آغاز انزوای علوم پایه در دانشگاه های ایران

درحالي كه براساس آخرين آمار منتشرشده از سوي پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) حضور رشته هاي علوم پايه در توليد علم كشورمان طي سال هاي گذشته روند صعودي داشته است اما براساس گزارش هاي وزارت علوم، تحقيقات وفناوري هرساله ميزان گرايش داوطلبان كنكور به تحصيل در رشته هاي علوم پايه كاهش مي يابد.

به گزارش «تابناک»، نبود تمايل از سوي دانش آموزان و داوطلبان كنكور براي تحصيل در رشته هاي علوم پايه دانشگاه ها درحالي است كه به گفته كارشناسان در جهان غرب، علوم پایه همواره میزان بالایی از داوطلبان دانشگاهی را جذب خود کرده است.

در ايران، اغلب كنكوري ها تحصيل در رشته هاي علوم پايه را به عنوان اولويت سوم و چهارم خود در نظر مي گيرند و درصورت عدم قبولي دررشته هاي پزشكي، فني و مهندسي و ... مجبور به تحصيل در رشته هاي علوم پايه مي شوند.

درواقع مشاهدات ميداني تابناك از علايق داوطلبان كنكور و همچنين گزارش هاي جسته گريخته منتشر شده دررسانه ها درباره تمايلات كنكوري ها هم بر اين موضوع صحه مي گذارد كه تمايل براي تحصيل دررشته هاي پرشكي، فني و مهندسي در بيشترين ميزان قرار دارد و تحصيل در رشته هاي علوم پايه علاقه مند چنداني ندارد.
اما سوال اين است كه چرا رشته هاي علوم پايه با وجود تنوع و همچنين گستردگي در دانشگاه هاي كشور چندان مورد توجه كنكوري ها قرار نمي گيرند؟

كارشناسان، علت نبود تمايل براي تحصيل دررشته هاي علوم پايه را نبود شغل مرتبط با رشته درميان فارغ التحصيلان مي دانند .

باتوجه به آماري كه درباره ميزان بيكاري رشته هاي مختلف دانشگاهي منتشرشده و مي شود، رشته هاي علوم پايه تقريبا در جايگاه هاي نخست اين فهرست قرار دارند.

برهمين اساس دانش آموزان دبيرستاني و داوطلبان كنكور هم رغبتي براي تحصيل در اين رشته ها نشان نمي دهند.

ضمن اينكه مشاوران انتخاب رشته هم به داوطلبان گوشزد مي كنند كه با وجود سختي تحصيل در اين رشته ها و دست و پنجه نرم كردن با مباحث تئوري محض، آينده كار خوبي در انتظار فارغ التحصيلان اين رشته ها نيست.
درواقع برای بسیاری از دانش آموختگان علوم پایه، بازار کار مناسبی وجود ندارد و فقر بازار کار در این رشته، موجب شده است که خیلی از این فارغ التحصیلان، بیکار بمانند.

در سال هاي گذشته هيچ گاه تناسبی ميان ورودی دانشجویان علوم پایه و بازار اشتغال آنها وجود نداشته و آمار بیکاری در بین این دانشجویان، بسیار بیشتر از دانشجویان علوم مهندسی و پزشکی است.

اما چرا تناسبي ميان ورودي دانشجويان رشته هاي علوم پايه و فرصت هاي شغلي تعريف شده براي فارغ التحصيلان اين رشته ها وجود ندارد؟

نبود برنامه ريزي دقيق در وزارت علوم،‌تحقيقات و فناوري براي ايجاد تناسب ميان حجم دانشجويان پذيرفته شده هر رشته و حجم فرصت هاي شغلي اين دانشجويان در آينده موجب شده است كه بسياري از فارغ التحصيلان رشته هاي علوم پايه بيكار مانده يا مجبور به فعاليت در مشاغلي شوند كه ارتباطي با رشته تحصيلي آنها ندارد.

البته كاهش چشمگير دانشجويان رشته هاي علوم پايه در سال هاي اخير موجب شده كه مسئولان وزارت علوم، بارها نسبت به اين موضوع هشدار دهند، چندي پيش معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ضمن اشاره برضرورت توجه به علوم پایه در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی گفت: دانشگاه ها باید رشته های علوم پایه را در اولویت آموزشی خود قرار دهند چرا که علوم پایه، بسترساز توسعه علمی کشور است.

مقام معظم رهبري هم در آخرين ديدارشان با اساتيد دانشگاهي و اعضاي هيأت علمي دانشگاه ها به مهجور ماندن رشته رياضي و فيزيك(از اصلي ترين رشته هاي علوم پايه) اشاره كردند، آيت الله خامنه اي همچنين به «خطر نامتوازن شدن رشته های دانشگاهی و افزایش گرایش به رشته های درآمدزا» تاكيد كردند و فرمودند: اين گرايش موجب کم شدن گرایش به رشته های بسیار مهمی همچون ریاضی و فیزیک شده است.

به نظر مي رسد كه مسئولان متوجه خطركاهش دانشجويان رشته هاي علوم پايه شده اند خطري كه مي تواند علاوه بر نامتوازن شدن رشته هاي دانشگاهي،‌ بستر توسعه علمی كشور را هم تهديد مي كند.

برهمين اساس پيشنهاد مي شود كه با توجه به روشن بودن اين خطر، اقداماتي از سوي مسئولان وزارت علوم انجام شود تا تقاضا براي تحصيل در رشته هاي علوم پايه افزايش يابد.

در اين راستا بايد امکانات و زیرساخت های علمی و آزمایشگاهی تقويت شود، بستر کارآفرینی برای دانشجویان علوم پایه ايجاد شود و از همه مهمتر تناسب منطقی بین تعداد دانشجویان جذب شده با بازار کار اين رشته ها فراهم شود.