منافع كشور بهرهبرداري كرد.
وظيفه رسانههاي داخلي در برابر اين هجمه دشمن چيست؟
وظيفه رسانههاي داخلي آگاهسازي مخاطبان از پشت صحنه جنگ نرم است و رسانههاي داخلي بايد پيچيدگي جنگ امروز را به مخاطب بشناسانند و او را نسبت به پشت صحنه اقداماتي كه بسياري از آنها در ظاهر و قالب خيرخواهانه و با نيت جنگ نرم، طراحي ميشوند، آگاه سازند.
اطلاعرساني مناسب و صحيح، اعلام اخبار از منابع اصلي، اعتمادسازي در افكار عمومي، توجه به رويكردهاي اجتماعي مخاطب و توجه مسئولان به نظرهاي مختلف به ويژه ديدگاههاي منتقدان و همچنين پرهيز مسئولان خبري و فرهنگي از جهتگيري مشخص درباره موضوعات براي ايجاد مصونيت رواني در جامعه و مقابله با جنگ رواني دشمن ضروري است.
اعتمادسازي، اميدآفريني، تلاش براي حفظ وحدت، جلوگيري از تفرقه بين مردم و پرهيز از اطلاق و بكارگيري عناويني همچون جناحهاي دشمن و دوست و آگاهسازي مخاطبان از پشت صحنه جنگ نرم و پيچيدگيهاي جنگ امروز، مهمترين وظايف رسانههاي كشور در فرايند مقابله با جنگ نرم دشمن است.
رسانههاي خارجي در جنگ نرم عليه ايران بيشتر از چه روشهايي بهره ميبرند؟
جنگ نرم همواره در طول تاريخ وجود داشته و تنها ابزارهاي آن تغيير كرده است ولي مهمترين ابزار فرهنگي جنگ نرم، رسانه است.
رسانههاي غربي با تكيه بر ابزار رسانه به روش افترا، شايعه، تهمت، شخصيتسازي و تخريب شخصيت سعي در نيل به اهداف خود دارند.
روش ديگر جنگ نرم افترا و شايعه است. تلاش جنگ نرم همواره در طول تاريخ بر استفاده از اين موارد بوده است و دشمن سعي ميكند با اين روش قداست رهبران و الگوهاي جوامع هدف را بشكند و به اين ترتيب آنها را در حد شخصيتهاي معمولي تنزل داده و به مرور باور و اعتماد مردم را نسبت به رهبران جامعه با استفاده از افترا و شايعه از بين ببرد.
قدرت نرم هر كشوري رسانههاي آن هستند و رسانه در هر كشور آيينه تمامنماي قدرت نرم آن كشور به حساب ميآيد. از ابتداي انقلاب؛ هژموني نظام سلطه با انقلاب اسلامي به هم خورد و در حقيقت موازنه قدرت در نظام بينالملل به هم ريخت. غرب از ابتدا تلاش كرد تا با تكيه بر ابزار رسانه افكار عمومي را تحتتأثير قرار داده و باورهاي مردم را متناسب با آنچه كه خود ميخواهد تغيير دهد.
حجم كنوني اخبار غرب درباره ايران نشانگر چيست؟
حجم كنوني اخبار رسانههاي غربي درباره مسائل ايران نشان دهنده اهميت نقش و قدرت ايران در صحنه جهاني است.مهمترين هدف دشمن شكستن باورهاي مردم است، بنابراين دفاع از باورهاي مردم و مقابله با باورهاي وارداتي وظيفه رسانههاست.
جنگ نرم پديده جديدي نيست كه طي ماهها يا سالهاي اخير به وجود آمده باشد و در واقع هميشه در كنار جنگ سخت، جنگ نرم وجود داشته و از زماني كه انسان به دنبال تسلط بر ديگران بوده، در كنار ابزار سخت، ابزار نرم را نيز به كار ميگرفته است.
چه تفاوتهاي بين جنگ نرم و جنگ سخت وجود دارد؟
اگر جنگ سخت، عبارت از روشها و راهبردهايي باشد كه براي تسخير يك سرزمين انجام ميگيرد. جنگ نرم بيشتر متوجه اذهان و قلوب است و تلاش دارد بر ذهن يا قلب يك جامعه يا فرد هدف تأثير بگذارد و بدين جهت اگر ديروز ابزار جنگ، توپ و تانك بود، اما در جامعه امروزي قلم و رسانه مهمترين ابزار جنگ نرم هستند.
