استعداديابي دووميداني در دست‌انداز

از روزي كه به ياد داريم، دووميداني ما دلخوش و متكي به تك‌ستاره‌ها بوده و مدال‌آوري گهگاهي اين تك‌ستاره‌ها، چراغ دووميداني ايران در عرصه قهرماني را روشن نگاه داشته است.

به نوشته جام جم؛ دووميداني شامل مجموعه‌هاي متنوع از رشته‌ها و مواد است كه ما همواره در برخي مواد كه شمارشان اندك است، در عرصه‌هاي بين‌المللي خودي نشان داده‌ايم. زماني در دوهاي استقامت مطرح بوديم و در اين دوها كارمان را با علي باغبان‌باشي آغاز كرديم كه در بازيهاي آسيايي 1951 دهلي برنده مدال طلاي دوي 5 هزار متر شد و زماني در پرش ارتفاع با درخشش تيمور غياثي، چند مدال طلاي آسيايي كسب كرديم.

مدتي هم در پرتاب‌هاي وزنه و ديسك، حرف اول را در آسيا مي‌زديم كه اين وضع را در پرتاب ديسك حفظ كرده‌ايم. بعدها در دوهاي استقامت نزول كرديم و در عوض در دوهاي نيمه‌استقامت وضع خوبي پيدا كرديم.

حالا با حضور دوندگاني چون برادران مرادي در دوهاي 800 و 1500 متر در سطح قاره كهن مدعي هستيم. در پرش با نيزه و دهگانه نيز گام‌هاي خوبي به جلو برداشته‌ايم، اما همين قهرمانان كنوني، پشتوانه‌هاي خوبي ندارند و در موادي هم كه چند استعداد، خودي نشان داده‌اند، از آنها خوب حمايت نمي‌شود و با دلگرمي كامل تمرين نمي‌كنند.

قهرمانان كنوني ما حاصل استعداديابي گلخانه‌اي‌‌اند. براي رسيدن به موفقيت‌هاي خوب و چشمگير در دووميداني بايد شيوه‌هاي ديگري را در استعداديابي جستجو كرد.


انتقاد از استعداديابي گلخانه‌اي

در دووميداني 2 كار زيربنايي بايد صورت گيرد: يكي استعداديابي و ديگري پرورش استعدادها و رساندن آنها به سطوح بالاي قهرماني.

حضور حميد سجادي، قهرمان سابق دوهاي نيمه استقامت و استقامت ايران در راس مركز توسعه ورزش قهرماني مي‌تواند به سود ورزش دووميداني در زمينه‌هاي مختلف از جمله استعداديابي باشد. سجادي اقدام‌هايي را شروع كرده، اما بايد ديد در ادامه مسير دووميداني كشورمان با حمايت سازمان تربيت بدني چگونه خواهد بود. در مجمع عمومي فدراسيون دووميداني كه چندي پيش برگزار شد حميد سجادي با بيان اين كه سازمان تربيت بدني به موضوع استعداديابي در دووميداني اهميت مي‌دهد، تاكيد كرد استعداديابي براي موفقيت‌هاي دووميداني بسيار مهم است.

او گفت: در نشستي كه در كميته ورزش‌هاي پايه و پرمدال داريم، به دووميداني اهميت ويژه‌اي مي‌دهيم و معتقديم بايد استعداديابي اين رشته از حالت گلخانه‌اي و تك ستاره‌اي خارج شود.

مسوولان ورزش بويژه دست‌اندركاران دووميداني بخوبي از نارسايي‌هاي موجود در عرصه استعداديابي آگاهند و به دنبال يافتن راه‌هايي براي نهادينه كردن استعداديابي در سطح وسيع كشورند، اما آيا با وضع موجود اين امكان وجود دارد؟ آيا فدراسيون دووميداني و هيات‌ها، بودجه كافي براي اين كار دارند؟

فرض‌ ما اگر بر اين باشد كه اعتبارات مالي به اندازه كافي موجود است، آيا مجموعه‌اي كه در فدراسيون يا بخش‌هاي استعداديابي آن كار مي‌كنند، توان و دانش اين كار را دارند؟


عليجاني: نگران قاعده هرم هستم

عيدي عليجاني، نايب‌رئيس فدراسيون دو و ميداني مي‌گويد: كار استعداديابي در فدراسيون از 4 سال پيش شروع شده، اما به علت پرداخت نشدن اعتبارات، اين كار نيمه‌تمام باقي مانده است. عليجاني حرف‌هايش را چنين ادامه داد: سال گذشته در كار استعداديابي 500 نفر را شناسايي كرديم، اما نياز داريم آنها را در اردو قرار دهيم. برگزاري اردوها هزينه دارد. بايد استعدادها را در اردوها غربال كنيم. پس از مكانيسم غربالگري، بهترين استعدادها را مي‌توان پرورش داد. در هر مرحله از اردو با غربالگري، عده‌اي كنار گذاشته مي‌شوند و آنها كه استعداد بيشتري دارند به اردوهاي بعدي راه مي‌يابند.

وقتي از عليجاني درخصوص شيوه استعداديابي گلخانه‌اي پرسيديم، گفت: كار گلخانه‌اي را براي بزرگسالان انجام مي‌دهيم و براي نوجوانان و جوانان چنين روشي درست نيست، بلكه بايد براي آنها مسابقه‌هاي عمومي و جشنواره ترتيب داد تا بيايند و شركت كنند و سپس استعدادها شناخته مي‌شوند. البته براي همه اين كارها، به اعتبارات كافي نيازمنديم.

عليجاني تاكيد كرد: بدون تعامل وزارت آموزش و پرورش، نمي‌توان كار استعداديابي را به سرانجام خوبي رساند. او در اين باره گفت: نمي‌توان بدون همكاري و تعامل آموزش و پرورش كاري انجام داد. بايد مسابقه‌هاي آموزش و پرورش را فعال كنيم.

اگر مسابقه‌هاي دو و ميداني مدارس با برنامه و منظم و با كيفيت خوبي برگزار شود، از اين طريق مي‌توان بهترين استعدادها را شناسايي و جذب كرد. اكنون مسابقه‌هاي مدارس خوب برگزار نمي‌شود. فدراسيون نمي‌تواند در سطح خردسالان و نوجوانان مسابقه برگزار كند و بار آموزش و پرورش را به دوش بكشد، بلكه مي‌تواند به آموزش و پرورش در جهت كمك به برگزاري مسابقه‌ها و شناسايي استعدادها كمك كند. من مانند خيلي از دلسوزان دووميداني نگران قاعده هرم هستم.

وقتي شمار زيادي ورزشكار يا علاقه‌مند در دووميداني نداشته باشيم وضع، چندان خوب نمي‌شود. اكنون ما قاعده هرم را رها كرده‌ايم. در آنجاست كه هزاران نفر جمع مي‌شوند و پس از مدتي از ميان اين جمعيت شمار در خور توجهي استعداد خود را نشان مي‌دهند، بنابراين پشتوانه‌هاي زيادي خواهيم داشت. در آن صورت مي‌توانيم اميدوار باشيم كه دووميداني ما به طور همه‌جانبه پيشرفت كند.

عليجاني تاكيد كرد: در حال حاضر به علت تامين نشدن بودجه، بسياري از كارها نيمه‌تمام رها شده كه استعداديابي نيز يكي از آنهاست.


گودرزي: به دوهاي استقامت توجه نمي‌شود

احمد گودرزي، مسوول كميته دوهاي نيمه‌استقامت و استقامت فدراسيون دووميداني اعتقاد دارد براي اين دوها مي‌توان براحتي كار استعداديابي را انجام داد، اما مساله مهم حفظ و پرورش استعدادهاست كه ابزارهاي لازم، بويژه منابع مالي براي اين كار وجود ندارد. به گفته گودرزي برنامه‌اي كه فدراسيون دووميداني در سال گذشته در زمينه استعداديابي آغاز كرد. براي دوهاي استقامت منفعتي نداشت و اساسا به شيوه‌اي ديگر بايد استعداديابي كرد.

گودرزي گفت: فدراسيون دووميداني به اندازه‌اي كه به موادي چون پرتاب‌ها و پرش‌ها توجه مي‌كند، توجه چنداني به دوهاي نيمه استقامت و استقامت ندارد. سال گذشته بسياري از دوندگان استقامت، دستمزد دريافت نكردند در حالي كه براي مثال حتي چند ورزشكار پرش سه‌گام از فدراسيون دستمزد گرفتند. ما با برگزاري چند مسابقه سراسري صحرانوردي براي نوجوانان و جوانان به سهولت مي‌توانيم بهترين استعدادها را شناسايي كنيم، اما بعد چي؟ از آنها چگونه حمايت كنيم؟ بايد آنها را در اردوهاي مختلف تمرين داد تا بهترين‌ها شناسايي شوند. براي اين‌كار بايد پول هزينه كرد. بايد به بچه‌ها رسيد تا از دو و ميداني فراري نشوند. بعد هم بايد شرايط براي آنها و مربيان به گونه‌اي مساعد باشد كه به كار خود با دلگرمي ادامه دهند.

از گودرزي پرسيديم، آيا درست است كه در كشورمان اكنون نوجوانان و جوانان بيشتر در پرتاب‌ها استعداد دارند؟ گودرزي پاسخ منفي داد و گفت: اين طور نيست. فدراسيون بيشتر توجه خود را به پرتاب‌ها معطوف كرده و بعد هم به پرش‌ها مي‌رسد. براي ورزشكاران اين رشته‌ها با هزينه زياد مربيان خارجي مي‌آورند و به شمار در خور توجهي از ورزشكاران دستمزد مناسب مي‌دهند و آنها را به اردوهاي متعدد مي‌فرستند. در حالي كه به دوهاي نيمه استقامت و بويژه استقامت توجه زيادي نمي‌شود. گودرزي تاكيد كرد در دوهاي نيمه استقامت و استقامت استعدادهاي بيشتري از پرتاب‌ها داريم. زماني كه ما در دوهاي استقامت در سطح آسيا مطرح بوديم، در پرتاب‌ها حرفي براي گرفتن نداشتيم.

علي باغبان‌باشي اولين دووميداني كار ايران است كه مدال طلاي بازي‌هاي آسيايي را به گردن آويخت. او اين موفقيت را در بازي‌هاي آسيايي 1951 دهلي كسب كرد. پس از آن ساليان درازي طول كشيد تا ما در پرتاب‌ها و پرش ارتفاع، مدال طلاي بازي‌هاي آسيايي را به دست آورديم.

ما در دوهاي استقامت دوندگان خوبي چون خليل رضوي، ميرحسيني، وجدان‌زاده و سجادي داشتيم، اما حالا وضع ما نامساعد است. چون به دوهاي استقامت توجه نمي‌شود. در دوهاي نيمه استقامت با وجود تمام كاستي‌ها و كم‌توجهي‌ها چندين مدال آسيايي به دست آورده‌ايم. اگر به دوندگان ما به اندازه پرتابگران و پرش‌كنندگان توجه شود، مطمئن باشيد جايگاه سابق خود را دوباره به دست خواهيم آورد و حتي موفق‌تر از پيش نيز خواهيم شد.


معتمدي: 17 هزار نفر آزمون دادند

پژمان معتمدي مسوول كميته استعداديابي فدراسيون اعتقاد دارد كاري كه در فدراسيون دو و ميداني درخصوص استعداديابي انجام شده در فدراسيون‌هاي ديگر سابقه نداشته و اين كميته به مسوولان فدراسيون ثابت كرد كه مي‌شود خوب استعداديابي كرد.

معتمدي درباره شروع برنامه استعداديابي در فدراسيون گفت: ما با تلاش گسترده در سطح كشور از 17 هزار دانش‌آموز دوره راهنمايي در سنين 11 و 12 سال تست گرفتيم. اين كار با همكاري و مساعدت معلمان و مربيان ورزش مدارس انجام شد. از اين 17 هزار نفر، 500 نفر را جدا كرديم تا آنها را وارد فعاليت دو و ميداني كنيم. حد نصاب‌هايي كه آنها به دست آوردند، در خور توجه بود. براي مثال در پرش جفت، چندين نفر حدود 2 متر و 80 سانتي‌متر پريدند و در دوي 30 متر با استارت ايستاده ركورد 4 ثانيه و 2 دهم ثانيه ثبت شد. در 6 دقيقه بچه‌ها مسافت 1850 متر را دويدند. اين كار، يعني آزمون 17 هزار نفر حدو سه و نيم ماه طول كشيد. آزمون شركت‌كنندگان جسماني بود و از نظر پيكرشناسي وضع آنها را ارزيابي كرديم.

از معتمدي پرسيديم سرنوشت 500 نفري كه گزينش شدند، چه شد؟ او گفت: مشكلات مالي اجازه نداد كار خود را ادامه دهيم. البته اين 500 نفر رها نشدند. آنها در استان خود در رشته‌هاي مختلف دووميداني فعاليت مي‌كنند و در مسابقه‌هاي منطقه‌اي نونهالان نيز حضور يافته‌اند، اما مساله مهمي كه در فدراسيون وجود دارد، مشخص نبودن مرز بين كميته استعداديابي و كميته جوانان و نوجوانان است. آنها حدود 70 يا 80 نفر را در سطح كشور تحت پوشش دارند و به اين استعدادها حقوق مي‌دهند.

در اصل خروجي‌هاي ما بايد ورودي كميته جوانان و نوجوانان باشد كه اين كار صورت نمي‌گيرد. كار كميته استعداديابي اين است كه بيايد افرادي را پيدا كند كه با دووميداني آشنايي ندارند و كميته بگويد توانايي‌هاي حركتي آنها براي چه موادي از دووميداني خوب است، اما كميته جوانان و نوجوانان بايد كار استعدادگزيني را انجام دهد و آنهايي را كه ما كشف كرده‌ايم، پرورش دهد. متاسفانه در فدراسيون دووميداني افرادي وجود دارند كه روي خوشي به طرح ما نشان نداده‌اند.

البته آقاي مصطفي كريمي، ‌رئيس فدراسيون دووميداني، نظر مثبتي به مقوله استعداديابي دارد و تاكيد كرده بايد نيروهاي تازه و زيادي وارد دووميداني شوند.

مسوول كميته استعداديابي فدراسيون دووميداني مشكل كندي كار را در نرسيدن بموقع منابع مالي مي‌داند و در اين‌باره توضيح مي‌دهد: زماني كه آقاي علي‌آبادي رئيس سازمان تربيت بدني بود، قول داد مبلغ 350 ميليون تومان براي استعداديابي در دووميداني اختصاص دهد، اما فقط 50 ميليون تومان اختصاص يافت.