پذیرش FATF درمجموع به نفع کشور است/ پذیرش FATF به معنای پذیرش چشم بسته تمام توصیهها نیست/ FATF هیچ خللی در ارتباط ما با دوستانمان ایجاد نمیکند
در ایران با توجه به شرایطی که وجود دارد بسیاری از موضوعات اقتصادی و حتی اجتماعی تحت تأثیر سیاست قرارگرفته است، موضوع FATF نیز از این قاعده مستثنا نیست هرچند که در زمان تصویب برجام گشایشهایی بخصوص درزمینهٔ دیپلماسی رقم خورد و زمینه بررسی برای کنوانسیونها نیز به وجود آمد اما بعد از عهدشکنی ترامپ روند تغییر کرد.
البته موضوع FATF در ایران با بازی جبری صفر شکل نگرفت؛ هرچند که خیلیها پیشبینی میکردند بعد از خروج ترامپ، ایرانیان از برجم و روند مذاکرات خارج میشوند اما ایران حوزههای جدید از دیپلماسی را رقم زدند. بر این اساس اتحادیه اروپایی مانع از قرار گرفتن نام ایران در لیست سیاه و منع همکاری با کشورمان برای دوره سه ماه (مهرماه) شد و درواقع در حالت تعلیق قرار گرفت.
اما فرصت بهدستآمده هرچند که از سوی اروپاییها به ایران دادهشده است اما موانعی در کشور وجود دارد که تاکنون مانع از به نتیجه رسیدن این لایحه شده است. بسیاری از مخالفان داخلی بر این اعتقاد هستند که پذیرش این کنوانسیون روابط کشور را با متحدانش به خطر خواهد انداخت و یا ممکن است برخی اشکالات دیگر حتی درزمینهٔ نظامی برای ایران ایجاد کند.
اما برخی از نمایندگان اعتقاددارند که این کنوانسیون قادر به ایجاد این محدودیتها نیست و درواقع ، پذیرش عضویت در این سازمان به معنای پذیرش دربست و چشمبسته تمام توصیههای ارائهشده توسط آن نیست، همچنین این معاهده هیچ خللی در ارتباط مؤثر ما با دوستانمان در نقاط مختلف جهان ایجاد نخواهد کرد.و حتی در چارچوب عضویت این سازمان هیچ اطلاعات مالی از کشور خارج نمیشود.
محمدرضا نجفی نماینده تهران در گفتوگو با تابناک در خصوص این موضوع اظهار داشت: در دنیای امروز، مفاهیم و پدیدهها آنچنان پیچیده و درهمتنیده شدهاند که شناسایی و تحلیل آنها به راحتی امکان پذیر نیست. در این بین رویکردهای گفتمانی مختلف افراد، در موضع گیری آنها نسبت به پدیده ای واحد تاثیر به سزایی دارد و گاه منافع فردی و گروهی نیز بر این مواضع سایه می افکند. در فضای بین المللی بی شک آن چه که در کنار اصول اخلاقی حرف اول و آخر را می زند، منافع ملی است. بنابراین در تحلیل هر پدیده بین المللی باید به منافع ملی توجه ویژه داشت.
نماینده تهران گفت: در مورد مباحث پیرامون پیوستن به گروه اقدام مالی یا همان FATF نیز ما باید منافع ملی را سرلوحه قرار دهیم. امروز نزدیک به دویست کشور دنیا به این سازمان پیوسته اند و اعضای آن از سازمان ملل هم بیشتر شده است که این امر نشان دهنده تاثیر این سازمان بین المللی در اقتصاد جهان و مراودات مالی بین کشورها می باشد.
عضو کمیسیون صنایع افزود: کارشناسان FATF هر چهار ماه یکبار بر اساس گزارش های منتشر شده رسمی از جانب دولت ها، اقدام به تعیین میزان ریسک همکاری مالی با کشورها می کنند که این نظرات از جانب بانک ها و سرمایه گذاران بین المللی مورد توجه و استناد قرار می گیرد. طبق گزارشات این سازمان کشورها در سه طبقه تقسیم بندی می شوند: کشورهایی که کاملاً با توصیه های این سازمان منطبقند، کشورهایی که عضو سازمان بوده و در چارچوب کلی توصیه ها عمل می کنند (نه به صورت کامل) و کشورهایی که با این سازمان همکاری ندارند.
وی گفت: در بین دسته سوم برخی کشورها از نظر این سازمان نیازمند اقدام مقابله ای از سوی جامعه جهانی هستند و اصطلاحاً در لیست سیاه سازمان قرار می گیرند. در شرایط موجود فقط چند کشور در این لیست سیاه قرار دارند که متاسفانه یکی از آنها ایران است. این مسئله موجب شده که ارتباطات مالی بانک های خارجی با کشور ما دچار تزلزل و ریسک بالا شود.
اگر ما به دنبال تقویت بنیه اقتصاد ملی و رونق فضای تولید داخلی هستیم، می بایست به بهبود وضعیت اقتصادی خود در حوزه بین المللی توجه ویژه داشته باشیم. توسعه اقتصادی تولید محور، نیازمند ایجاد امکان ارتباطات متعارف و کم هزینه با نظام بانکی بین المللی می باشد؛ همان گونه که افزایش بهره وری، رشد سرمایه گذاری صنعتی و تولیدی، بهبود کیفیت عملکرد و تولید و... متاثر از این مهم است. این وظیفه دولت و مجلس است که در چارچوب فرمایشات مقام معظم رهبری شرایط را برای رشد و بهبود تولید کالای ایرانی از هر طریق ممکن تسهیل کنند.
وی گفت: البته نگرانی هایی در مورد پیوستن به این سازمان مطرح شده است که مجلس و سایر نهادهای مسئول نسبت به آن ها بی توجه نبوده و در چارچوب اولویت منافع ملی، شرایطی را برای پذیرش عضویت در سازمان مذکور پیش بینی کرده اند.
نماینده تهران گفت: باید توجه داشت که اولاً، پذیرش عضویت در این سازمان به معنای پذیرش دربست و چشم بسته تمام توصیه های ارائه شده توسط آن نیست؛ بلکه دولت ها مجازند پس از عضویت برمبنای قانون اساسی و قوانین داخلی کشور متبوعشان، تفاسیر خود را ارائه داده و در چارچوب منافع کشورشان به اجرای همگی یا بخشی از توصیه های مورد نظر بپردازند.
وی افزود: به عنوان مثال با وجود هماهنگی بین تعاریف موجود از تروریسم در قوانین داخلی کشورمان با تعاریف بین المللی، در مصادیق بین کشور ما و برخی کشورها و یا سازمان های بین المللی اختلافاتی هست که مطمئن باشید در این زمینه نظام جمهوری اسلامی این حق را برای خود قائل خواهد بود که بر مبنای تشخیص خود مصادیق را تعیین کرده و عمل نماید. فلذا FATF هیچ خللی در ارتباط مؤثر ما با دوستانمان در نقاط مختلف جهان ایجاد نخواهد کرد.
نجی گفت: ثانیاً، مطابق توضیحات کارشناسان و رویه های موجود، در چارچوب عضویت این سازمان هیچ اطلاعات مالی از کشور خارج نمی شود. به عبارت بهتر، گروه اقدام مالی تنها بر رویه ها و مقررات نظارت می کند؛ نه بر جزئیات فعالیت ها و تراکنش ها.
بنابراین به نظر می رسد، با توجه به در نظر گرفتن برآیند نکات مثبت و منفی احتمالی، در روزهایی که دشمنان ایران به دنبال تحریم و انزوای کشورمان در نظام جهانی هستند، پذیرش عضویت این سازمان با رعایت برخی تحفظ ها و در چارچوب قانون اساسی، در مجموع به نفع کشور، ارتباطات بین المللی و توسعه اقتصادی و صنعتی خواهد بود و ضمن ارتقای جایگاه ایران در نظام مالی و بانکی جهانی، زمینه را برای تسریع و تسهیل مراودات بانکی بین المللی و در نتیجه رشد بیشتر کشور و حرکت سریع تر نظام جمهوری اسلامی در مسیر سعادت و بهروزی ایرانیان فراهم خواهد نمود.
